Γιατί οι Αρχές πρέπει να φοβούνται το libra

Το νέο παγκόσμιο ψηφιακό νόμισμα του Facebook, το libra, το οποίο η εταιρεία σχεδιάζει να κυκλοφορήσει από το 2020, θα μπορούσε να μεταμορφώσει τον κόσμο. Αλλά κανείς – συμπεριλαμβανομένων των ιδρυτών αυτού του φιλόδοξου σχεδίου – δεν μπορεί να προβλέψει πλήρως τις πιθανές συνέπειες του νομίσματος. Οι νομοθέτες της νομισματικής πολιτικής πρέπει να ανησυχούν ιδιαίτερα, επειδή σε έναν κόσμο με libra μπορεί να γίνει πολύ πιο δύσκολος έλεγχος της ανεργίας και του πληθωρισμού.

Το πρώτο τρίμηνο του 2019, το Facebook είχε 2,38 δισεκατομμύρια ενεργούς χρήστες. Εάν ακόμη και ένα μικρό μέρος αυτών αρχίσει να χρησιμοποιεί το libra για να πραγματοποιήσει συναλλαγές, να αγοράσει και να πουλήσει προϊόντα και να μεταφέρει χρήματα, το νέο νόμισμα θα αποκτήσει γρήγορα ευρεία αποδοχή. Ηδη, η Libra Association, μια μη κερδοσκοπική ομάδα με έδρα τη Γενεύη που θα λειτουργεί για το ψηφιακό νόμισμα, απαριθμεί εταιρείες όπως το Uber, το eBay, το Lyft, το Mastercard και το PayPal μεταξύ των ιδρυτικών μελών του. Το libra θα μπορούσε επομένως να γίνει ένα κυρίαρχο παγκόσμιο νόμισμα – που όμως θα το διαχειρίζεται μια εταιρεία, και όχι μια κεντρική τράπεζα.

Σε αυτό το στάδιο, μπορεί κανείς μόνο να υποθέσει για τα προβλήματα που μπορεί να προκαλέσει το νόμισμα. Για παράδειγμα, αν γίνει δημοφιλές, οι άνθρωποι θα ανταλλάξουν τα εθνικά νομίσματά τους για το νέο ψηφιακό νόμισμα, προκειμένου να αγοράσουν και να πουλήσουν τα προϊόντα που θα διατιμηθούν σε αυτό. Πολλοί χρήστες μπορούν στη συνέχεια να επιλέξουν να κρατήσουν το libra αντί να το ανταλλάξουν για τα δικά τους νομίσματα. Κίνδυνος υπάρχει και για τον πληθωρισμό. Συνήθως, όταν αυξάνεται ο πληθωρισμός, οι κεντρικές τράπεζες λαμβάνουν μέτρα για να τον ελέγξουν. Αυξάνουν τα επιτόκια των πολιτικών και αυξάνουν τους συντελεστές των αποθεματικών για να βοηθήσουν στην αποδέσμευση ορισμένων χρημάτων που κυκλοφορούν. Αλλά η αποτελεσματικότητα τέτοιων πολιτικών θα μπορούσε να μειωθεί σε μεγάλο βαθμό εάν μία από τις μεγαλύτερες αρχές δημιουργίας χρήματος είναι ένας ιδιωτικός οργανισμός.

Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής πρέπει να εξετάσουν επειγόντως τους κινδύνους. Μπορεί να χρειαστούμε νέους νόμους και παγκόσμιες συνθήκες για να μετριάσουμε τις πιθανές αρνητικές επιπτώσεις και να περιορίσουμε τη δύναμη των οργανισμών που διαχειρίζονται αυτά τα νέα νομίσματα.

Ο Καουσίκ Μπασού είναι πρώην επικεφαλής οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας, καθηγητής Οικονομικών στο Cornell University και συνεργάτης του Brookings Institution