Μία Brexit κυβέρνηση σε προεκλογική αποστολή

Το κυβερνητικό σχήμα του Μπόρις Τζόνσον προκάλεσε γενική έκπληξη εξαιτίας της έκτασης του ανασχηματισμού (έφυγαν οι 18 από τους 29 υπουργούς της προκατόχου του, Τερίζα Μέι) και της ανάθεσης κρίσιμων ρόλων σε σκληροπυρηνικούς Brexiteers.

Υπουργός Εξωτερικών και de facto αναπληρωτής πρωθυπουργός είναι ο Ντόμινικ Ράαμπ, o πολιτικός που κατεξοχήν χρησιμοποίησε το εξωφρενικό επιχείρημα περί υποχρεωτικής διακοπής των εργασιών της Βουλής, ώστε η τελευταία να μην παρεμποδίσει το σκληρό Brexit. Σύμβουλος του πρωθυπουργού αναλαμβάνει ο ακραίος και σούπερ αμφιλεγόμενος Ντόμινικ Κάμινγκς, ιθύνων νους της καμπάνιας του Leave. O πρώην πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον είχε χαρακτηρίσει τον Κάμινγκς, με αφορμή τις ακραίες θέσεις και την προσβλητική του συμπεριφορά, «ψυχοπαθή καριέρας». Ο υπερσυντηρητικός Τζέικομπ Ρις Μογκ θα έχει τη θέση του συντονιστή της κυβερνητικής ατζέντας στη Βουλή (ο Μογκ είναι εναντίον των αμβλώσεων, ενώ έχει δηλώσει πως η αύξηση των συσσιτίων βοηθά στην ανύψωση του ηθικού της χώρας). Η Πρίτι Πατέλ αναλαμβάνει το υπουργείο Εσωτερικών (καταψήφισε και τις τρεις φορές τη συμφωνία της Μέι, ενώ κάποια στιγμή δήλωσε υπέρ της επαναφοράς της θανατικής ποινής).

Ο Νικ Μπόουλς, πρώην βουλευτής των Συντηρητικών και τώρα ανεξάρτητος, περιέγραψε τον ανασχηματισμό ως «σφαγή των μετριοπαθών Τόρις από τη σκληροπυρηνική Σεξιά». Ο Συντηρητικός βουλευτής Ντόμινικ Γκριβ χαρακτήρισε τον Τζόνσον «τσαρλατάνο». Είναι προφανές πως ανάμεσα στους φιλευρωπαϊστές και ευρωσκεπτικιστές Συντηρητικούς μεσολαβεί χάος. Για ποιον λόγο λοιπόν ο Μπόρις να απευθυνθεί μόνο στη μία πτέρυγα του κόμματος, τη στιγμή μάλιστα που η κοινοβουλευτική του πλειοψηφία είναι οριακή (μόλις δύο βουλευτές); Η νέα κυβέρνηση δημιουργεί την αίσθηση της ειδικής και βραχύβιας αποστολής. Το θέμα είναι ποια ακριβώς αποστολή θα διαλέξει ο Μπόρις.

Η μία επιλογή είναι η έξοδος χωρίς συμφωνία. Ομως, η παρούσα Βουλή έχει ήδη καταψηφίσει το άτακτο Brexit. Επιπλέον, η έξοδος χωρίς συμφωνία, αν τελικά συμβεί, εκτός από τεράστιο πολιτικό κόστος σε εκείνον που θα τη χρεωθεί, είναι φοβερά περίπλοκη υπόθεση. Η κυβέρνηση θα πρέπει να περάσει έξι σχετικά νομοσχέδια σε μια περίοδο που είναι δύσκολο να βρεθεί πλειοψηφία εντός της Βουλής για οτιδήποτε.

Η δεύτερη επιλογή είναι η νέα κοινοβουλευτική πλειοψηφία που θα απαλλάξει τον πρωθυπουργό από το πρόβλημα της προκατόχου του: να μετράει και την τελευταία ψήφο ώστε να πάει παρακάτω. Αυτό που χωρίζει τον Μπόρις από μία εκλογική νίκη είναι το κόμμα του Νάιτζελ Φάρατζ. Το Brexit Party κέρδισε τις ευρωεκλογές, οδηγώντας τους Τόρις σε μονοψήφια ποσοστά. Στις δημοσκοπήσεις για τις εθνικές εκλογές τέσσερα κόμματα (Συντηρητικοί, Brexit Party, Εργατικοί και Φιλελεύθεροι) συγκεντρώνουν από 20%-25% το καθένα στην πρόθεση ψήφου. O Μπόρις φαίνεται λοιπόν να εγκαθιδρύει το δικό του Brexit Party μέσα στην κυβέρνηση, ώστε να αφανίσει πολιτικά τον Φάρατζ. Από αυτή την άποψη, η νέα του κυβέρνηση μοιάζει περισσότερο με προεκλογική ενέργεια, και πολύ λιγότερο με ομάδα που επέλεξε πρωθυπουργός για να κυβερνήσει μία χώρα.

Ο Θύμιος Τζάλλας είναι πολιτικός αναλυτής. Εργάζεται σε think tank στο Λονδίνο. Από τις εκδόσεις Επίκεντρο κυκλοφορεί το βιβλίο του «Brexit, Ευρώπη και Ελλάδα».