Η αναδιάρθρωση των εμπορικών κανόνων από την Ελίζαμπεθ Ουόρεν

Το νέο εμπορικό σχέδιο της γερουσιαστού Ελίζαμπεθ Ουόρεν την εδραιώνει ως υποψήφια των Δημοκρατικών για την προεδρία με τις καλύτερες ιδέες. Η εμπορική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών έχει διαμορφωθεί εδώ και πολύ καιρό από εταιρικά και οικονομικά συμφέροντα, ωφελώντας τις ομάδες αυτές και συμβάλλοντας παράλληλα στη διάβρωση των κερδών της μεσαίας τάξης, υπονομεύοντας πολλές τοπικές κοινότητες. Το σχέδιο Ουόρεν αντιπροσωπεύει μια ριζοσπαστική επανεξέταση της εμπορικής πολιτικής προς το συμφέρον της κοινωνίας γενικότερα.

Οπως επισημαίνει η Ουόρεν, ζούμε σε έναν κόσμο όπου οι δασμοί είναι ως επί το πλείστον ήδη αρκετά χαμηλοί. Οι διαπραγματευτές για το εμπόριο επικεντρώνονται όχι στους ίδιους τους δασμούς επί των εισαγωγών, αλλά σε άλλους κανονισμούς, όπως οι κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας, τα τεχνικά πρότυπα, οι βιομηχανικές πολιτικές και τα συναφή. Οι σύγχρονες εμπορικές συμφωνίες επιδιώκουν τη «βαθιά ολοκλήρωση» και όχι τη «ρηχή ολοκλήρωση», για να χρησιμοποιήσουμε έναν όρο που επινοήθηκε από τον συνάδελφό μου στο Χάρβαρντ Ρόμπερτ Λόρενς. Βασικό μέρος του σχεδίου της Ουόρεν είναι να δημιουργηθούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις προτού υπογραφούν συμφωνίες βαθιάς ολοκλήρωσης. Οποιαδήποτε χώρα με την οποία οι ΗΠΑ διαπραγματεύονται μια εμπορική συμφωνία πρέπει πρώτα να αναγνωρίσει και να επιβάλει διεθνώς αναγνωρισμένα εργατικά και ανθρώπινα δικαιώματα. Πρέπει να υπογράψει τη Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα και τις διεθνείς συμβάσεις κατά της διαφθοράς και της φοροδιαφυγής. Η Ουόρεν αναγνωρίζει το «επαίσχυντο» γεγονός ότι οι ίδιες οι ΗΠΑ υπολείπονται ορισμένων από αυτά τα πρότυπα, ιδιαίτερα όσον αφορά την εργασία και το περιβάλλον. Και το σχέδιό της θα δεσμεύει τις ΗΠΑ να διορθώσουν αυτές τις αδυναμίες.

Μια από τις επικρίσεις που δέχεται το σχέδιο Ουόρεν είναι ότι και αυτό σε έναν βαθμό περιλαμβάνει στοιχεία προστατευτισμού. Το σχέδιο της Ουόρεν όμως δεν είναι εγγενώς προστατευτικό. Αλλά αν απαιτεί σε κάποια σημεία να υπάρξει προστατευτισμός στο εμπόριο – για να θωρακιστούν η εργασία, οι τοπικές κοινότητες, το φορολογικό καθεστώς ή οι περιβαλλοντικοί κανόνες – αυτό θα συμβαίνει επειδή θα υπάρχει ένα πρόγραμμα που αξίζει να προστατευθεί.

Ο Ντάνι Ρόντρικ είναι καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής Οικονομίας στο John F. Kennedy School of Government του Harvard University