Η μαντινάδα του πονεμένου

Ποιος μιλούσε κατά την ηχογράφηση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα; Ο πολίτης Πολάκης, ένας «αψύς Κρητικός», κατά δήλωση του Αλέξη Τσίπρα, ή ο τότε αναπληρωτής υπουργός Υγείας; Και αν μιλούσε ο τελευταίος γιατί έδειξε τέτοια ακατέργαστη σπουδή για τα τραπεζικά δάνεια, εκτός εμβέλειας του υπουργείου του; Η χθεσινή εμφάνιση του Παύλου Πολάκη στη Βουλή, η οποία αποφάσισε την άρση της ασυλίας του, έμοιαζε με επανάληψη από παλιό επεισόδιο. Το έργο το έχουμε ξαναδεί και περιέχει λίγο πολύ τον ίδιο ρόλο σε διαφορετικές αποχρώσεις.

Ο «πρωταγωνιστής» ζητούσε να δικαστεί ως πολιτικός προϊστάμενος του υπουργείου Υγείας, ο οποίος κάποια στιγμή τηλεφώνησε στον Στουρνάρα για να τον κατσαδιάσει. Ζητούσε να δικαστεί ως υπουργός, ενώ οι αντίπαλοι τον σέρνουν «σαν απλό πολίτη» σ’ αυτο τ’ ανηφόρι που λένε ζωή. Η ορεσίβια αψάδα και ο πολυδιαφημισμένος καθαρός ουρανός θόλωσαν μπροστά στον νόμο περί ευθύνης υπουργών, τον οποίο άλλοτε ο Πολάκης περιέγραφε ως «τον πιο βρώμικο που έχει ψηφιστεί». Για να τον υπονομεύσει, άλλωστε, ο όλος ΣΥΡΙΖΑ είχε εφεύρει στην πολιτικό αργκό την ονομασία «νόμος Βενιζέλου» επιχειρώντας να κερδίσει πόντους από τη δυσφήμηση του παλαιού συστήματος.

Στην εμφάνιση αυτή ο Πολάκης έπαιξε καλά τον εαυτό του. Αυτός που προέρχεται από το βαθύτερο ίζημα της λαϊκότητας δέχεται επιθέσεις από το «σύστημα». Είναι ένα θύμα, κυρίες και κύριοι, που αίφνης αίρει τις αμαρτίες της παράταξής του. Συμπεριφέρεται σαν στέλεχος ηττημένου κόμματος, το οποίο αντί να ολοκληρώσει την αυτοκριτική του χρεώνει στο σύμπαν διάθεση ρεβανσισμού και πολιτικής δίωξης. Σαν ήρωας του Ντοστογιέφσκι: για να αποδείξει ότι είναι λογικός βαφτίζει τους γύρω του τρελούς.

Στον μονόλογό του χρησιμοποίησε ως ρητορικό χαρτί την ιθαγένειά του, ώστε ο ίδιος να ταυτίζεται εν χορδαίς και οργάνοις με το spiritus loci: «Ο χανιώτικος λαός… έβγαλε πρώτο τον ΣΥΡΙΖΑ και εμένα δείχνοντας πως αναγνωρίζει και πως είμαι καθαρός και αυτά που έχω κάνει». Σε ένα πρίκουελ είχε διανθίσει την υπερασπιστική του γραμμή με νότες μεσογειακού φολκλόρ: «Κατάγομαι από έναν τόπο που όλα τα κάνουμε στο φως της ημέρας, δεν κρυβόμαστε».

Το φινάλε ενός «πρωταγωνιστή» δεν θα μπορούσε παρά να περιέχει τις καθιερωμένες μαντινάδες (που, μεταξύ μας, έχουν καταντήσει σαν lounge μουσική αεροδρομίου σε οποιοδήποτε πολιτικό λογύδριο). Από τα έγκατα της πονεμένης και αψίκορης ιδιοσυγκρασίας του ο πρώην αναπληρωτής πρόφερε το τετράστιχο «Χέρια που δεν αρπάξανε, ξένο ψωμί να φάνε, αυτά κρατούνε την τιμή, όσο βαριά και να ‘ναι». Λένε ότι στο τραγούδι η πιο απαιτητική στιγμή είναι εκείνη της αποφώνησης. Γι’ αυτό και δύσκολα θα φανταζόταν κανείς τον Καζαντζίδη να καταλήγει με βιμπράτο. Θα έμοιαζε σαν Πολάκης που κάνει αποφώνηση με Καζαντζίδη.

Ούτε λόγος ούτε ύφος

Ο απύλωτος πολακισμός δεν ορρωδεί ούτε μπροστά στη διαθήκη ενός εκλιπόντος. Με δανεικούς τίτλους από το βαθύτερο κράτος της παραδημοσιογραφίας επικαλείται έως και ακίνητα του Θέμου Αναστασιάδη στην Ελβετία, προκαλώντας τη διάψευση της οικογένειας του δημοσιογράφου. Ισως, όμως, χθες οι θεατές να παρατήρησαν ότι έχει και ο πολακισμός τα όριά του. Τη στιγμή που κρυβόταν πίσω από τον νόμο περί ευθύνης υπουργών, ο Πολάκης ξέχασε προφανώς τους αντιπάλους που «έπρεπε να κλειστούν φυλακή», τους δημοσιογράφους θαμμένους τέσσερα μέτρα κάτω από τη γη, αλλά και τους νεκρούς στο Μάτι που «θόλωναν την εικόνα» του συριζαϊκού success story. Πώς το είχε ο πρώην πρωθυπουργός; «Τα λέει σωστά, αλλά με ύφος αψύ». Χθες δεν υπήρχε ούτε το ύφος.