Ο Μοσκοβισί, τα υπερπλεονάσματα και 8 προτάσεις για την οικονομία{CR}

Πριν από μερικές εβδομάδες κατέθεσα ερώτηση στον Μοσκοβισί αναφορικά με τη δυνατότητα επαναδιαπραγμάτευσης των πλεονασμάτων από μία νέα κυβέρνηση αλλά και κατάργηση της συμφωνίας του Υπερταμείου.

Στην ανάλυσή μου προκύπτει πως σε συνθήκες ύφεσης ή στασιμότητας τα πλεονάσματα του δημόσιου τομέα λειτουργούν σαν ελλείμματα του ιδιωτικού. Επιπλέον, οι συμβολισμοί που αναπαράγει η εν μέρει υποθήκευση της ελληνικής περιουσίας είναι ταπεινωτικοί και υπονομεύουν την εθνική προσπάθεια, σαν να έγινε η Ελλάδα επί ΣΥΡΙΖΑ μία θλιβερή αποικία χρέους.

Προεκλογικά, βασική θέση μου ήταν ότι χρειαζόμαστε επειγόντως μία κυβέρνηση που η αξιοπιστία της θα επέτρεπε την άμεση επαναδιαπραγμάτευση των πλεονασμάτων τόσο ώστε να μη χάνουμε τους στόχους, αλλά επίσης ώστε να μη λειτουργεί το πρόγραμμα σταθερότητας σαν τροχοπέδη στην πραγματική οικονομία που αποτελεί τον βασικό φορέα παραγωγής πλούτου και θέσεων εργασίας.

Πόσο δύσκολο όμως είναι να αλλάξουν οι στόχοι των πλεονασμάτων από τη νέα κυβέρνηση; Από την πρώτη εβδομάδα της θητείας της η Ανγκελα Μέρκελ έδειξε πως δεν επιθυμεί να ανοίξει τη σχετική συζήτηση. Αν θέλει να πετύχει όμως έστω μία αλλαγή η νέα κυβέρνηση, πρέπει να τολμήσει ένα πειστικό σχέδιο προσαρμογής. Πώς βλέπουν όμως το ενδεχόμενο αλλαγών οι Θεσμοί; Θα βοηθούσαν σε ένα σχέδιο αναπροσαρμογής του status των πλεονασμάτων και του Υπερταμείου;

Η απάντηση που μου έδωσε ο Μοσκοβισί στις 8 Ιουλίου δεν ήταν πολύ θερμή, υποθέτω ότι είχαν βολευτεί με το αλυσοδέσιμο της χώρας μας επί Τσίπρα. Αναφορικά με το Υπερταμείο μού αναφέρει ότι στόχος του είναι η αντιμετώπιση της εδώ και δεκαετίες ανεπαρκούς επίδοσης των κρατικών περιουσιακών στοιχείων, και η αξιοποίηση της ελληνικής δημόσιας περιουσίας, και ότι θα συνεχίσει να παίζει καθοριστικό ρόλο στη συνέχεια η λειτουργία του.

Αναφορικά με τα πλεονάσματα, η απάντηση του Μοσκοβισί είχε τρία ενδιαφέροντα σημεία: πρώτον, ότι είναι κρίσιμα για τη βιωσιμότητα του χρέους της υπερχρεωμένης χώρας μας (αυτή ήταν η διατύπωση, σαν υπενθύμιση, του Επιτρόπου), δεύτερον, ότι αποφασίστηκαν με βάση τις οικονομικές προβλέψεις και το ενωσιακό δίκαιο, και, τρίτον, αποφασίστηκαν αυστηρά στο 3,5% τα πρώτα 4 χρόνια.

Ενδιαφέρον είναι ότι στην ερώτησή μου για το αν υπάρχει άλλη εμπειρία δημοκρατικής χώρας να συντηρεί επί μακρόν τόσο υψηλά πλεονάσματα υπό αυτές τις συνθήκες, μου έστειλαν μία λίστα που συμπεριλαμβάνει 12 κράτη – μέλη της ΕΕ. Μεταξύ αυτών, η Ιταλία για 14 χρόνια είχε μέσο πλεόνασμα στο 3,5%, η Φινλανδία για 23 χρόνια 5,4%, το Βέλγιο για 21 χρόνια 4,5%, η Ιρλανδία για 17 χρόνια 4,1% και το Λουξεμβούργο για 16 χρόνια 4,3%, χωρίς όμως να εξετάζονται οι συνθήκες, η πολιτική και οι πολιτικοί που οδήγησαν σε αυτούς τους ρυθμούς.

Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι οι παρατεταμένες περίοδοι πλεονασμάτων είναι κοινός τόπος στην ΕΕ από το 1980 και μετά σε βαθμό που να θεωρούνται θεσμικά εφικτός στόχος. Μάλιστα το 3,5% που αφορά την Ελλάδα θεωρείται στατιστικά μικρό σε σχέση με άλλα παραδείγματα, και μάλιστα είναι όσο ακριβώς και ο μέσος όρος των πλεονασμάτων γενικά στην ΕΕ από το 1980 και μετά. Μάλιστα η μέση διάρκεια δεν είναι 4 αλλά 10,7 έτη! Αν διαβάσεις τα στοιχεία μόνο ως έχουν, σε πιάνει απελπισία. Αλλά αν δούμε τη μεγάλη εικόνα, όλα τα κράτη – μέλη της ΕΕ που αναγκάστηκαν σε πολυετή πλεονάσματα πάνω από το 4% έκαναν εσωτερικές διαρθρωτικές αλλαγές (1) στη λειτουργία του κράτους με ψηφιακές αναβαθμίσεις, (2) στη λειτουργία των χρηματαγορών, (3) στο εταιρικό και πτωχευτικό δίκαιο, και (4) ανέπτυξαν ισχυρότατα hub καινοτομίας και επιχειρηματικότητας ενώ (5) δεν κυβερνήθηκαν από ιδεοληπτικούς τύπου ΣΥΡΙΖΑ επί πέντε έτη.

Στην πράξη, όλα αυτά τα κράτη μπήκαν στη διαδικασία να πιάσουν ρυθμούς ανάπτυξης μεγαλύτερους του ποσοστού της δημοσιονομικής προσαρμογής, κάτι που κάνει τώρα με επιτυχία και η Πορτογαλία. Ο επιπρόσθετος δημοσιονομικός χώρος είναι κρίσιμη μεταβλητή σε σχέση με μία ήπια μετάβαση σε συνθήκες κοινωνικά βιώσιμης ανάπτυξης. Αλλά αυτό δεν αποτελεί επαρκή στόχο. Πρέπει να διεκδικήσουμε ασφαλώς μεγαλύτερο χώρο μειώνοντας τα πρωτογενή πλεονάσματα, όμως πρώτος στόχος παραμένει το capacity building. Τους επόμενους μήνες θα πρέπει λοιπόν:

1 Το κράτος να πάψει να αφαιμάσσει τις επιχειρήσεις ώστε αυτές να δημιουργήσουν αποθεματικά για επενδύσεις στην παραγωγή, την καινοτομία και το ανθρώπινο δυναμικό και άμεση μείωση της προκαταβολής φόρου.

2Η κυβέρνηση να καταρτίσει πλάνο άμεσης απορρόφησης των διαθέσιμων κεφαλαίων του ΕΣΠΑ που λήγει σύντομα και 10 περίπου δισ. κινδυνεύουν να χαθούν.

3Να δημιουργήσει η κυβέρνηση σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων μια λίστα έργων υποδομής, ώστε να χρηματοδοτηθούν στο πλαίσιο του EFSI και του InvestEU, και σε συνδυασμό με άλλα εργαλεία.

4Να γίνουν άμεσες μετατροπές στο πτωχευτικό δίκαιο, ώστε να είναι συμβατές με το κείμενο της αντίστοιχης Οδηγίας της Επιτροπής, μέχρι να ολοκληρωθεί ο φάκελος στις Βρυξέλλες.

5Να γίνει δραστική επέκταση του προγράμματος της δεύτερης ευκαιρίας για τους επιχειρηματίες της Ελλάδας οι οποίοι κατέρρευσαν λόγω της παρατεταμένης κρίσης, να επιταχυνθούν οι μεταρρυθμίσεις στη Δικαιοσύνη ώστε να μην είναι αποτρεπτική η χώρα στις επενδύσεις. Και την επιχειρηματικότητα.

6Να θεσπιστεί κατάργηση των εργοδοτικών εισφορών για προσλήψεις νέων επιστημόνων, όπως και για τεχνολογικές ειδικότητες σε όλες τις επιχειρήσεις, με φοροαπαλλαγές για τις εταιρείες που επενδύουν σε καινοτομία και ψηφιακούς μετασχηματισμούς των γραμμών παραγωγής τους.

7Να δημιουργηθούν hub με ειδικό φορολογικό καθεστώς για startups προκειμένου να οργανωθούν οικοσυστήματα τεχνολογικών καινοτομιών. Εντός των οικοσυστημάτων να δημιουργηθούν ειδικοί φορείς χρηματοδότησης τύπου Private Equity.

8Να αναλάβουν το υπουργείο Οικονομικών, το υπουργείο Ψηφιακής Μεταρρύθμισης και η Επιτροπή Κεφαλαιαγορών να καταρτίσουν πλάνο κανονισμού Fintech, ώστε με τις νέες τεχνολογίες να δημιουργηθούν δυνατότητες κίνησης αδρανούς κεφαλαίου σε project υψηλού ρίσκου που οι τράπεζες, λόγω των κανονιστικών τους περιορισμών, δεν μπορούν να χρηματοδοτήσουν αν και είναι ζωτικά για την ανταγωνιστικότητα της Ελλάδας μακροπρόθεσμα.

Τι σημαίνουν αυτά τα οκτώ σημεία στην πράξη; Σημαίνουν ότι η κυβέρνηση θα χτίσει αξιοπιστία για την προοπτική της ελληνικής οικονομίας που είναι χρήσιμη για την επαναδιαπραγμάτευση των πλεονασμάτων, αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι θα δημιουργήσει το πλαίσιο οικονομικής μεγέθυνσης σε ποσοστά μεγαλύτερα των απαιτούμενων πλεονασμάτων, οπότε στην πράξη, ουδετεροποίησης της επίδρασης των πλεονασμάτων στην πραγματική οικονομία. Αυτό, διότι το σημαντικό στην οικονομία δεν είναι το πόσα λεφτά έχει διαθέσιμα, αλλά το πόσα βγάζει. Χρειαζόμαστε μία οικονομία που να παράγει πάντα όσο μεγαλύτερη αξία γίνεται. Αυτή είναι η οικονομική προτεραιότητα, με ή χωρίς δημοσιονομικό χώρο.

Η Εύα Καϊλή είναι ευρωβουλευτής με το Κίνημα Αλλαγής