Το τάνγκο της αβρότητας

Είναι κακό να ράβει κανείς κοστούμι περιμένοντας πως θα γίνει υπουργός. Δεν είναι κακό όμως να ορκίζεται με κοστούμι όταν γίνεται. Δεν είναι κακό οι φορείς των θεσμών να ασφυκτιούν στους σαράντα βαθμούς Κελσίου από τους κανόνες της δημόσιας εμφάνισης. Να καταπιέζονται, όταν το απαιτούν οι περιστάσεις, σε περιβάλλον αστικής δημοκρατίας.

Δεν είναι ασφαλώς ο ενδυματολογικός κώδικας που ορίζει το περιβάλλον. Δεν είναι το κοστούμι και η γραβάτα που έβαλαν χωρίς την παραμικρή εξαίρεση οι 46 άνδρες υπουργοί και υφυπουργοί της κυβέρνησης. Το κοντράστ όμως σε σχέση με την προηγούμενη κυβέρνηση έχει τη σημασία του. Είναι σαν να μην αρκεί να διαφέρουν σε κάτι. Είναι σαν να πρέπει να διαφέρουν σε όλα. Κάπως χύμα στο προεδρικό μέγαρο οι προηγούμενοι; Εντελώς καθώς πρέπει εμείς. Γέλια με λίγο χαβαλέ και παρεΐστικα χτυπήματα στην πλάτη εκείνοι; Σοβαρότητα και σεμνότητα εμείς. Η εξουσία ως βίωμα χαράς; Οχι, ως άσκηση ευθύνης.

Την κορύφωση αυτής της διαφοροποίησης, τη διέκρινε κανείς στις τελετές παράδοσης – παραλαβής των υπουργείων. Το σύνθημα «Ή τους τελειώνουμε ή μας τελειώνουν» έδωσε τη θέση στις φιλοφρονήσεις. Η εχθροπάθεια έγινε αβρότητα. Κανένας από αυτούς που ανέλαβαν δεν ανέλαβε το χαρτοφυλάκιό του για να γκρεμίσει. Ολοι, είπαν, θα χτίσουν πάνω σε ό,τι άφησαν οι προηγούμενοι. Μα υπάρχει θετικό έργο; Ασφαλώς. Καμένη γη; Μα ποιος μιλάει πια για καμένη γη, το είπε και ο αρχηγός, είμαστε λίγοι για να μην είμαστε ενωμένοι.

Μπορούσε να το προβλέψει κανείς πριν το δει με τα μάτια του. Δεν ήταν λίγες ημέρες πριν από τις εκλογές που είχε πει και πάλι ο αρχηγός πως ο αντίπαλός του έψαχνε τρόπο να τσακωθεί αλλά εκείνος δεν θα του έκανε τη χάρη επειδή, όπως το τάνγκο, έτσι και ο καβγάς θέλει δυο για να γίνει; Δεν ήταν εκείνος που μετέφερε την προεκλογική περίοδο από την επικράτεια της υποτονικότητας σε εκείνο του πολιτισμού; Δεν ήταν υποτονικές οι εκλογές, είχε πει. Πολιτισμένες ήταν.

Ετσι και στα υπουργεία. Οι νέοι υπουργοί που ανέλαβαν τα χαρτοφυλάκια, δεν πήγαν για να τσακωθούν. Και οι κάποτε εχθροπαθείς υπουργοί που παρέδωσαν τα υπουργεία τους, έγιναν φιλόφρονες.  Σαν να ήταν αδύνατον να κλείσει ο δεκαετής κύκλος της κρίσης χωρίς να έρθει το τέλος της πολακικής βαρβαρότητας. Χωρίς να υποχρεωθεί να απολογηθεί για την απουσία του από την τελετή παράδοσης – παραλαβής ακόμη και ο κύριος εκφραστής της, ο ίδιος ο Πολάκης. Του έτυχε κάτι προσωπικό, δικαιολογήθηκε. Το λέει και ακούγεται σαν να διορθώνει συγχρόνως στον λαιμό τον κόμπο της γραβάτας του.

Ιχνη

Δεν είναι μόνο ο καβγάς που θέλει δυο για να στηθεί. Είναι και ο πολιτικός πολιτισμός. Ηταν το βράδυ των εκλογών όταν ο προηγούμενος πρωθυπουργός απέδωσε την ήττα του στους φυσιολογικούς εκλογικούς κύκλους – έτσι γίνεται στη δημοκρατία, τη μία κερδίζεις, την άλλη χάνεις. Και ήταν την επομένη όταν παρέδωσε το Μαξίμου στον διάδοχό του με μια χειραψία που είχε να αποτυπωθεί σε φωτογραφικό φακό δέκα ολόκληρα χρόνια. Μένει να φανεί πάντως εάν αυτός ο πολιτικός πολιτισμός θα διαρκέσει. Ή εάν θα αποδειχθεί ο πιο σύντομος πολιτισμός στην Ιστορία. Τόσο θνησιγενής ώστε να χαθεί ακόμη και το τελευταίο ίχνος του.