Εξελίξεις στη χρήση του εμβολίου για τον ιό HPV

Σημαντικό ποσοστό νεοπλασιών σχετίζεται με λοιμώδεις παράγοντες, όπως είναι το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού και οι ιοί του ανθρώπινου θηλώματος (HPV), της ηπατίτιδας B και C, ο ιός Epstein-Barr (EBV) και ο ιός HIV. Η εκρίζωση τέτοιων λοιμώξεων αλλά κυρίως η ανάπτυξη εμβολίων που θα αποτρέπει τη μόλυνση αποτελεί σημαντικό βήμα για τη μείωση της επίπτωσης συγκεκριμένων νεοπλασιών. Το σημαντικότερο βήμα που έχει γίνει στον τομέα αυτόν στο πεδίο της Ογκολογίας ήταν η ανάπτυξη του εμβολίου για τον ιό HPV. Η μόλυνση από τον ιό HPV αποτελεί ένα από τα συχνότερα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα και συγκεκριμένοι υπότυποι του ιού ευθύνονται για την ανάπτυξη κονδυλωμάτων των γεννητικών οργάνων ή καρκίνου τραχήλου της μήτρας, του πρωκτού, του κόλπου, του πέους, του στοματοφάρυγγα και του αιδοίου. Ιδίως ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας αποτελεί ένα παγκόσμιο υγειονομικό πρόβλημα και μία από τις κυριότερες αιτίες θανάτου στον αναπτυσσόμενο κόσμο. Το εμβόλιο για τον ιό HPV εγκρίθηκε για να αντιμετωπίσει ακριβώς αυτό το πρόβλημα. Η πρώτη έγκριση του εμβολίου έγινε από τον Αμερικανικό Οργανισμό Φαρμάκων το 2006 και αφορούσε το τετραδύναμο εμβόλιο. Πρόκειται για εμβόλιο δηλαδή έναντι τεσσάρων υποτύπων του ιού που ευθύνονται για τις περισσότερες περιπτώσεις κονδυλωμάτων και καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.

Το εμβόλιο αρχικά εγκρίθηκε για γυναίκες ηλικίας 9 ως 26 ετών στη βάση κλινικών μελετών που αποδείκνυαν τη μεγαλύτερη από 80% αποτελεσματικότητά του να μειώνει προκαρκινικές αλλά και καρκινικές αλλοιώσεις που σχετίζονται με τον ιό HPV. Το 2011 η ένδειξη χρήσης του εμβολίου επεκτάθηκε και στους άνδρες αντίστοιχης ηλικίας ενώ από το 2015 κυκλοφορεί το εννεαδύναμο εμβόλιο που προλαμβάνει τη λοίμωξη από 5 επιπλέον υποτύπους του ιού. Τον Οκτώβριο του 2018 η ένδειξη του εμβολίου επεκτάθηκε στην Αμερική ώστε να περιλαμβάνει τις ηλικίες ως τα 45 έτη καθώς μελέτη σε 3.200 γυναίκες απέδειξε την αποτελεσματικότητά του και στις ηλικίες αυτές. Θα πρέπει να τονιστεί ότι το εμβόλιο είναι εγκεκριμένο στην Ευρώπη σε άτομα ηλικίας μεγαλύτερης των 9 ετών. Το εμβόλιο ως την ηλικία των 14 ετών χορηγείται σε δύο δόσεις, ενώ σε μεγαλύτερα άτομα σε 3 δόσεις.