Πράσινο φως για τις κρατικές εγγυήσεις

Αισιόδοξη ότι η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού (DGComp) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα δώσει μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου την έγκρισή της για το σχέδιο κρατικής υποβοήθησης του τραπεζικού κλάδου που έχει σχεδιάσει το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας είναι η ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών. Το πράσινο φως της Κομισιόν θα ανοίξει τον δρόμο για την άμεση κατάθεση στη Βουλή του σχετικού νομοσχεδίου.

Οπως έγραψε ο αρμόδιος υφυπουργός Οικονομικών Γιώργος Ζαββός, σε άρθρο του στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο», «ευελπιστούμε ότι μέσα στο φθινόπωρο θα έχουν ολοκληρωθεί οι διαπραγματεύσεις με τη ΓΔ Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για να προχωρήσουμε αμέσως έπειτα στην εφαρμογή του μέσω της απαραίτητης νομοθετικής ρύθμισης, έτσι ώστε οι τράπεζες να μπορέσουν να προσαρμόσουν αντίστοιχα τα σχέδιά τους».

Εφόσον όλα κυλήσουν ομαλά, οι τράπεζες θα έχουν ήδη από τον Οκτώβριο ένα ακόμη όπλο στη φαρέτρα τους για την εξυγίανση των ισολογισμών τους. Πρόκειται για κρατικές εγγυήσεις που θα δοθούν στους συστημικούς ομίλους και θα λειτουργήσουν ως κάλυμμα για μέρος των ομολόγων που θα εκδώσουν στο πλαίσιο τιτλοποιήσεων κόκκινων δανείων.

Με βάση το αρχικό πλάνο του ΤΧΣ μέσω αυτού του μηχανισμού θα μπορούσαν να τιτλοποιηθούν με καλύτερους για τα πιστωτικά ιδρύματα όρους, μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα έως 20 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με αναλυτές, η ενεργοποίησή του θα διευκολύνει τις τράπεζες να αυξήσουν τις συναλλαγές αυτού του είδους, επιταχύνοντας σημαντικά την απενοποίηση προβληματικών χαρτοφυλακίων, άρα και την αποκλιμάκωση των δεικτών καθυστερήσεων.

Από την άλλη πλευρά, οι εγγυήσεις αυτές θα μπορούσαν να κουμπώσουν με τον μηχανισμό εξυγίανσης που έχει σχεδιάσει η Τράπεζα της Ελλάδος και αφορά τη μεταφορά κόκκινων δανείων έως 40 δισ. ευρώ σε όχημα ειδικού σκοπού, με χρήση του αναβαλλόμενου φόρου ως εγγύηση ή εναλλακτικά με το μοντέλο που ακολούθησε η Eurobank, η οποία μετασχηματίζεται και μέσω τιτλοποιήσεων θα μειώσει ήδη από την Πρωτοχρονιά του 2020 τα μη εξυπηρετούμενα δάνειά της στο 16%. Η λύση, την οποία είχε σχεδιάσει η Τράπεζα της Ελλάδος, πρόκειται επίσης να προωθηθεί από το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, αλλά λίγο αργότερα. Σύμφωνα με τον Γιώργο Ζαββό, «η κυβέρνηση θα εξετάσει κάθε άλλη ρεαλιστική πρόταση, συμπεριλαμβανομένου του σχεδίου που έχει υποβάλει η ΤτΕ και είναι διατεθειμένη να υιοθετήσει κάθε εργαλείο που μπορεί να συμβάλει στη γρήγορη και αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος των κόκκινων δανείων, αλλά και της ενίσχυσης του τραπεζικού συστήματος».

Η Eurobank θα είναι η πρώτη που θα πλησιάσει το 10%, καθώς θα τιτλοποιήσει 9,50 δισ. ευρώ κόκκινα ανοίγματα. Κατά πάσα πιθανότητα θα ακολουθήσει η Alpha Bank με τιτλοποίηση στεγαστικών δανείων 2 δισ. ευρώ μέχρι το τέλος του έτους, η Τράπεζα Πειραιώς στο πρώτο εξάμηνο του 2020 και στη συνέχεια η Εθνική.

Σημειώνεται πάντως πως οι σχεδιασμοί αυτοί θα μπορούν να γίνει επιθετικότεροι, μετά την πλήρη εφαρμογή των κρατικών πλάνων εγγυήσεων. Με την κατάθεση του σχετικού νομοσχεδίου στη Βουλή από το υπουργείο Οικονομικών και την οριστικοποίηση του κόστους χρήσης τους, τα κομπιουτεράκια στις τραπεζικές διοικήσεις θα πάρουν φωτιά για την εκτίμηση της επίπτωσης κάθε σεναρίου.

Εκτός τραπεζών η διαχείριση. Το μόνο σίγουρο είναι ότι μέσα από τις παραπάνω κινήσεις, μέσα σε λίγους μήνες η διαχείριση της πλειονότητας των δανείων σε καθυστέρηση θα έχει μεταφερθεί εκτός τραπεζών, στους επαγγελματίες που έχουν πάρει ειδική άδεια από την Τράπεζα της Ελλάδος για αυτήν τη δουλειά.

Τα δύο κομβικά deals που θα ανατρέψουν πλήρως τούς έως σήμερα συσχετισμούς είναι δύο. Το πρώτο αφορά την πώληση από την Τράπεζα Πειραιώς του 80% της εσωτερικής μονάδας επισφαλειών του ομίλου στην πολυεθνική Intrum και την υπογραφή 10ετούς αποκλειστικής σύμβασης διαχείρισης όλων των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων της ύψους περίπου 27 δισ. ευρώ.

Το δεύτερο υλοποιείται από τη Eurobank με τη διάθεση ενός ανάλογου ποσοστού της θυγατρικής της στη διαχείριση επισφαλειών, Financial Planning Services (FPS), σε έναν από τους μεγαλύτερους διαχειριστές παγκοσμίως, την Pimco, με την οποία έχει ξεκινήσει αποκλειστικές συζητήσεις. Η εταιρεία θα πάρει προίκα το σύνολο των κόκκινων χαρτοφυλακίων της Eurobank ύψους 25 δισ. ευρώ.

Στον αντίποδα, η Alpha Bank έχει ήδη αναθέσει στην εταιρεία Cepal, στην οποία συμμετέχει με 45%, τη διαχείριση δανείων λιανικής ύψους περίπου 7 δισ. ευρώ, ενώ διαθέτει τα απαραίτητα κεφάλαια για την εφαρμογής μιας εμπροσθοβαρούς λύσης, που θα περιλαμβάνει την τιτλοποίηση του μεγαλύτερου μέρους του κόκκινου χαρτοφυλακίου της. Τέλος, η διοίκηση της Εθνικής Τράπεζας εξετάζει το ενδεχόμενο να αναθέσει σε ανεξάρτητο διαχειριστή στεγαστικά δάνεια ύψους τουλάχιστον 1 δισ. ευρώ, ώστε να δοκιμάσει την αποτελεσματικότητα αυτής της στρατηγικής. Δεν αποκλείεται όμως να αυξήσει σημαντικά τον όγκο των τιτλοποιήσεων που ετοιμάζει, καθώς διαθέτει κεφαλαιακό μαξιλάρι.

Με βάση τα σημερινά δεδομένα, έως το τέλος του χρόνου από τα περίπου 80 δισ. ευρώ κόκκινων δανείων που βρίσκονται σήμερα στους ισολογισμούς των τραπεζών, με τον έναν (απλές αναθέσεις) ή τον άλλον τρόπο (πωλήσεις, τιτλοποιήσεις), περισσότερα από 70 δισ. ευρώ δεν θα τους απασχολούν σε καθημερινή βάση.