Αντί για επιτελικό κράτος, κράτος γαλάζιων επιτελείων…

Ολοκληρώθηκε χθες στη Βουλή, η διαδικασία για το νομοσχέδιο υπό τον ελκυστικό τίτλο «Επιτελικό κράτος: Οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης».

Μελετώντας το περιεχόμενο, διαπιστώνουμε ότι η όποια εφευρετικότητα των εμπνευστών του, εξαντλήθηκε στον τίτλο. Παρουσιάστηκε ως μια απαραίτητη απόπειρα κωδικοποίησης της διάσπαρτης νομοθεσίας αναφορικά με τη λειτουργία των κυβερνητικών οργάνων. Στην πραγματικότητα, όμως, όχι μόνο δεν συμβάλει στην εμβάθυνση της διαφάνειας στη λειτουργία των θεσμών και των διαδικασιών, αλλά αποτελεί ένα μεγάλο πισωγύρισμα στην εποχή που κυριαρχούσαν οι πελατειακές σχέσεις.

Το νομοσχέδιο εισάγει:

1. Τη συγκρότηση της «υπερπροεδρίας» της κυβέρνησης και την πρόσληψη εκατοντάδων υπαλλήλων.

2. Τη δημιουργία ηλεκτρονικού συστήματος παρακολούθησης του κυβερνητικού έργου.

3. Την κατάργηση του Μητρώου Επιτελικών Στελεχών της δημόσιας διοίκησης, καθώς και τη διαδικασία στελέχωσης των διοικήσεων των γενικών γραμματειών υπουργείων και των εποπτευόμενων φορέων.

4. Τις ρυθμίσεις που ελαστικοποιούν τις υφιστάμενες διατάξεις για το καθεστώς της σύγκρουσης συμφερόντων και του ασυμβίβαστου μελών της κυβέρνησης και υπηρετούντων σε αυτή με τις δραστηριότητες τους ως ιδιώτες.

5. Τις ρυθμίσεις για τη δημιουργία της υποτιθέμενης Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, με την οποία καταργείται ο επιθεωρητής δημόσιας διοίκησης και χειραγωγούνται όλοι οι ελεγκτικοί μηχανισμοί του Δημοσίου.

6. Τις ρυθμίσεις που μεταφέρουν στη διοίκηση και τους γενικούς διευθυντές τη νομική και ποινική ευθύνη για την έκδοση ατομικών διοικητικών πράξεων, δηλαδή για το σύνολο της ασκούμενης πολιτικής εντός των υπουργείων πλην του ίδιου του νομοθετικού έργου.

Το νομοσχέδιο αναδεικνύει μια συγκεκριμένη αντίληψη περί της εξουσίας. Μια απαρχαιωμένη αντίληψη για τη λειτουργία των θεσμών και της δημοκρατίας. Η εξουσία στην Ελλάδα κατά τον κ. Μητσοτάκη και τον κ. Γεραπετρίτη, ήταν υπερβολικά διάχυτη στους εκάστοτε υπουργούς. Αλλά και υπερβολικά ελεγχόμενη από αρμόδια ελεγκτικά σώματα και αρχές που αμφισβητούσαν το έργο της εκάστοτε πολιτικής ηγεσίας. Το νομοσχέδιο έχει ως μέριμνα τη συνολική ρήξη με κάθε έννοια συνέχειας του κράτους.

Πριν από την κατάληψη της εξουσίας η ΝΔ κατηγορούσε την προηγούμενη κυβέρνηση για το πλήθος τον μετακλητών. Σε λιγότερο από ένα μήνα η ίδια τους υπερδιπλασιάζει.

Πριν από την ανάληψη κυβερνητικών ευθυνών η ΝΔ κατηγορούσε τον ΣΥΡΙΖΑ ότι δεν σέβεται την αυτονομία των ανεξάρτητων αρχών. Σε λιγότερο από 30 μέρες καταργεί τον επιθεωρητή δημόσιας διοίκησης και διορίζει κομματικά τις ηγεσίες των ελεγκτικών σωμάτων του στενού δημόσιου τομέα.

Πριν από την D-Day της 7ης Ιουλίου, η ΝΔ κατηγορούσε τον ΣΥΡΙΖΑ ότι, κάποιες, από τις προκηρύξεις για τον διορισμό γενικών γραμματέων ήταν φωτογραφικές. Πριν κλείσει ο Αύγουστος η κυβέρνηση κατήργησε κάθε διαδικασία προκήρυξης για τον διορισμό κάθε τομεακού, γενικού και ειδικού γραμματέα και των διοικήσεων όλων των εποπτευόμενων φορέων κάθε υπουργείου. Η ΝΔ κατηγορούσε την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και τον πρώην πρωθυπουργό για προσπάθεια εγκαθίδρυσης κομματικού κράτους. Τώρα η κυβέρνηση δημιουργεί μια αυστηρή υγειονομική ζώνη γύρω από το πολιτικό προσωπικό που διοικεί τα υπουργεία μεταφέροντας όλες τις νομικές ευθύνες για το κυβερνητικό έργο στη δημοσιοϋπαλληλία. Τίποτα από τα παραπάνω δεν εκπλήσσει γιατί ο κύριος Μητσοτάκης τα είχε επαναλάβει το καλοκαίρι του 2014 με την ιδιότητα του τότε υπουργού Διοικητικής Ανασυγκρότησης.

Καλέσαμε την κυβέρνηση να αποσύρει το σχέδιο νόμου ή, κατ’ ελάχιστο, να αποσύρει τις επίμαχες διατάξεις. Φυσικά και δεν το έπραξε. Το κατ’ επίφαση επιτελικό κράτος που ευαγγελίζεται η ΝΔ, είναι στη πραγματικότητα ένα απόλυτα συγκεντρωτικό, νεοφιλελεύθερο και βαθιά κομματικό κράτος, προσανατολισμένο γύρω από ένα και μόνο πρόσωπο: Τον Πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη.

Ο Χάρης Μαμουλάκης είναι πολιτικός μηχανικός BEng MSc και βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία Νομού Ηρακλείου