Για μια νέα εξωτερική πολιτική

Οπως ανέφερε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής στο Ελληνικό Κοινοβούλιο το 1976, η Ελλάδα πολιτικά, αμυντικά, οικονομικά και πολιτιστικά ανήκει στη Δύση. Η ρήση αυτή αποτελεί διαχρονική σταθερά της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.

Με την αξιοποίηση της συμμετοχής της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ενωση, παρά τις σφοδρές αντιρρήσεις της τότε αντιπολίτευσης και τα προφανή πολιτικά και οικονομικά οφέλη από την ενσωμάτωση στους ευρωπαϊκούς θεσμούς, η χώρα προόδευσε αποφασιστικά σε όλους τους τομείς, βιώνοντας μια περίοδο ειρήνης και σχετικής ευημερίας σχεδόν τριάντα ετών.

Η οικονομική κρίση έπληξε τη θετική πορεία της χώρας, με επιπτώσεις δυστυχώς και σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής και διεθνών σχέσεων. Η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζεται πια ως ηγέτιδα δύναμη στον χώρο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και των Βαλκανίων. Οι ευθύνες της σημερινής κυβέρνησης είναι μεγάλες, ιδίως για την εικόνα που παρουσίασε η Ελλάδα το 2015, εικόνα αναξιοπιστίας που δύσκολα ξεχνιέται και χρησιμοποιείται, πολλές φορές, εις βάρος μας.

Ολες και όλοι γνωρίζουμε ότι η εξωτερική πολιτική απαιτεί σύνεση, γνώση, σοβαρότητα, υπευθυνότητα και συνέχεια. Και οι αποφάσεις που λαμβάνονται τώρα επηρεάζουν τις επόμενες γενεές.

Στο πλαίσιο αυτό, στην ελληνική εξωτερική πολιτική απαιτείται νέος σχεδιασμός και στρατηγική με βάση τα δεδομένα του σήμερα. Και είναι δεδομένο ότι η Ευρώπη αλλάζει, ο κόσμος αλλάζει και η χώρα μας οφείλει να διατηρήσει τις υπάρχουσες συμμαχίες της και να αναζητήσει νέες, με βάση πάντοτε τα εθνικά μας συμφέροντα. Ομως, πέραν του γνωστού δόγματος ότι επιδιώκουμε καλές σχέσεις με όλες τις χώρες, είμαστε υποχρεωμένοι να προβούμε σε νέα προτεραιοποίηση κρατών, ζωνών και συμμαχιών, όχι με βάση το χθες αλλά το σήμερα και το αύριο. Είναι, βέβαια, δεδομένο ότι με ορισμένα κράτη είμαστε διαχρονικά πολύ κοντά και επενδύουμε στις στενές αυτές σχέσεις τόσο σε πολιτικό όσο και οικονομικό επίπεδο. Με άλλα κράτη βρισκόμαστε σε παράλληλες αλλά σπάνια τεμνόμενες πορείες, και αυτές τις σχέσεις οφείλουμε να επανεξετάσουμε και να ενισχύσουμε. Με πολύ λίγα κράτη εμφανίζουμε μερική διάσταση απόψεων ή έχουμε υπαρκτές διαφορές που πάντοτε επιδιώκουμε να επιλύσουμε με βάση τον διάλογο, αλλά και γνώμονα το διεθνές δίκαιο. Να ενισχύσουμε λοιπόν την κατηγορία των κρατών που έχουμε εγκάρδιες και θερμές σχέσεις χρησιμοποιώντας τις οικονομικές και εμπορικές σχέσεις, την ήπια διπλωματία και την αλληλοϋποστήριξη στους διεθνείς οργανισμούς, όπως άλλωστε καλά γνωρίζουν οι έλληνες και ελληνίδες διπλωμάτες.

Δυστυχώς, η απερχόμενη κυβέρνηση κληροδοτεί μια δύσκολη κατάσταση σε όλα τα μεγάλα ζητήματα που απασχολούν τη χώρα μας: Μακεδονικό-Σκοπιανό με την εθνικά επιζήμια Συμφωνία των Πρεσπών, λανθασμένοι χειρισμοί στην υπόθεση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων, στασιμότητα στο Κυπριακό, έλλειψη αποφασιστικής στάσης απέναντι στην Τουρκία που προκαλεί συνεχώς εντάσεις στο Αιγαίο, αλλά και ευρύτερα στην Ανατολική Μεσόγειο και άλλα παραδείγματα. Μπορούμε ως χώρα καλύτερα και στην εξωτερική πολιτική.

Η Ελλάδα, καθ’ όλη τη διάρκεια της νεότερης ιστορίας της, από την εποχή του Χαρίλαου Τρικούπη, του Ελευθέριου Βενιζέλου μέχρι τον Κωνσταντίνο Καραμανλή και τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, είχε γεωπολιτικό αποτύπωμα και διεθνές εκτόπισμα σίγουρα μεγαλύτερο και ορισμένες φορές πολλαπλάσιο από τη μικρή αναμφίβολα γεωγραφική της έκταση. Στον δρόμο αυτόν η επόμενη κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη οφείλει και μπορεί να αποκαταστήσει τη διεθνή εικόνα της χώρας με θετικές επιπτώσεις στα μεγάλα εθνικά θέματα και με φωνή τόσο για περιφερειακά όσο και μεγάλα διεθνή ζητήματα. Για μια αξιόπιστη, αποφασιστική, τολμηρή και αποτελεσματική εξωτερική πολιτική. Το οφείλουμε στην ένδοξη ιστορία μας. Το οφείλουμε στις επόμενες γενεές.