Ενας ακριβοθώρητος επισκέπτης στο Αιγαίο

Σε μια βραχονησίδα του Αιγαίου βρέθηκε πριν από μερικές ημέρες – έπειτα από πέντε χρόνια εντατικής έρευνας – ένας υδροβάτης (πρόκειται για ένα από τα πιο σπάνια θαλασσοπούλια που μοιάζει με μικροσκοπικό άλμπατρος) με δαχτυλίδι από τη Μάλτα.

Για τους επιστήμονες της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας, ο εντοπισμός του πουλιού είναι μια πολύ μεγάλη ανακάλυψη αφού για πρώτη φορά, όπως λένε, φανερώνεται η σύνδεση των πληθυσμών των υδροβατών στη λεκάνη της Μεσογείου, καταδεικνύοντας ότι οι νησίδες του Αιγαίου δεν είναι «απομονωμένες», όπως αρχικά θεωρούσαν.

Σημειώνεται πως οι υδροβάτες είναι μαζί με τους αιγαιόγλαρους τα πιο σπάνια θαλασσοπούλια της Ελλάδας και ένα, κατά τους ειδικούς, «πραγματικά ακριβοθώρητο είδος».

«Η συγκεκριμένη ανακάλυψη δίνει νέα στοιχεία γι’ αυτό το θαλασσοπούλι, για το οποίο τόσα λίγα γνωρίζουμε ακόμη. Είναι εντυπωσιακό πως ένα ενήλικο πουλί από ένα είδος που δείχνει σημαντική φιλοπατρία βρέθηκε να αναπαράγεται σχεδόν 500 μίλια από την περιοχή όπου γεννήθηκε» τονίζει στα «ΝΕΑ» η ζωολόγος – ερευνήτρια Πεδίου της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας Δανάη Πορτόλου.

Για την ιστορία, όπως αποδείχθηκε, ύστερα από επικοινωνία με την Ορνιθολογική Εταιρεία της Μάλτας, στο συγκεκριμένο πουλί είχε μπει δαχτυλίδι το 2008, οπότε είναι τουλάχιστον 11 χρόνων. Ηλικία, κατά τους ειδικούς, εντυπωσιακή για ένα τόσο λεπτοκαμωμένο πουλί που είναι εξαιρετικά ευάλωτο είδος στη στεριά. Κι αυτό διότι οι νησίδες που φιλοξενούν το μοναδικό αβγό του πρέπει να είναι ελεύθερες από αρουραίους, γεγονός σπάνιο στις βραχονησίδες που έχουν ανθρώπινη παρουσία είτε με προβλήτες είτε με άλλες υποδομές.

Μετά τη χαρά η ανησυχία … Οι βραχονησίδες, σύμφωνα με τους επιστήμονες της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας, είναι ο βασικός πυρήνας ύπαρξης των θαλασσοπουλιών, καθώς και πολλών άλλων οργανισμών που έχουν βρει σε αυτές το μοναδικό τους καταφύγιο στην Ελλάδα. Η ανθρώπινη παρέμβαση είτε με την οικονομική εκμετάλλευση είτε με την προσέλκυση τουριστικών πλοιαρίων θέτει σε κίνδυνο τον πληθυσμό τους…

Οπως αναφέρει η Δανάη Πορτόλου, «όσο ερευνούμε τον θαλάσσιο χώρο τόσο ανακαλύπτουμε νέα δεδομένα που δείχνουν πόσο σημαντικές είναι οι ακατοίκητες νησίδες για την άγρια ζωή στη χώρα μας, καθώς και πόσο αλληλένδετες είναι οι περιοχές αναπαραγωγής, τροφοληψίας και μετανάστευσης των θαλασσοπουλιών σε ολόκληρη τη Μεσόγειο».

Σύμφωνα με μελέτες, οι πληθυσμοί των θαλασσοπουλιών που παρακολουθούνται από επιστήμονες έχουν μειωθεί κατά 70% από το 1950 έως σήμερα, καθιστώντας τα θαλασσοπούλια μία από τις πιο απειλούμενες ομάδες οργανισμών παγκοσμίως. Η δραματική αυτή μείωση αποδίδεται – κυρίως – στην υπεραλίευση των ψαριών που συντηρούν τα θαλασσοπούλια, στην τυχαία παγίδευση σε αλιευτικά εργαλεία, στη ρύπανση με πλαστικά και πετρέλαιο, στην εισαγωγή ξένων θηρευτών στις αποικίες των θαλασσοπουλιών (όπως είναι οι αρουραίοι), στην απώλεια ενδιαιτημάτων αλλά και στην κλιματική αλλαγή.

Σημειώνεται πως έως το 2050 σχεδόν όλα τα θαλασσοπούλια (το 99,8%) θα έχουν φάει κάποιου είδους πλαστικό εξαιτίας της διαδεδομένης ρύπανσης των θαλασσών σε όλη τη γη, ενώ το 1960 το ποσοστό αυτό δεν ξεπερνούσε το 5%.

Στις ελληνικές θάλασσες. Θαλασσοπούλια δεν είναι μόνο οι γλάροι. Αλλά ακόμη και αυτοί δεν είναι όλοι ίδιοι μεταξύ τους (!). Οι ελληνικές θάλασσες φιλοξενούν έξι είδη θαλασσοπουλιών: τον αιγαιόγλαρο, τον ασημόγλαρο, τον θαλασσοκόρακα, τον αρτέμη, τον μύχο και τον υδροβάτη.

Τα θαλασσοπούλια που ψαρεύουν κοντά στην ακτή μετακινούνται πολύ λιγότερο από τα είδη που βγαίνουν στο ανοιχτό πέλαγος. Αυτά, δηλαδή τον θαλασσοκόρακα, τον αιγαιόγλαρο και τον ασημόγλαρο, δεν θα τα δούμε να τρέφονται στα ανοιχτά, εκτός κι αν ακολουθούν κάποιο ψαροκάικο. Αντίθετα, στα ανοιχτά θα δούμε τα πελαγικά είδη, δηλαδή τον αρτέμη, τον μύχο αλλά και τον μικροσκοπικό υδροβάτη. Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι ο αρτέμης μπορεί άνετα να διανύσει 500 χιλιόμετρα σε μια διαδρομή ρουτίνας για να φέρει τροφή στη φωλιά (!).

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας, οι αναπαραγωγικοί πληθυσμοί του θαλασσοκόρακα παρουσιάζουν μείωση σε σημαντικό ποσοστό στην περιοχή του Βόρειου Αιγαίου που φιλοξενεί τις σημαντικότερες αποικίες του είδους. Χειρότερα είναι τα νέα για τον αιγαιόγλαρο – η εκτίμηση είναι ότι υπάρχουν μόλις 350 έως 500 ζευγάρια στη χώρα.