Επιχείρηση «έφοδος στον χώρο του Κέντρου»

Με τα δικά του λόγια είναι η πολιτική που «υπερβαίνει τα γνώριμα κομματικά σύνορα», γιατί «οι καιροί απαιτούν ριζοσπαστική σκέψη και αποτελεσματική πράξη». Με λίγες λέξεις θα μπορούσε να αποδοθεί και ως επιχείρηση «αθόρυβης κατάληψης» του Κέντρου. Σίγουρα πάντως δεν έγινε από τη μία μέρα στην άλλη. Υπήρξε μια διαδρομή τριών ετών – από το 2016 ως το 2019 – που περίπου συμπυκνώνεται σε δύο προτάσεις πρόσφατου δημοσιεύματος της βρετανικής «Guardian»: «Ως εκσυγχρονιστής κεντρώος πολιτικός, προκαλούσε την καχυποψία των επιφανών στελεχών της ΝΔ όταν ανέλαβε την ηγεσία του κόμματος. Αν και η ΝΔ παραδοσιακά εκφράζει κοινωνικά συντηρητικές απόψεις, έχει προσπαθήσει πολύ να τη φέρει προς το Κέντρο». Αυτή η στρατηγική του Κυριάκου Μητσοτάκη να βγάλει τη ΝΔ (πολύ πέρα) από τα όρια της βάσης της, αποκλείοντας ταυτόχρονα τα άκρα, «εξαργυρώνεται» πλέον σε πρόσωπα: σε υπουργούς του, όπως ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης και η Λίνα Μενδώνη, σε γενικούς γραμματείς, όπως ο Γιώργος Μαυρωτάς και ο Νικόλας Γιατρομανωλάκης, στον κύκλο των συνομιλητών του, στο μπαράζ «μεταγραφών» από το Κίνημα Αλλαγής, το Ποτάμι, την Ενωση Κεντρώων, ακόμα και τον ΣΥΡΙΖΑ.

Οι δηλώσεις του μαρτυρούν ότι είχε θέσει στόχο διεύρυνσης προτού καν πιάσει το γαλάζιο τιμόνι («θα γίνει η μεγάλη κεντροδεξιά παράταξη που θα συσπειρώσει τις υγιείς δυνάμεις του τόπου» έλεγε στα τέλη του 2015), πριν αρχίσει εκστρατεία προσέλκυσης όσων έβλεπαν αρνητικά την κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα και πριν από το προεκλογικό δημόσιο προσκλητήριο στο μεταρρυθμιστικό ακροατήριο. Εξάλλου φρόντισε για την πρώτη ζύμωση – συνύπαρξη της παραδοσιακής Δεξιάς και προσώπων της Κεντροαριστεράς στο κτίριο της Πειραιώς. Πρόσωπα που είχαν αναλάβει τότε θέσεις – κλειδιά για την πολιτική εξέλιξη του προέδρου της ΝΔ, βρίσκονται σήμερα σε κομβικά πόστα της κυβερνητικής δομής: ο νυν υπουργός Επικρατείας Γιώργος Γεραπετρίτης ήταν τότε επικεφαλής των προεδρικών συμβούλων (ο ίδιος υπήρξε και συνεργάτης του Γιώργου Παπανδρέου), ο υπουργός Εσωτερικών Τάκης Θεοδωρικάκος έπαιξε καθοριστικό ρόλο ως σύμβουλος στρατηγικής του Μητσοτάκη, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Κυριάκος Πιερρακάκης κέρδισε γρήγορα την αποδοχή των νεοδημοκρατών και ο νέος γενικός γραμματέας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, Γιάννης Μαστρογεωργίου, προερχόμενος από το think tank της Αννας Διαμαντοπούλου ήταν μέχρι πρότινος αναπληρωτής εκπρόσωπος Τύπου της ΝΔ.

Διαγραφές. Και ξαφνικά ήρθαν διαγραφές από την… αιφνιδιασμένη πρόεδρο του Κινήματος Αλλαγής Φώφη Γεννηματά, που είδε «δικούς της» στη γαλάζια διακυβέρνηση. Ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης δέχτηκε την επιστροφή του στο υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και η Δρ. Αρχαιολογίας Λίνα Μενδώνη (με στενούς δεσμούς με τον Ευάγγελο Βενιζέλο) επιλέχθηκε για το υπουργείο Πολιτισμού. Ακόμα ένας υπουργικός θώκος – στο Τουρισμού – περίμενε και τον άλλοτε «ποταμίσιο» Χάρη Θεοχάρη, που ανεξαρτητοποιήθηκε από το κόμμα του Σταύρου Θεοδωράκη το 2016.

Εξάλλου από Ποτάμι και ΠΑΣΟΚ αντλήθηκαν πρόσωπα και για τις γενικές γραμματείες των υπουργείων αλλά και της Προεδρίας της Κυβέρνησης, δηλαδή της ομάδας κοντά στο πρωθυπουργικό γραφείο. Σε αυτήν βρίσκεται ο νομικός Θανάσης Κοντογεώργης (ως γ.γ. Εσωτερικών Πολιτικών) από το εκσυγχρονιστικό μπλοκ του ΠΑΣΟΚ αλλά και το άλλοτε γερό «χαρτί» για το Ποτάμι Νικόλας Γιατρομανωλάκης (γ.γ. Σύγχρονου Πολιτισμού), που άφησε την καριέρα του στη διεύθυνση Marketing και Επικοινωνίας του Κέντρου Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Η μεγαλύτερη έκπληξη ήταν η τοποθέτηση του Γιώργου Μαυρωτά, πρώην βουλευτή με το Ποτάμι και αντιπροέδρου του κόμματος, στη γραμματεία Αθλητισμού, ενώ με… αποτύπωμα ΠΑΣΟΚ ξεχώρισαν σε γενικές και ειδικές γραμματείες άλλα πέντε πρόσωπα: η δικηγόρος Αννα Στρατινάκη στο υπουργείο Εργασίας, ο νομικός Πάνος Αλεξανδρής στο Δικαιοσύνης, ο γ.γ. Θρησκευμάτων Γιώργος Καλαντζής (έχει διατελέσει σύμβουλος του Θεόδωρου Πάγκαλου), η Βιβή Χαραλαμπογιάννη στο Εσωτερικών, ο Γιάννης Χρυσουλάκης στο Εξωτερικών.

Στο μεταξύ, μέχρι τη σύνθεση της νέας κυβέρνησης έβγαιναν στο φως (μέσω Facebook κυρίως) ανακοινώσεις πολιτευτών στη λογική «γιατί συμπορεύομαι με τον Κυριάκο»! Η προερχόμενη από το Ποτάμι καθηγήτρια Νιόβη Παυλίδου που κατέβηκε υποψήφια βουλευτής της ΝΔ στη Θεσσαλονίκη έγραφε ότι «όλοι μας αναθεωρήσαμε πολλές στερεότυπες πολιτικές αντιλήψεις (…) αναζητούμε ρεαλιστικές προτάσεις διακυβέρνησης…». Ο πρώην βουλευτής του Θεοδωράκη, που εκλέχθηκε με τη ΝΔ στην Αχαΐα Ιάσων Φωτήλας έλεγε ότι «δεν υπάρχει πολυτέλεια για μοναχικές πορείες», ενώ ο Γιώργος Κατσιαντώνης της Ενωσης Κεντρώων που μπήκε στο γαλάζιο ψηφοδέλτιο στη Λάρισα μιλούσε για την ανάγκη «οι κεντρώες, προοδευτικές και μεταρρυθμιστικές δυνάμεις (…) να συσπειρωθούν». Στις μεγάλες μεταγραφές εντάσσονται και ο Πέτρος Τατσόπουλος (είχε εκλεγεί με τον ΣΥΡΙΖΑ το 2012), ο Γιώργος Αμυράς και ο Γρηγόρης Ψαριανός που είχαν ανεξαρτητοποιηθεί από το Ποτάμι, ακόμα και ο πρώην βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Δημήτρης Σαλτούρος που εμφανίστηκε ως γαλάζιος υποψήφιος στην Ξάνθη.

Τα πρώτα ανοίγματα. Οι πρώτες συζητήσεις για τα ανοίγματα Μητσοτάκη είχαν ξεσηκωθεί στα τέλη του 2016, αφού κάποιοι τοποθετούν την απαρχή της επιχείρησης διεύρυνσης στην εμφάνιση του αρχηγού της ΝΔ κατά την παρουσίαση βιβλίου του καθηγητή Γιώργου Παγουλάτου. Τότε συναντήθηκαν στο πάνελ οι Μητσοτάκης, Βενιζέλος και Θεοδωράκης. Και ο πρόεδρος της ΝΔ άρχισε να «σβήνει» τις διαχωριστικές γραμμές – Αριστεράς και Δεξιάς. «Ο νέος πατριωτισμός της αλήθειας θα εκφράσει μια πανστρατιά κοινωνική και πολιτική» έλεγε. Νωρίτερα το ίδιο έτος ο Μητσοτάκης είχε οργανώσει συνάντηση στο Παρίσι με τον κεντρώο Εμανουέλ Μακρόν, τότε υπουργό Οικονομικών. «Η δική μου πρόταση στον ελληνικό λαό για τον νέο ελληνικό πατριωτισμό μέσα στην Ευρώπη έχει κοινές αναφορές με τη ρητορική του Μακρόν» δήλωνε έναν χρόνο μετά από εκείνο το ραντεβού.

Ξεκάθαρες τακτικές του Μητσοτάκη, λένε οι γνωρίζοντες, ήταν μεταξύ άλλων το θετικό πρόσημο στον λόγο του και τα νέα διλήμματα απέναντι στο «Αριστερά ή Δεξιά» του Τσίπρα. «Αλήθεια ή ψέμα», «πρόοδος ή στασιμότητα» απαντούσε εκείνος. Εξαρχής ο ίδιος προέτασσε το τρίπτυχο «μείωση φόρων, δουλειές, κανονικότητα», επιχειρώντας – ακόμα και σήμερα – να πείσει ότι το πρόγραμμά του τούς αφορά όλους. Στα τέλη του 2018 μιλούσε για σύγκρουση δύο κόσμων (αλήθεια, ευθύνη και μέτρο, απέναντι σε λαϊκισμό και ψέματα) και προ ημερών, από την Πειραιώς, υπενθύμισε στα στελέχη του περίπου το ίδιο: «Οπλα μας, η αλήθεια, η δουλειά και οι χειροπιαστές λύσεις».