Ετοιμη να εκραγεί η βόμβα της ΔΕΗ

Η βόμβα της ΔΕΗ είναι έτοιμη να εκραγεί. Λίγα 24ωρα πριν από τις εθνικές εκλογές της 7^ης Ιουλίου, το βράδυ της περασμένης Παρασκευής 28 Ιουνίου η εταιρεία ανακοίνωσε όχι μόνο ζημιές μετά από φόρους αλλά και λειτουργικές ζημιές για το πρώτο τρίμηνο του έτους. Με πιο απλά λόγια, η μεγαλύτερη επιχείρηση της χώρας, και μάλιστα δημόσια, όχι μόνο μπαίνει μέσα αλλά με βάση τα EBITDA (κέρδη προ τόκων φόρων και αποσβέσεων) δεν μπορεί να καλύψει τους τόκους των δανείων και τους φόρους της.

Η νέα κυβέρνηση καλείται να βρει τον τρόπο της απενεργοποίησης της «βόμβας» της ΔΕΗ πριν αυτή σκάσει προκαλώντας απρόβλεπτες οικονομικές συνέπειες στο τραπεζικό σύστημα αλλά και στον ομαλό ενεργειακό εφοδιασμό της χώρας. Μην ξεχνάμε ότι η δημόσια εταιρεία είναι ο κύριος παραγωγός και δεσπόζων προμηθευτής ηλεκτρικής ενέργειας με 7 εκατομμύρια πελάτες σε σύνολο 7,5 εκατομμυρίων. Ο δανεισμός της δε, ανέρχεται στα 3,6 δισ. ευρώ.

Σύμφωνα με τα οικονομικά αποτελέσματα του πρώτου τριμήνου οι ζημιές μετά από φόρους ήταν 205,1 εκατ. ευρώ έναντι πάλι ζημιών 12,6 εκατ. ευρώ το περσινό τρίμηνο, ενώ τα EBITDA της ήταν αρνητικά 51,3 εκατ. ευρώ. Το αντίστοιχο τρίμηνο του 2018 ήταν θετικά, στα 157,1 εκατ. ευρώ. Σε αυτά τα μεγέθη δεν συμπεριλαμβάνονται οι πωλούμενοι λιγνιτικοί σταθμοί Μελίτης και Μεγαλόπολης. Αν συνυπολογιστούν και τα οικονομικά μεγέθη τους τότε η ΔΕΗ διευρύνει τις ζημιές μετά φόρων στα 218,2 εκατ. ευρώ και τις ζημιές προ τόκων φόρων και αποσβέσεων στα 66,4 εκατ. ευρώ.

Τα μεγέθη της ΔΕΗ που ανακοινώθηκαν στις οκτώ το βράδυ της περασμένης Παρασκευής, σε μία προφανή προσπάθεια επικοινωνιακής διαχείρισης της αρνητικής είδησης, έρχονται να διαψεύσουν τις διαβεβαιώσεις της ηγεσίας του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και της διοίκησης της επιχείρησης πως «οι επιπτώσεις είναι προσωρινές», «η ΔΕΗ δεν καταρρέει», «η ΔΕΗ δεν αποτελεί συστημικό κίνδυνο» και «η ΔΕΗ δεν είναι καυτή πατάτα…».

Η διοίκηση της εταιρείας απέδωσε τις ζημιές σε εξωγενείς παράγοντες επιρρίπτοντας εμμέσως και ευθύνες και στις κυβερνητικές επιλογές. Παράλληλα, ο πρόεδρός της Μανόλης Παναγιωτάκης με την ομιλία του στη γενική συνέλευση των μετόχων την περασμένη Πέμπτη 27 του μηνός (μία μέρα πριν από την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων) επιδίωξε να θέσει εκτός κάδρου των ευθυνών τη διοίκηση. Εφτασε στο σημείο δε, να προτρέψει και για την είσοδο στρατηγικού επενδυτή κατά προτεραιότητα στην περίπτωση που η νέα κυβέρνηση αποφασίσει το Δημόσιο να διατηρήσει μειοψηφικό πακέτο μετοχών.

Ετσι, σύμφωνα με όσα αναφέρει στην ανακοίνωσή της η ΔΕΗ και με όσα σχολιάζει ο ίδιος ο πρόεδρος:

«Στη μείωση των λειτουργικών κερδών προ τόκων φόρων και αποσβέσεων (EBITDA) συνετέλεσαν η επιδείνωση των λειτουργικών δαπανών κατά 21,6% ή 211,6 εκατ. ευρώ. Οφείλεται κατά κύριο λόγο στις αυξημένες δαπάνες ενεργειακού ισοζυγίου παρά τη θετική επίδραση από την κατάργηση από την 1^η Ιανουαρίου του 2019 της πρόσθετης χρέωσης των προμηθευτών για τον ΕΛΑΠΕ (ειδικός λογαριασμός για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας) και του ειδικού τέλους λιγνίτη».

Συγκεκριμένα και σύμφωνα με τη ΔΕΗ η επιδείνωση των λειτουργικών δαπανών οφείλεται:

Στην αυξημένη δαπάνη για φυσικό αέριο και λόγω μεγαλύτερων ποσοτήτων αλλά και λόγω αύξησης της τιμής κατά 32,5%. Με μία πιο προσεκτική ανάλυση των οικονομικών μεγεθών προκύπτει ότι η εταιρεία το πρώτο τρίμηνο του έτους μείωσε την παραγωγή των λιγνιτικών της μονάδων κατά 16,6% και αύξηση των σταθμών φυσικού αερίου κατά 68,6%. Κι αυτό σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, καθώς το κόστος λειτουργίας των λιγνιτικών μονάδων επιβαρύνεται σημαντικά από την έκρηξη των τιμών των δικαιωμάτων του CO2. Ωστόσο όπως σημειώνουν, η διοίκηση της εταιρείας θα μπορούσε, όπως έπραξαν και οι ανταγωνιστές της από τον περασμένο χειμώνα, να αναζητήσει εγκαίρως διαφοροποιημένες πηγές προμήθειας φυσικού αερίου (LNG) για να μειώσει το κόστος. Αυτό συνέβη μόλις πριν από λίγες ημέρες.

Στην αύξηση της Οριακής Τιμής Συστήματος κατά 33,6% και κατ’ επέκταση στην υψηλότερη δαπάνη για αγορές ενέργειας. Η Οριακή Τιμή Συστήματος (με πιο απλά λόγια η χονδρεμπορική που διαμορφώνεται από τις μονάδες που μπαίνουν στο σύστημα) ανέβηκε εξαιτίας του κόστους των ρύπων CO2 και των λοιπών καυσίμων. Η κυβέρνηση, εξηγούν πηγές της αγοράς, δεν επέτρεψε στη ΔΕΗ να αντλήσει έσοδα από αυξήσεις στα τιμολόγια ρεύματος. Αν το είχε πράξει σταδιακά τα τελευταία δύο χρόνια σε συνδυασμό με την πρόσφατη μείωση του ΦΠΑ στο ρεύμα θα είχαν μετριαστεί οι επιπτώσεις στα νοικοκυριά.

Στην αύξηση της δαπάνης για αγορά δικαιωμάτων εκπομπών CO2 λόγω της ραγδαίας ανόδου της τιμής. Το κόστος αυτό θα μπορούσε να περιοριστεί αν η ΔΕΗ προχωρούσε εγκαίρως στην πώληση των δύο λιγνιτικών μονάδων.

Στη μεγαλύτερη επιβάρυνση από τις δημοπρασίες ΝΟΜΕ, καθώς το πρώτο τρίμηνο του 2019 οι σχετικές ποσότητες υπερέβησαν το άθροισμα της λιγνιτικής και υδροηλεκτρικής παραγωγής κατά 418 GWh (γιγαβατώρες). Η κυβέρνηση επέλεξε να ακυρώσει το 2015 την πώληση της «μικρής ΔΕΗ» (χαρτοφυλάκιο μονάδων, πελατών και δανεισμού που αντιστοιχούν στο 30%) για το άνοιγμα της αγοράς ηλεκτρισμού και συμφώνησε αντ’ αυτού με τους δανειστές τις δημοπρασίες μέρους της λιγνιτικής και υδροηλεκτρικής παραγωγής. Στόχος ήταν στο τέλος του 2019 να πέσει το μερίδιο της εταιρείας κάτω από το 50%.