Κόντρες για την «κληρονομιά» του Κάιζερ

Οι απόγονοι του τελευταίου αυτοκράτορα (κάιζερ) της Γερμανίας και βασιλιά της Πρωσίας Γουλιέλμου Β’ έναν αιώνα μετά την κατάλυση της μοναρχίας διεκδικούν από το γερμανικό κράτος το ανάκτορο  Σεσίλιενχοφ (Cecilienhof), καθώς και χιλιάδες ανεκτίμητους θησαυρούς τέχνης να επανέλθουν στην κυριότητά τους. Ο οίκος των Χοεντσόλερν (Hohenzollern) εμφανίζεται στην επικαιρότητα όχι μέσα από το συνηθισμένο κανάλι των κοσμικών σελίδων στα σχολιαστικά περιοδικά. Αλλά από το ρεπορτάζ του έγκυρου εντύπου «Der Spiegel» που αποκαλύπτει ότι για χρόνια μέλη της αριστοκρατικής οικογένειας του τελευταίου κάιζερ βρίσκονταν σε μυστικές διαπραγματεύσεις με τη γερμανική κυβέρνηση με στόχο να επανακτήσουν θησαυρούς της περιουσίας τους που κατασχέθηκαν από τους Σοβιετικούς το 1945. Σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων AFP, η πιο σημαντική διεκδίκησή τους είναι το δικαίωμα διαμονής τους στο ανάκτορο Σεσίλιενχοφ, έξω από το Βερολίνο. Το ανάκτορο των 176 αιθουσών με τα έξι αίθρια και τα 55 τζάκια ήταν το τελευταίο ανάκτορο που κτίστηκε για τον οίκο των Χοεντσόλερν. Εκεί το 1945 διεξήχθη η Διάσκεψη του Πότσνταμ για τη μεταπολεμική διαμόρφωση του κόσμου μεταξύ των τριών ηγετών των  συμμαχικών δυνάμεων του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου Χάρι Τρούμαν, Ιωσήφ Στάλιν, Ουίνστον Τσόρτσιλ.

Το ανάκτορο και οι θησαυροί του χάθηκαν για χρόνια πολύ πίσω από το Σιδηρούν Παραπέτασμα. Με την πτώση του τείχους του Βερολίνου πριν από 30 χρόνια επέστρεψαν θεωρητικά (και νομικά για κάποιους υποστηρικτές της μοναρχίας) στην κατοχή των μελών του οίκου Χοεντσόλερν. Οι εκπρόσωποι της οικογένειας μαζί με πολιτιστικά ιδρύματα από το 2013 διεξήγαγαν μυστικές διαπραγματεύσεις που αφορούσαν αιτήματα αποζημίωσής τους και συνταξιοδοτικής αποκατάστασης μερικές φορές φτάνοντας στα ενδότερα του κτιρίου της Καγκελαρίας της Ανγκελα Μέρκελ.

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΧΟΕΝΤΣΟΛΕΡΝ. Το θέμα και οι μυστικές συνομιλίες εμφανίστηκαν τον περασμένο Ιούλιο στο «Der Spiegel», ενώ λίγο αργότερα το επιβεβαίωσε και το γερμανικό υπουργείο Πολιτισμού. Οι Χοεντσόλερν, των οποίων η ιστορία συνδέθηκε με τη Γερμανία για σχεδόν μια χιλιετία, ήταν βασιλιάδες της Πρωσίας από το 1701 και στη συνέχεια κυβέρνησαν τη Γερμανική Αυτοκρατορία από το 1871 έως ότου ο Γουλιέλμος  Β’ το 1918 οδήγησε στην ήττα τη Γερμανίας στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και αναγκάστηκε να παραιτηθεί και να ζήσει εξόριστος στην Ολλανδία. Αρχικά τα μέλη της οικογένειας του Κάιζερ αποστερήθηκαν τα δικαιώματά τους στην  περιουσία τους. Ομως ένας νόμος του 1926 τους έδωσε δικαίωμα μοναρχικής διεκδίκησης αποζημίωσης. Και η αυτοκρατορική οικογένεια έλαβε εκατομμύρια μάρκα, κράτησε δεκάδες κάστρα, βίλες και ιδιοκτησίες, κυρίως μέσα και γύρω από το Βερολίνο, αλλά και τόσο μακριά όσο η σημερινή Ναμίμπια.

Ωστόσο, η σοβιετική παρουσία στη διηρημένη Γερμανία μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο οδήγησε σε πρόσθετες απαλλοτριώσεις. Κάτι που μετά την πτώση του Τείχους παραχώρησε γενικά σε ιδιοκτήτες δικαίωμα αποζημίωσης. Το Der Spiegel αναφέρει πως αυτό επικαλούνται οι απόγονοι του γερμανού μονάρχη για να υποστηρίξουν το δικαίωμα διαμονής στο Σεσίλιενχοφ και σε πολλά άλλα ακίνητα, καθώς και την κυριότητά τους σε  χιλιάδες έργα ζωγραφικής, γλυπτά, έπιπλα, βιβλία και νομίσματα. Τα οποία ανήκουν στην κυριότητα των φορέων πολιτισμού του γερμανικού κράτους. Ομως υπάρχουν πολλές φωνές επικριτικές που λένε ότι οι Χοεντσόλερν προσπαθούν τώρα να αποσπάσουν αυτούς τους θησαυρούς, αποστερώντας τις δημόσιες συλλογές. Η διαμάχη επικεντρώνεται στον ρόλο που διαδραμάτισαν οι Χοεντσόλερν, όταν οι Ναζί ήρθαν στην εξουσία. Καθώς υπάρχει μία εξαίρεση στον νόμο του 1944 για το δικαίωμα αποζημίωσης όσων οι περιουσίες κατασχέθηκαν από τη Σοβιετική Ενωση. Ο νόμος δικαιώνει «μόνο εκείνους οι οποίοι δεν προσέφεραν σημαντική υποστήριξη στο ναζιστικό καθεστώς». Στο σημείο αυτό οι ιστορικοί του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου διασταυρώνουν τις πηγές τους για το αν πράματι υπήρξε σύνδεση ανάμεσα στον γιο του τελευταίου Κάιζερ με τους Ναζί. Καθώς η έκβαση της έρευνάς τους θα χρειαστεί χρόνο, η διαμάχη γερμανικού κράτους και γερμανών αριστοκρατών θα έχει συνέχεια.