Χωρίς καπνό σε μια έρημη Βουλή

Αφού ήταν να γίνει, ας γινόταν σωστά. Ας ορκίζονταν οι βουλευτές πίστη στο Σύνταγμα και τους νόμους με ένα σύννεφο από καπνό να ανεβαίνει σιγά σιγά προς την οροφή της αίθουσας της ολομέλειας. Ας ορκίζονταν με το ένα χέρι και ας κάπνιζαν με το άλλο. Οι θεριακλήδες; Οχι, οι παραβάτες του νόμου. Οι βουλευτές που πριν ακόμη σβήσει ο ήχος από τη διαβεβαίωση του Πρωθυπουργού πως ο αντικαπνιστικός νόμος θα εφαρμοστεί πρώτα στη Βουλή, εκείνοι άναψαν τσιγάρο.

Τι μπορεί να σημαίνει να παραβιάζεται ο νόμος μέσα στο ίδιο το Κοινοβούλιο; Το νόημα θα μπορούσε να αποτυπωθεί στον ορισμό που λέει πως δημοκρατία είναι να σε πιάσει φανάρι στη μέση της ερήμου κι εσύ να σταματήσεις. Αντιστοίχως, δημοκρατία θα ήταν να βρεθεί ολομόναχος ένας βουλευτής σε ολόκληρο το κτίριο της Βουλής και να μην ακουστεί ποτέ το τσακμάκι του αναπτήρα. Είναι να μην ανάψει το τσιγάρο, ακόμη και αν δεν υπάρχει γύρω μισό ρουθούνι για να το γαργαλήσει ο καπνός.

Αν γίνεται το τσιγάρο και όχι το φανάρι το μέτρο της νομιμότητας σε αυτή τη χώρα, είναι επειδή αυτή είναι η μοναδική χώρα στον κόσμο όπου η εφαρμογή του αντικαπνιστικού νόμου απέτυχε παταγωδώς. Είναι η μοναδική όπου η απαγόρευση εξαγγέλθηκε και θεσμοθετήθηκε με πολλούς αστερίσκους όχι μόνο σαν να όφειλε η πολιτεία μια περίοδο προσαρμογής στους καπνιστές αλλά σαν να έπρεπε να εκπαιδευτεί συνολικά η κοινωνία στην τήρηση των νόμων. Είναι η μοναδική χώρα όπου ο αντικαπνιστικός νόμος έγινε το σύμβολο μιας κάποιας θεσμικής αμηχανίας και το ίδιο το τσιγάρο το σύμβολο του δικαιώματος στην απείθεια. Ακόμη χειρότερα, με το τσιγάρο φαίνεται να παγιώθηκε ένας αντιορισμός της δημοκρατίας, ο οποίος διατυπώνεται υπό τη μορφή ερωτήματος: «Δημοκρατία δεν έχουμε;».

Ιερός νταλκάς

Είναι στο όνομα αυτής της δημοκρατίας, της δημοκρατίας όπου κανείς δεν δεσμεύεται από τους κανόνες της, που μπορεί να καπνίζει κανείς όπου θέλει και όλα τα εθνικοκεντρικά κλισέ κατισχύουν του νόμου: Ο ιερός νταλκάς του Ελληνα, τα όσια σεκλέτια του, τα βάρη μιας ζωής από τα οποία δεν μπορεί παρά να μας ανακουφίζει κάτι χωρίς περιορισμούς. «Ε όχι και να μας κόψουν το τσιγάρο».

Η φράση έχει ακουστεί πιθανότατα σε κάθε καφενείο της επικράτειας. Αλλά με το πολιτικό προσωπικό της χώρας να μην εφαρμόζει τον νόμο εκεί όπου κάθε νόμος θα έπρεπε να εφαρμόζεται υποδειγματικά, η φράση θα μπορούσε να έχει ακουστεί πια και στη Βουλή. Με το ίδιο σύννεφο από καπνό να ανεβαίνει προς την οροφή. Για να υπενθυμίζει ότι τουλάχιστον σε μια χώρα που έχει ψηφιστεί ένας αντικαπνιστικός νόμος, ακόμη και ο ναός της δημοκρατίας μπορεί να γίνεται ντουμάνι.

ΕΝΣΑΡΚΩΣΕΙΣ

Το παρακοινοβουλευτικό ρεπορτάζ λέει πως υπήρξε ένας βουλευτής που πειθάρχησε στο πνεύμα της άκαπνης Βουλής. Ενας βουλευτής που όταν ήταν υπουργός κάπνιζε στο υπουργείο Υγείας. Τι συνέβη και ο Παύλος Πολάκης καπνίζει στον ανοικτό χώρο του προαυλίου; Η μία εξήγηση, πως ενσαρκώνει την ωρίμαση της κοινωνίας που περιέγραψε στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής Πνευμονολογίας Παναγιώτης Μπεχράκης. «Πλέον ο Ελληνας έχει μεταστραφεί πλήρως», όπως είπε. Η άλλη εξήγηση είναι πιο πολιτική. Και λέει πως μια κυβέρνηση που αδυνατεί να εφαρμόσει τον νόμο, ακόμη και ο Πολάκης μπορεί να την ταράξει στη νομιμότητα.