Βουλή με «φωτιές», αλλά χωρίς… καπνό

Οταν ανακοίνωσε προ 20ημέρου ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη Βουλή την άμεση εφαρμογή του αντικαπνιστικού νόμου παντού στην επικράτεια, αρχής γενομένης – για τους προφανείς συμβολικούς λόγους – από το ελληνικό Κοινοβούλιο, το χειροκρότημα από την πτέρυγα της ΝΔ ήταν σχεδόν αμήχανο. «Πρόσεξα ότι το χειροκρότημά σας ήταν λιγότερο θερμό…» είχε παρατηρήσει ο ίδιος. Το κάπνισμα δεν έχει κομματική ταμπέλα. Ισως είναι το μόνο το οποίο συγκεντρώνει στοιχεία διακομματικής συναίνεσης και πλήρους υπέρβασης των ιδεολογικών διαχωριστικών γραμμών. Μπορεί για όλα τα άλλα οι αντιπρόσωποι του έθνους να κονταροχτυπιούνταν στην Ολομέλεια της Βουλής, όμως στο καφενείο και στο εντευκτήριο ήταν όλοι μαζί. Τους ένωνε το τσιγάρο. Τώρα τα πράγματα άλλαξαν. Οι θεριακλήδες συνωστίζονται σε έναν στενό υπαίθριο διάδρομο λίγων μέτρων με τον οποίο επικοινωνεί το πρώην καπνιστήριο του καφενείου, άλλοτε γραφείο του προέδρου της Βουλής, το οποίο μετατράπηκε σε… smoking area επί προεδρίας του αείμνηστου (και μανιώδους καπνιστή) Δημήτρη Σιούφα, σε μια προσπάθεια να περιοριστεί χωροταξικά το κάπνισμα. Τα τασάκια όμως πλέον έχουν εξαφανιστεί από τον χώρο κατ’ εντολή του νέου Προέδρου της Βουλής Κώστα Τασούλα σε εφαρμογή της πρωθυπουργικής εξαγγελίας. Και όταν κάποιοι παραβίασαν το αντικαπνιστικό άβατο – κατά βάση συριζαίοι βουλευτές -, οι αντιδράσεις ήταν πολλές. Οι συστάσεις προς τους υπευθύνους και τους υπαλλήλους του καφενείου αλλά και προς τα μέλη της αστυνομικής φρουράς ήταν εξαρχής σαφείς: κανείς με τσιγάρο!

Η πρώτη απαγόρευση. Του Ελληνος ο τράχηλος όμως ζυγόν δεν υπομένει, όπως πιστοποιεί και το γεγονός ότι η πρώτη απαγόρευση του καπνίζειν εντός δημόσιων χώρων που θεσπίστηκε… επί Οθωνα στις 31 Ιουλίου 1856 δεν εφαρμόστηκε στην πράξη. Τότε οι λόγοι ήταν να προληφθούν τυχόν πυρκαγιές και το βασιλικό διάταγμα προέβλεπε ότι απαγορευόταν «η χρήσις του καπνίζειν είτε διά καπνοσυρίγγων (τσιμπουκίων) είτε διά σιγάρων εις πάντας εν γένει τους υπαλλήλους και υπηρέτας του Κράτους εντός των δημοσίων γραφείων και καταστημάτων».

Οι τελευταίες «εστίες αντίστασης». Αρχικά, λοιπόν, παρά τις προσπάθειες των υπαλλήλων του καφενείου που ανέλαβαν τον άχαρο ρόλο του «επιτηρητή», υπήρξαν κάποιες «εστίες αντίστασης». Ηταν η πρώτη αυθόρμητη πράξη ανυπακοής ορισμένων βουλευτών, οι οποίοι θεώρησαν ότι αποτελεί αναφαίρετο ατομικό δικαίωμα το κάπνισμα και ως τέτοιο δεν μπορεί να απαγορεύεται διά τελεσιγράφων. Το θέμα έλαβε μια υφέρπουσα διχαστική διάσταση. Και σε αυτό συνέβαλαν κάποιες περιορισμένες ακραίες φωνές και από τις δύο πλευρές.

Ούτε στο καφενείο… Σύντομα όμως τα πράγματα πήραν τον φυσιολογικό τους δρόμο. Τρεις εβδομάδες μετά, φαίνεται να έχει εμπεδωθεί το πνεύμα της απαγόρευσης, όπως πιστοποιήθηκε και κατά την «αυτοψία» Μητσοτάκη όταν προ ημερών βρέθηκε με μεγάλη παρέα νεοδημοκρατών βουλευτών στο καφενείο. Οι καπνίζοντες βουλευτές και οι παρατρεχάμενοί τους βγαίνουν πλέον στον περιορισμένο υπαίθριο διάδρομο. Μεταξύ αυτών και ο «αψύς Σφακιανός» Παύλος Πολάκης, ο οποίος πολλές φορές έχει μπει στο στόχαστρο ως φανατικός καπνιστής (ακόμα και του ευρωπαίου επιτρόπου Υγείας…). Δεν κρύβει ωστόσο τη δυσαρέσκειά του για την καταπίεση των καπνιζόντων, την οποία μάλιστα λέγεται ότι εξέφρασε ευγενικά στον ίδιο τον Πρόεδρο της Βουλής.

…ούτε στο εντευκτήριο. Αλλά και στο εντευκτήριο, το οποίο άλλοτε ντουμάνιαζε από τα τσιγάρα – με άφθονο το αλκοόλ -, πλέον ουδείς καπνίζει. Οσοι θέλουν να φουμάρουν βγαίνουν στον αίθριο χώρο που υπάρχει ακριβώς απέξω με θέα τον Εθνικό Κήπο. Οσον αφορά τους υπολοίπους – υπαλλήλους κ.ά. -, μπορούν να καπνίζουν εκτός του κτιρίου. Για την Ιστορία αξίζει να αναφερθεί ότι μόλις τον περασμένο Μάρτιο ο τέως γενικός γραμματέας της Βουλής Κώστας Αθανασίου είχε εκδώσει επείγουσα εγκύκλιο για την εφαρμογή της αντικαπνιστικής νομοθεσίας, υπενθυμίζοντας αρμοδίως ότι «το κάπνισμα και η χρήση προϊόντων καπνού δεν επιτρέπονται σε όλους τους εσωτερικούς χώρους της Βουλής (μέγαρα και λοιπά κτίρια)», σύμφωνα με τον Ν. 3730/2008 (άρθρο 6). Σημείωνε μάλιστα ότι βάσει της νομοθεσίας αποτελεί πειθαρχικό παράπτωμα που τιμωρείται με πρόστιμο ή και με αυστηρότερες ποινές σε περίπτωση άρνησης συμμόρφωσης κατά την κρίση του αρμόδιου πειθαρχικού οργάνου. Είχε υπάρξει και προγενέστερη απόπειρα εφαρμογής του αντικαπνιστικού νόμου: το 2010 με εγκύκλιο του τότε γενικού γραμματέα της Βουλής Αθανάσιου Παπαϊωάννου ενημερώνονταν τα κόμματα και οι υπηρεσίες της Βουλής ότι «απαγορεύεται πλήρως το κάπνισμα από 1-9-2010 σε όλους τους κλειστούς δημόσιους εργασιακούς χώρους, χωρίς τη δυνατότητα δημιουργίας χώρων καπνιζόντων». Ουδέποτε όμως εφαρμόστηκε…