Επίτροπος

Δυο φορές τα τελευταία χρόνια η Κυπριακή Δημοκρατία εξέπληξε ευχάριστα την Ευρώπη. Την πρώτη, όταν απάντησε ουσιαστικά στη χρεοκοπία και ανέκαμψε με συγκροτημένο πρόγραμμα και ομοψυχία. Τη δεύτερη, λόγω του επιτρόπου Χρήστου Στυλιανίδη, που αξιολογήθηκε ως μια από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της Επιτροπής Γιούνκερ.

Ο Στυλιανίδης ήταν στενός συνεργάτης του κύπριου προέδρου Νίκου Αναστασιάδη. Προέρχεται από την ανανεωτική Αριστερά (αμελητέα στην Κύπρο του θηριώδους ΑΚΕΛ), προσχώρησε στον Δημοκρατικό Συναγερμό του Γλαύκου Κληρίδη και συνυπήρξε πολιτικά με τον σημερινό πρόεδρο ως οπαδός μιας ομοσπονδιακής λύσης – σαν αυτή που προέβλεπε το σχέδιο Αναν.

Ο πρόεδρος Αναστασιάδης τον πρότεινε ως επίτροπο ανταμείβοντάς τον για την προσήλωσή του στη λύση – και στη δυναμική που θα απελευθέρωνε μια ενωμένη Κύπρος, χωρίς τουρκικά στρατεύματα κατοχής. Υπεύθυνος για την πολιτική προστασία και τις επιχειρήσεις ευρωπαϊκής βοήθειας, ανέπτυξε πρωτοφανή δραστηριότητα. Οχι μόνο επειδή βρισκόταν παντού όπου υπήρχε ανάγκη. Αλλά κυρίως διότι πολιτικοποίησε την παροχή βοήθειας ιδιαίτερα προς τρίτες χώρες, πολεμώντας σε πλανητικό πεδίο την υπανάπτυξη και τον αυταρχισμό που συχνά επισύρει.

Ο Στυλιανίδης βρέθηκε στην ΕΕ από μια μικρή και προβληματική χώρα χωρίς παράδοση ισχυρών επιτρόπων για να την ανεβάσει ψηλά. Και όντως, έβαλε την Κύπρο στον χάρτη της διεθνούς συνεργασίας και της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης. Ιδίως οι χειρισμοί του στο θέμα του Εμπολα απέδειξαν την αποτελεσματικότητά του.

Λένε ότι η επιτυχία είναι η καλύτερη εκδίκηση. Στην πολιτική όχι πάντα. Παρά τους ευρωπαϊκούς επαίνους που του επιφυλάχθηκαν, ο Στυλιανίδης δεν θα είναι εκ νέου επίτροπος. Ο πρόεδρος Αναστασιάδης πρότεινε την ψυχολόγο και βουλευτίνα του κόμματός του Στέλλα Κυριακίδου.

Για ποιοn λόγο άλλαξε η διάθεση του προέδρου απέναντι στον παλαιό συνεργάτη του; Μια εξήγηση θα ήταν η σημερινή πολιτική απόκλισή τους. Ο Στυλιανίδης παραμένει κληριδικός στον τρόπο που βλέπει τη λύση στο Κυπριακό. Ο Αναστασιάδης, αντίθετα, διολισθαίνει σε μια στάση απορριπτική, αρκούμενος να επικαλείται την ΕΕ για να αντιμετωπίσει τα τουρκικά γεωτρύπανα – στο τέλος της στρατηγικής του καραδοκεί η διχοτόμηση.

Ωστόσο, στην Κύπρο επιμένουν ότι ο Στυλιανίδης φαγώθηκε επειδή «δεν συνεμορφώθη προς τας υποδείξεις». Ο Τύπος, με αλλεπάλληλα δημοσιεύματα, επιμένει ότι δεν συναίνεσε στη διαιώνιση ενός σαθρού συστήματος παροχής «χρυσών ευρωπαϊκών υπηκοοτήτων», ενός συστήματος επιχειρηματικών συμφερόντων τα οποία πωλούν ευρωπαϊκή ταυτότητα και πρόσβαση στην ΕΕ σε ζάπλουτους αλλοδαπούς.

Αν ισχύει κάτι τέτοιο, δεν είναι καθόλου θεσμικό και καθόλου ευρωπαϊκό. Και αμαυρώνει καθοριστικά το πρόσωπο της Κύπρου – μιας χώρας που έχει ανάγκη, για υπαρξιακούς λόγους, την έξωθεν καλή μαρτυρία.

Αυτή η έκπληξη δεν είναι καθόλου ευχάριστη.