Σκληρές αλήθειες και καμπανάκια Στουρνάρα

Τις νάρκες τις οποίες αφήνει στην επόμενη κυβέρνηση η απερχόμενη περιγράφει στην έκθεση νομισματικής πολιτικής η Τράπεζα της Ελλάδος, καυτηριάζοντας την πολιτική των υπερπλεονασμάτων εις βάρος των δημόσιων επενδύσεων με ένα απλό συμπέρασμα ύστερα από σχετική μελέτη: εάν το 2018 οι δημόσιες επενδύσεις είχαν αυξηθεί κατά μία ποσοστιαία μονάδα, αντί της μείωσης που παρουσίασαν, ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας θα ήταν τελικά υψηλότερος κατά 0,79% και η απασχόληση θα είχε κερδίσει 0,87 ποσοστιαίες μονάδες. Σε ορίζοντα πενταετίας, αυτή η μία μονάδα έξτρα δημόσιων επενδύσεων του 2018 θα έφερνε αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,92 και της απασχόλησης κατά 0,77 μονάδες. Οι θετικές επιπτώσεις μιας μικρής αύξησης των επενδύσεων έχουν μόνιμο χαρακτήρα, όπως σημειώνεται σε σχετική μελέτη στην έκθεση και ο διοικητής της ΤτΕ θέτει σε απόλυτη προτεραιότητα την τόνωση των επενδύσεων. Στόχος, να δημιουργηθούν μέσω της ταχύτερης ανάπτυξης τα περιθώρια για λιγότερους φόρους και μειωμένους στόχους πρωτογενών πλεονασμάτων σε συνεννόηση με τους δανειστές.

Σε γενικές γραμμές, η ΤτΕ στην έκθεσή της επαναλαμβάνει τις εκτιμήσεις που έχει διατυπώσει τις τελευταίες εβδομάδες και μήνες αρκετές φορές ο διοικητής Γιάννης Στουρνάρας, επισημαίνοντας ότι το «πακέτο Τσίπρα» μπορεί να οδηγήσει το πρωτογενές πλεόνασμα στο 2,9% του ΑΕΠ έναντι στόχου 3,5%, ότι υπάρχουν μεγάλες καθυστερήσεις στην ενεργό διαχείριση των κόκκινων δανείων, όπου παρά τη μείωση παραμένει ένα τεράστιο βάρος 80 δισ. ευρώ για το τραπεζικό σύστημα, ότι παρατηρούνται πισωγυρίσματα και καθυστερήσεις στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις, ότι η πολιτική των υπερπλεονασμάτων «σκοτώνει» την ανάπτυξη, ότι πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη ο δημοσιονομικός κίνδυνος από ενδεχόμενες δικαστικές αποφάσεις για διεκδικήσεις αναδρομικών και ότι οι ρυθμίσεις οφειλών καλό είναι να αποφεύγονται.

Οι προειδοποιήσεις αυτές κινητοποίησαν για μία ακόμα φορά τα αντανακλαστικά μιας χρόνιας αντιπαράθεσης της κυβέρνησης έναντι του διοικητή της ΤτΕ, με κύκλους του υπουργείου Οικονομικών να αναλαμβάνουν χθες να απαντήσουν. Οι κύκλοι αυτοί προσάπτουν στον Γιάννη Στουρνάρα «συμβολή στην προεκλογική εκστρατεία της Νέας Δημοκρατίας» και «επικουρική καμπάνια κατά του ΣΥΡΙΖΑ» και επανέλαβαν χθες παλαιότερη δήλωση του υπουργού Οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτου, σύμφωνα με την οποία «εκ παραδρομής σήμερα ο κ. Στουρνάρας διάβασε τους προϋπολογισμούς της δικής του θητείας ως υπουργού Οικονομικών, όπου είχε μια κάποια δυστοκία στην επίτευξη στόχων. Είμαι βέβαιος ότι αν ανατρέξει στον δικό μας προϋπολογισμό και δει προσεκτικά και τους οικονομικούς δείκτες, θα διαπιστώσει ότι ο απαιτούμενος δημοσιονομικός χώρος υπάρχει».

δημοσιονομικός χώρος. Κατά τις εκτιμήσεις της ΤτΕ, δημοσιονομικός χώρος δεν υπάρχει, ενώ προς επίρρωσιν των προβλέψεών της παραθέτει αντίστοιχες εκτιμήσεις τόσο από την Κομισιόν όσο και τον ΟΟΣΑ. «Λαμβάνοντας υπόψη τα επεκτατικά δημοσιονομικά μέτρα που ψηφίστηκαν πρόσφατα από τη Βουλή, η πρόβλεψη της Τράπεζας της Ελλάδος για το 2019, με βάση τα μέχρι τώρα διαθέσιμα στοιχεία, είναι ότι το πρωτογενές πλεόνασμα θα διαμορφωθεί σε 2,9% του ΑΕΠ, έναντι στόχου 3,5% του ΑΕΠ» σημειώνεται στην έκθεση, με τον διοικητή να βγάζει κόκκινη κάρτα στα υπερπλεονάσματα. «Οι υψηλοί στόχοι για το πρωτογενές πλεόνασμα και η παρατηρούμενη συστηματική υπέρβασή τους, με έμφαση στην αύξηση των φόρων και την περικοπή των δημόσιων επενδύσεων, επιβραδύνει την ανάκαμψη και ασκεί αρνητική επίδραση στο μακροχρόνιο δυνητικό προϊόν της οικονομίας» τονίζει ο Γιάννης Στουρνάρας στέλνοντας μήνυμα και στην επόμενη κυβέρνηση.

Καταγράφοντας την καθοδική κίνηση των αποδόσεων των ελληνικών ομολόγων ύστερα από ανοδική πορεία ως απάντηση των επενδυτών στο πακέτο Τσίπρα αλλά και στις καθυστερήσεις στην αποπληρωμή δανείων του ΔΝΤ, εξαιτίας ακριβώς της στροφής σε παροχές, όπως και τα πισωγυρίσματα στις μεταρρυθμίσεις, ο Γιάννης Στουρνάρας τονίζει τη σημασία διαφύλαξης του θετικού κλίματος στις αγορές.

«Η αντίδραση των αγορών τις τελευταίες εβδομάδες, με τη μεγάλη πτώση των αποδόσεων των ελληνικών ομολόγων, είναι ένας καλός οιωνός για το μέλλον, αρκεί βεβαίως οι προσδοκίες που έχουν δημιουργηθεί να επιβεβαιωθούν από έγκαιρες κινήσεις στην οικονομική πολιτική που αφορούν το επενδυτικό κλίμα» σημειώνει χαρακτηριστικά. Πέρα από τους δημοσιονομικούς κλυδωνισμούς που έφερε το πακέτο Τσίπρα, η Τράπεζα της Ελλάδος συγκαταλέγει στις εστίες κινδύνου την αδυναμία εκκαθάρισης των ληξιπρόθεσμων οφειλών της γενικής κυβέρνησης προς τους προμηθευτές της (2,4 δισ. ευρώ χρωστά το Δημόσιο, ενώ οι φορολογούμενοι έχουν ληξιπρόθεσμα χρέη 104 δισ. ευρώ, με αποτέλεσμα συνθήκες ασφυξίας στην οικονομία), την παραβίαση του κανόνα προσλήψεων στο Δημόσιο (υπέρβαση 15.500 συμβασιούχων έχει καταγράψει η Κομισιόν) αλλά και την αβεβαιότητα αναφορικά με την υλοποίηση των προνομοθετημένων φορολογικών μέτρων για το 2020.

Μία από τις τελευταίες νομοθετικές κινήσεις της κυβέρνησης ήταν η μονομερής κατάργηση της προνομοθετημένης μείωσης του αφορολογήτου, η οποία επίσης (όπως και η προσπάθεια μονομερούς μείωσης του στόχου για το αφορολόγητο) θεωρήθηκε μονομερής ενέργεια από τους δανειστές.

Οσον αφορά τους φόρους, η ΤτΕ έχει και στο παρελθόν επιχειρηματολογήσει για την ανάγκη μείωσης των φορολογικών βαρών, προτείνοντας όμως οι αλλαγές να ενταχθούν σε έναν συνολικό οικονομικό σχεδιασμό, με πρωταρχικό στόχο την ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας και την καταγραφή υψηλών και διατηρήσιμων ρυθμών οικονομικής μεγέθυνσης.

Τέλος, αναφορικά με αφορμή τις νέες ρυθμίσεις οφειλών σε 120 δόσεις, η ΤτΕ σημειώνει για μία ακόμα φορά ότι «η επαναλαμβανόμενη πρακτική της παροχής δυνατότητας ρύθμισης ληξιπρόθεσμων φορολογικών οφειλών ενσωματώνεται στις προσδοκίες των φορολογουμένων για μελλοντική νέα ευνοϊκότερη ρύθμιση, υπονομεύοντας με αυτόν τον τρόπο τη φορολογική συμμόρφωση εις βάρος των συνεπών φορολογουμένων, με αποτέλεσμα να ακυρώνονται σε μεγάλο βαθμό οι θετικές επιδράσεις, τόσο για το Δημόσιο όσο και για τους οφειλέτες».