Ενοχος

Υπάρχουν κάποια εγκλήματα που οι συγκυρίες συνηγορούν ώστε να περάσουν από την επικράτεια των ποινικά κολάσιμων πράξεων στον χώρο του μύθου. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι, από την άλλη, υπάρχουν «απλές δολοφονίες» όπως είπε, πριν από λίγες μέρες στην απολογία του ο Ρουπακιάς. Καμιά δολοφονία δεν είναι «απλή». Ωστόσο υπάρχουν κάποιες – στην προκειμένη περίπτωση του Παύλου Φύσσα και του Αλέξη Γρηγορόπουλου – που οι συνθήκες κάτω από τις οποίες έγιναν, σε συνδυασμό με τη χρονική στιγμή, τις φόρτωσαν με τόσο έντονο συμβολισμό και πυροδότησαν τέτοιου είδους εξελίξεις ώστε κατοχυρώνονται ως «ιστορικά γεγονότα».

Αν όμως λένε ότι η πολιτική είναι (και) η τέχνη της διαχείρισης των συμβόλων, δεν ισχύει το ίδιο με τη Δικαιοσύνη. Η δικαιοσύνη δεν επηρεάζεται από σύμβολα και συμβολισμούς. Ή έτσι, τουλάχιστον, οφείλει. Δεν συγκινείται από την ντοστογιεφσκική ερμηνεία του «εγκλήματος» και της «τιμωρίας». (Αλλωστε ο ρόλος της δεν είναι να τιμωρεί). Γι’ αυτό και δεν ξεχωρίζει «μπάτσους, γουρούνια, δολοφόνους» από «επαναστάτες ποπολάρους» και «ιδεολόγους τιμωρούς». Δεν διακρίνει αν ο κατηγορούμενος φοράει αστυνομικό πηλίκιο, τον μπερέ της επανάστασης, κάτι απροσδιόριστο που μοιάζει με καύκαλο χελώνας ή τσεμπέρι.

Αυτό φαίνεται ότι δεν έλαβαν υπόψη τους όσοι κατάρτισαν τον νέο ποινικό κώδικα και, ακόμη περισσότερο, όσοι έσπευσαν να τον ψηφίσουν παραμονές εκλογών. Ακόμη και αν γίνω εντελώς καλοπροαίρετη και βγάλω από τον ορίζοντα την παραμικρή υπόνοια περί «γραμματίων» της προηγούμενης κυβέρνησης, θεωρώντας ότι ήθελε απλώς να δείξει ένα πιο «ανθρώπινο» πρόσωπο, κάποιοι θα ένιωσαν τουλάχιστον αμήχανα όταν, ενώ περίμεναν άλλους να βγουν από τη φυλακή, βλέπουν να αποφυλακίζεται ο Επαμεινώνδας Κορκονέας.

Αποφυλακίστηκε ο Κορκονέας με βάση τον νέο ποινικό κώδικα; Ναι, στον βαθμό που έκανε πιο εύκολη και, νομικά, πιο «στέρεη» την αναγνώριση του ελαφρυντικού του πρότερου σύννομου βίου, βάσει της οποίας «έσπασαν» τα ισόβια. Εξάντλησαν οι δικαστές την αυστηρότητά τους; Σαφώς όχι, αφού κατέβασαν την ποινή στα 13 χρόνια από τα 15 που είναι η ανώτερη προβλεπόμενη ακόμη και με τον νέο κώδικα. Ούτως ή άλλως, όμως, ο Κορκονέας δεν θα έμενε στη φυλακή περισσότερο από ένα έως δυόμισι χρόνια.

Ας ξεκαθαρίσουμε όμως κάτι. Αυτό το κοινό περί δικαίου αίσθημα το οποίο πολλοί υπερασπίστηκαν τις τελευταίες μέρες, αντίκειται στην έννοια της δημοκρατίας. Το δίκαιο στις Δημοκρατίες ορίζεται αποκλειστικά και μόνο από τη δικαστική εξουσία. Αλλιώς θα είχαμε λαϊκά δικαστήρια. Υπάρχει όμως το κοινό αίσθημα. Αυτό που εξεγείρεται όταν ένας 15χρονος, που πάει ένα Σαββατόβραδο να πιει μπίρες, δολοφονείται. Οταν ένας αστυνομικός κάνει κατάχρηση της εξουσίας του. Και αυτό το κοινό αίσθημα, ακόμη και αν δεν επηρεάζει τους δικαστές, λειτουργεί, κατά κάποιον τρόπο, ως ασπίδα. Οχι μόνο για να τιμωρούνται πιο αυστηρά οι Κορκονείς αλλά, κυρίως, για να μην υπάρξουν άλλοι Γρηγορόπουλοι.