Ο απολογισμός των 30 ημερών

Ας ξεκινήσουμε αντιστρόφως. Ποιοι συμβολισμοί κυριαρχούσαν στις πρώτες 30 ημέρες της πρώτη φορά Αριστεράς; Η ανοιχτή Ηρώδου Αττικού, οι γραβάτες που δεν φορέθηκαν, ο Κουίκ δίπλα στον Βούτση και η τελετουργική επίσκεψη Τσίπρα στο σκοπευτήριο της Καισαριανής (μαζί του, εκτός άλλων, και ο Μανώλης Πετσίτης, για να μην ξεχάσουμε κι αυτά που ξέρουμε). Μια εικονοποιΐα ασορτί με το πολυφορεμένο «ηθικό πλεονέκτημα», η οποία κράτησε λίγο και αφορούσε λίγους. Τη στιγμή που οι ευρωπαίοι εταίροι ανέμεναν το πρώτο δείγμα κυβερνητικής γραφής ο ΣΥΡΙΖΑ κοίταζε αυτάρεσκα στον καθρέφτη το πρόσωπο του ηττημένου που είχε κερδίσει την ιστορική παρτίδα.

Πέντε χρόνια αργότερα οι συμβολισμοί του πρώτου κυβερνητικού μήνα της ΝΔ περιέχουν ήδη τρία νομοσχέδια, εκ των οποίων το φορολογικό υπερψηφίστηκε από ΣΥΡΙΖΑ και ΚΙΝΑΛ. Με τη στρατηγική «κάνε άλμα πιο γρήγορο από τη φθορά» ο Κυριάκος Μητσοτάκης κερδίζει όχι μόνο πολύτιμο χρόνο, αλλά και τις εντυπώσεις απέναντι στη μεσαία τάξη, που άλλους τους κατεβάζει και άλλους τους ανεβάζει. Με την κατά δήλωσή του «θετική κωλοτούμπα» έφερε τη μείωση του ΕΝΦΙΑ στα εκκαθαριστικά του Αυγούστου προσφέροντας πολιτικό οξυγόνο στο κυβερνητικό σχήμα τουλάχιστον ως το ερχόμενο φθινόπωρο. Κι όχι μόνο αυτό. Με το νομοσχέδιο, που αφορούσε και τη βελτίωση στις 120 δόσεις, η Νέα Δημοκρατία κατάφερε να σύρει στους δικούς της συμβολισμούς την αντιπολίτευση. Η αναφορά του Ευκλείδη Τσακαλώτου κατά την πρόσφατη συζήτηση στη Βουλή λειτούργησε σαν μισή συγγνώμη γι’ αυτούς που την περασμένη τετραετία είχαν υποστεί την καμουφλαρισμένη ταξική πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ: «Είμαστε ευχαριστημένοι που βοηθάτε αυτούς που είναι πάνω από 60.000 ευρώ, πάνω από 100.000 ευρώ, πάνω από 150.000 ευρώ, οριακά και πάνω από 350.000 ευρώ». Σαν μην έφτανε αυτό, ο πρώην υπουργός Οικονομικών αναγκάστηκε να οριοθετήσει εκ νέου – και με περισσή γενναιοδωρία – τη μεσαία τάξη: «Κατά τη δική μας άποψη και νομίζω ολόκληρου του ελληνικού λαού, οι περιουσίες πάνω από 500.000 ευρώ και πάνω από ένα εκατομμύριο ευρώ δεν είναι μεσαία τάξη».

Ο απολογισμός των 30 ημερών θα ήταν απλώς ένας δημοσιογραφικός αυτοματισμός, αν ο πολιτικός χρόνος δεν ήταν πυκνός. Eίναι κυρίαρχη μάλιστα η αίσθηση ότι μία task force εργαζόταν προεκλογικά κάτω από τα ραντάρ, ώστε μετά την ορκωμοσία της νέας κυβέρνησης να ρίξει στην αγορά τα πρώτα νομοσχέδια. Με τον τρόπο αυτό, οι υπερυπουργοί της Οικονομίας και της Δημόσιας Διοίκησης εμφανίζονται σαν έτοιμοι από καιρό να πάρουν ρίσκα, αλλά και να υποδεχθούν τις λελογισμένες ενστάσεις της αντιπολίτευσης. «Καλύτερα να παραγάγεις πολιτική παρά να την καταναλώνεις» είναι το δόγμα που, τηρουμένων των αναλογιών, θυμίζει Μακρόν στα καλύτερά του. Η εικόνα αυτή εκπέμπει αρκετές παραδηλώσεις για το target group στο οποίο απευθύνονται τα νομοσχέδια: τη μεσαία τάξη. Υστερα από τον κορεσμό αριστεροσύνης το βάρος πλέον πέφτει στον μεταβολισμό των εφαρμόσιμων προτάσεων. Ως ένα σημείο, το φορολογικό νομοσχέδιο λειτουργεί σαν πιλότος στη μάχη για την τιμή των (μικρο)μεσαίων.

ΑΣΥΛΟ ΚΑΙ ΤΑΠΑ. Ηδη στην περιφέρεια της οικονομικής πολιτικής, διεξάγονται αντίστοιχες μάχες. Η κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου δεν απευθύνεται κατ’ ανάγκη στους νοικοκυραίους. Απευθύνεται κυρίως σε όσους θέλουν να δώσουν περιεχόμενο στην «κανονικότητα». Είναι κι αυτή μια επιλογή, την οποία η κυβέρνηση παρουσίασε ως «προμελετημένη». Η συζήτηση για το άσυλο αναπόφευκτα συνδέεται με την ανάπλαση του αστικού ιστού και την επαναφορά στο πανεπιστήμιο της γνώσης. Δεν είναι μια ιδέα δεξιά ή αριστερή. Είναι μια ιδέα με μετρήσιμα αποτελέσματα και οικονομικά οφέλη, έστω σε μακροπρόθεσμο επίπεδο. Η τοποθέτηση, εξάλλου, τεσσάρων γενικών γραμματέων στο Διοικητικό Συμβούλιο του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων, εξυπηρετεί την ίδια στρατηγική: την περίφημη «αυτοχρηματοδότηση του Πολιτισμού».

Εκεί που πιθανότατα ο χάρτης πορείας έκρυβε εμπόδια ήταν η επέκταση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου προς την πλευρά του Πολυτεχνείου, κίνηση που συνοδευόταν με υψηλές προσδοκίες για τον «εξευγενισμό» της γειτονιάς πέριξ του Μουσείου. Οι προσδοκίες αυτές δεν λείπουν και από τη νεότερη αναθεωρημένη εκδοχή, σύμφωνα με την οποία η επέκταση σχεδιάζεται για τον χώρο μπροστά από το Αρχαιολογικό και στην άλλη πλευρά της Πατησίων ως το κτίριο του Ακροπόλ. Η δωρεά της Ελένης Τοσίτσα που απαγορεύει οποιαδήποτε άλλη χρήση του Πολυτεχνείου πέραν της εκπαιδευτικής ήταν η «τεχνική» λεπτομέρεια που έκανε τη διαφορά, αλλά κόστισε σε επίπεδο εντυπώσεων.

Η περίπτωση του Ελληνικού δεν είναι η ίδια, καθώς η πρώτη τροπολογία που κατέθεσε η κυβέρνηση αφορά το αναπτυξιακό σχέδιο. Η εκπεφρασμένη, ωστόσο, αντίληψη ότι αμέσως μετά την ορκωμοσία η επένδυση θα προχωρούσε με ταχύτατους ρυθμούς έθεσε τον πήχη εκεί που μπορούσε να τον αξιοποιήσει (και) η αντιπολίτευση. Ηδη η κριτική απ’ την πλευρά της τελευταίας εστιάζει στη μετατόπιση των παρεμβάσεων «ως το τέλος του χρόνου» διαγράφοντας την πρώτη ίσως αμυχή στις κυβερνητικές εξαγγελίες. Είναι κι αυτό μέρος του πολιτικού παιχνιδιού. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει συγκεντρώσει ικανό πολιτικό κεφάλαιο για να μπορεί να διαχειρίζεται την κατά περίπτωσή σπατάλησή του.