Τι διάβαζαν στις ΗΠΑ το καλοκαίρι του 1969

«Αν ο Φίλιπ Ροθ δημιούργησε μια εβραία μητέρα που έδωσε γροθιά στο στομάχι σας, τότε ο Μάριο Πούτσο με τον “Σικελό πατέρα”, θα σας κάνει να τρέμετε κάθε φορά που περπατάτε στη Mulberry Street». Δεν ξέρουμε πόσο σοβαρά πήραν οι αναγνώστες των «New York Times» την παρατήρηση – ή μήπως το συμπέρασμα – του δημοσιογράφου Ντικ Σαπ – θρυλικός αθλητικογράφος – που διάβασε και συνέκρινε τα δύο σπουδαία βιβλία: τη «Νόσο του Πορτνόι» του 36χρονου τότε Φίλιπ Ροθ και τον «Νονό» του Μάριο Πούτσο. Ηταν εκείνο το φλεγόμενο καλοκαίρι του 1969, και οι τίτλοι των βιβλίων τους οποίους πρότειναν οι σελίδες των εφημερίδων για ανάγνωση προκαλούν δέος. Ιδιαίτερα δε όταν πρόκειται για εκείνα που ο χρόνος τα έχει δικαιώσει και με το παραπάνω. Δεν χρειάζεται να υπενθυμίσουμε τι θέση πήρε ο Ροθ στην παγκόσμια λογοτεχνία, πολλώ δε μάλλον το βιβλίο του Πούτσο που τρία χρόνια αργότερα έγινε σημείο αναφοράς για τα κινηματογραφικά αριστουργήματα. Ενας ακόμη λόγος ίσως να είναι και η σημείωση του Σαπ στο περίφημο κομμάτι του: «Ο,τι έκανε ο Ροθ για τον αυνανισμό, το έκανε ο Πούτσο για τη δολοφονία».

«Η νόσος του Πορτνόι» (στην Ελλάδα κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1980 από τα Ελληνικά Γράμματα και στη συνέχεια από τις εκδόσεις Πόλις) και ο «Νονός» είχαν πάρει τη δεύτερη και την τρίτη θέση, αντίστοιχα, στον κατάλογο των θερινών αναγνωσμάτων. Πρώτο ήταν το βιβλίο της Ζακλίν Σούζαν «Μηχανή αγάπης» όπου τάραξε με τις γλαφυρές σαδομαζοχιστικές της αναφορές τη συντηρητική αμερικανική κοινωνία της δεκαετίας του ’60. Βεβαίως της αναγνωρίστηκε η τόλμη και ο λεκτικός χειρισμός των ευαίσθητων αυτών ζητημάτων στην καθωσπρέπει και ασφυκτικά συντηρητική Αμερική.

ΜΑΪΚΛ ΚΡΑΪΤΟΝ. Η μεγάλη έκπληξη όμως ήρθε από ένα ακόμη βιβλίο το οποίο, στο αναγνωστικό κοινό της εποχής εκείνο το θέρος των μεγάλων ανακατατάξεων, αναταραχών και αλλαγών, έφερε τους δικούς τους κλυδωνισμούς. Πρόκειται για το «The Andromeda Strain» από τον νεαρό τότε φοιτητή ιατρικής Μάικλ Κράιτον – ο συγγραφέας του θρυλικού «Τζουράσικ Παρκ». Η επιτυχία του βιβλίου ήταν ακαριαία και ίσως – ως έναν βαθμό – να προϊδέαζε το μέλλον του δημιουργού. Δύο χρόνια αργότερα την ιστορία του βιβλίου αφηγήθηκε στις σκοτεινές αίθουσες ο Ρόμπερτ Γουάιζ. Σε συνεντεύξεις του ο νεαρός τότε φοιτητής ιατρικής παραδέχθηκε ότι έκλεβε από τις ώρες της μελέτης του για να αφοσιωθεί στη συγγραφή των βιβλίων του. Είχε πει μάλιστα «Μερικοί καθηγητές θεωρούν ότι σπαταλάω τον χρόνο που θα μπορούσα να δώσω στα μαθήματά τους». Δύο χρόνια αργότερα ο Κράιτον έγινε πάμπλουτος αλλά δεν είναι μόνο αυτός ο λόγος που δικαίωσε την επιμονή του στο γράψιμο!

Ζωή Λιάκα