Οι ημέρες της φωτιάς

Λίγο πολύ η εικόνα είναι ίδια από μαρτυρία σε μαρτυρία. Κάποια στιγμή περνάει από πάνω σου ο ανώνυμος πιλότος συνεχίζοντας το δρομολόγιο ως την καταστροφή. Και ξανά πίσω για ανεφοδιασμό. Και πάλι μπροστά στην καταστροφή. Εχει φτάσει στα όριά του με 210 πυρκαγιές μόνο το τελευταίο 24ωρο – ή μάλλον τα έχει ξεπεράσει. Κι όμως, η ανάγνωση αυτή δεν χωράει συναισθηματισμούς – ούτε για εκείνον ούτε για εμάς τους υπολοίπους. Κάπου εδώ τελειώνουν οι ομοιότητες της ανελέητης φετινής μάχης με την περσινή φονική. Στο ολισθηρό πεδίο όπου η τραγικότητα και η απώλεια δίνουν μαθήματα στους επόμενους, η Πυροσβεστική και η πολιτική ηγεσία καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για να απομακρύνουν την εφιαλτική σύγκριση με το Μάτι.

Θα μπορούσαν να ισχύουν ακόμη και οι ενστάσεις της απέναντι πλευράς. Η εστία στις περισσότερες φετινές πυρκαγιές δεν αγγίζει πυκνοκατοικημένους οικισμούς, οι φωτιές δεν έχουν μπροστά τους τη Μαραθώνος, ο άνεμος αλλάζει συνεχώς κατεύθυνση «αλλά όχι με πρωτόγνωρη ταχύτητα». Λειτουργεί, όμως, έστω και σε πιλοτική φάση το 112. Οπου χρειάστηκε, πυροσβέστες και αστυνομικοί με ντουντούκες έδιναν οδηγίες στους πολίτες (όπως στην Παιανία). Δεν πραγματοποιήθηκε καμία επικοινωνιακή φιέστα. Και o υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης «περιπολούσε» με την Πυροσβεστική σε διάφορα σημεία της χώρας πριν καν ξεσπάσουν οι εστίες. Σημαίνουν όλα αυτά ότι μπορεί να αποτραπεί το «ατύχημα» ή το δυστύχημα; Προφανώς όχι, αν πιστεύουμε ακόμη στην τυχαιότητα της ανθρώπινης φύσης. Σημαίνουν, ωστόσο, ότι μπορούμε να τραβήξουμε γραμμές μέσα στο χάος ακόμη και με το πολυπαραγοντικό φαινόμενο απέναντι στη θέλησή μας. Ο κρατικός μηχανισμός δίνει έναν παράλληλο αγώνα για να πείσει ότι λειτουργεί. Οτι υπάρχει ένας δρόμος -δύσβατος μεν, αλλά υπάρχει – μέσα από την πυρά των παθογενειών μας. Αυτών που τράφηκαν από τη διαχρονική κακοδαιμονία – «δεν έχουμε ανταλλακτικά για Καναντέρ» – και διογκώθηκαν με την περσινή αβελτηρία.

Η στάση του Μ. Χρυσοχοΐδη, ο οποίος επέβαλε στο κάδρο τους άυπνους πυροσβέστες ως την προσωποποίηση της ευθύνης, υπενθυμίζει και κάτι ακόμη: την «αχρωματοψία» μπροστά στη διαχείριση της κρίσης. Απέναντι στις 1.302 πυρκαγιές του τελευταίου μήνα δεν υπάρχουν κεντροαριστερή ή κεντροδεξιά μέθοδος κατάσβεσης. Οπως δεν υπήρχε ποτέ μνημονιακό ή αντιμνημονιακό πρόσημο στην αποκομιδή σκουπιδιών (με την εξαίρεση της Δούρειας ρητορικής). Στήνοντας το μόνο ανάχωμα που μπορεί απέναντι στις προσδοκίες της κοινωνίας – εκείνο του καθήκοντος – η πολιτική και επιχειρησιακή Αρχή αποκλείει άλλα ενδεχόμενα. Να θεωρηθούν οι πυρκαγιές ασύμμετρη απειλή, πιστοποιημένη από δορυφόρο. Μια «στραβή στη βάρδια» κάποιου περιφερειάρχη. Ή να «θολώοσυν την εικόνα» της κυβέρνησης. Ανεβάζοντας τον πήχη της μαχιμότητας ο Μ. Χρυσοχοΐδης εκθέτει την πεπατημένη. Δεν καμουφλάρει την de facto ανεπάρκεια του κράτους μπροστά στο φυσικό φαινόμενο. Μετριάζει τις επιπτώσεις της.

Η κριτική {LF}στο Μάτι

Η μόνιμη επωδός των απερχόμενων στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ ήταν η άδικη κριτική εις βάρος τους, επειδή μαζί με την ανεπάρκεια στο Μάτι τούς χρεώθηκε η απώλεια ανθρώπινων ζωών. Η κριτική, ωστόσο, απ’ την πλευρά της κοινωνίας αφορούσε τις απανωτές επικοινωνιακές εμφανίσεις του Αλέξη Τσίπρα και των υπουργών, τις «κατσάδες» στους κατοίκους, τη μισή συγγνώμη που δεν βγήκε ποτέ από τα χείλη των υπευθύνων σε ένδειξη συμπαράστασης. Με τη στάση του ο ΣΥΡΙΖΑ άφησε ένα κενό εντυπώσεων, που αποτελεί το δεύτερο πεδίο μάχης για τη σημερινή πολιτική αρχή. Η διαφορά είναι ότι φέτος εκκενώνονται προληπτικά οικισμοί με λεωφορεία των δήμων και τη συνδρομή της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας. Πέρυσι είχαν εκκενωθεί πρωτίστως οι ευθύνες.