Πώς το καλοκαιρινό διάβασμα θα γίνει παιχνίδι

Οι καλοκαιρινές διακοπές είναι η πιο ευχάριστη περίοδος όλων των παιδιών. Δεν είναι λίγες οι φορές όμως που οι γονείς αναρωτιούνται αν θα πρέπει τα παιδιά τους να διαβάζουν κάτι ή να κάνουν επαναλήψεις κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Αυτός ο προβληματισμός αφορά, κυρίως, όσους έχουν παιδιά με δυσλεξία και μαθησιακές δυσκολίες.

«Σύμφωνα με ερευνητές (Brown, D.S., 2019, Alexander, K. & Entwisle, D., 2018), οι καλοκαιρινοί μήνες είναι ιδιαίτερα ευεργετικοί για όλους τους μαθητές. Υποστηρίζουν ότι χωρίς τη βοήθεια των γονιών κατά την καλοκαιρινή περίοδο υπάρχει πιθανότητα τα παιδιά να ξεχάσουν και αυτά που έμαθαν τη χρονιά που πέρασε. Σε μελέτες που έγιναν στο Πανεπιστήμιο John Hopkins, καθώς και στο Πανεπιστήμιο Missouri (Cooper, H., 2019), εκτιμάται πως η απώλεια μελέτης από τα παιδιά κατά τη διάρκεια της καλοκαιρινής περιόδου ισούται με την απώλεια ενός μηνός ακαδημαϊκής μάθησης. Είναι, λοιπόν, φανερό πως τα παιδιά με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες χρειάζονται μεγαλύτερη ενίσχυση», λέει η Ιωάννα Δημητριάδου, ειδική παιδαγωγός-συγγραφέας, σε θέματα Δυσλεξίας και Μαθησιακών Δυσκολιών.

Στο πλαίσιο αυτό, η ειδικός επισημαίνει ότι οι γονείς χρειάζεται να βοηθήσουν τα παιδιά τους με δυσλεξία και μαθησιακές δυσκολίες, πρωτίστως, για να θυμηθούν όλα αυτά που έμαθαν κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς, «ώστε να ενισχύσουμε τη μνήμη τους σε κάτι που εμφανίζουν αδυναμία. Να τα ενθαρρύνουμε να διαβάζουν με ευχαρίστηση, χωρίς να αισθάνονται την πίεση της τάξης. Ετσι, θα είναι πιο έτοιμα για τη χρονιά που έρχεται».

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ. Οι στρατηγικές που προτείνει η Ιωάννα Δημητριάδου στους γονείς ώστε να μετατρέψουν τη μάθηση τους καλοκαιρινούς μήνες σε μία ευχάριστη και δημιουργική διαδικασία είναι οι εξής:

– Ερχόμαστε σε συνεννόηση με το παιδί μας για την καθορισμένη ώρα που θα γίνεται η δουλειά. Καλό είναι να μην ξεπερνά το μισάωρο και να μην είναι σε καθημερινή βάση. Δεν είναι στο σχολείο.

– Δίνουμε υλικό, το οποίο να υποστηρίζει τον τρόπο που μαθαίνουν, να καλύπτει τις μαθησιακές τους ανάγκες και να ξέρουμε πως θα τους τραβήξει το ενδιαφέρον. Στο Διαδίκτυο υπάρχει ειδικά διαμορφωμένο υλικό, το οποίο στηρίζεται σε πολυαισθητηριακές μεθόδους, στη διαφοροποιημένη διδασκαλία και είναι προσαρμοσμένο στις ανάγκες των παιδιών με δυσκολίες μάθησης.

– Ενθαρρύνουμε την ανάγνωση βιβλίων με ευχάριστο περιεχόμενο, με σχετικά μεγάλα γράμματα, ώστε να μην κουράζονται τα μάτια τους, και με εικόνες. Διαβάζουν δυνατά ή ψιθυριστά, καθώς είναι σημαντικό να ακούν τη φωνή τους. Αν κουραστούν, συνεχίζουμε εμείς. Τους βοηθάμε να φέρνουν στο μυαλό τους το περιεχόμενο ως εικόνα, σαν να βλέπουν μια ταινία. Ετσι, ενισχύουμε τη δεξιότητα της κατανόησης.

– Παίζουμε μαζί τους διάφορα επιτραπέζια παιχνίδια. Μέσα από αυτά μαθαίνουν να ακολουθούν κανόνες, να λαμβάνουν αποφάσεις, να εμπλουτίζουν το λεξιλόγιό τους και να ενισχύουν τις μαθηματικές τους δεξιότητες. Ετσι, μαθαίνουν μέσω διασκεδαστικού και παράλληλα βιωματικού τρόπου.

– Χρησιμοποιούμε την τεχνολογία. Εξοπλίζουμε τον υπολογιστή με διάφορα λογισμικά και τα αφήνουμε να εργάζονται ανεξάρτητα, ενισχύοντας έτσι την αυτοπεποίθησή τους.

– Τους προμηθεύουμε υλικά, όπως χαρτόνια, κόλλες, ψαλίδια, μαρκαδόρους, νερομπογιές, πλαστελίνη και πινακάκια με κιμωλίες. Φτιάχνουν με τον δικό τους τρόπο τα γράμματα της Αλφαβήτου, τους γραμματικούς και ορθογραφικούς κανόνες, την προπαίδεια. Ετσι, με την καινούργια σχολική χρονιά θα έχουν έτοιμο το δικό τους υλικό.

– Ενθαρρύνουμε τα παιδιά μας στον αθλητισμό, όπως κολύμβηση, ή τα ενισχύουμε σε δραστηριότητες όπως η ζωγραφική και η γλυπτική. Καθώς είναι ξεκούραστα και ξέγνοιαστα θα αφιερώσουν πραγματικό χρόνο σε αυτά, με αποτέλεσμα να ενισχυθεί η αυτοπεποίθησή τους.

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. Η δυσκολία στην ανάγνωση και στην κατανόηση κειμένων, οι αναγραμματισμοί και τα εκφραστικά λάθη στον προφορικό λόγο, η δυσορθογραφία, η δυσαριθμισία, αλλά και τα προβλήματα στην εκμάθηση ξένης γλώσσας, στον προσανατολισμό στον χώρο και τον χρόνο και στον ορισμό της δεξιάς και της αριστερής πλευράς (μη καθορισμένη πλευρίωση) είναι μερικά από τα συχνότερα χαρακτηριστικά που παρουσιάζουν τα δυσλεκτικά παιδιά.

Σε ό,τι αφορά την αξιολόγηση των παιδιών, σύμφωνα με τις νέες οδηγίες της επιστημονικής κοινότητας, στις οικογένειες που υπάρχει ιστορικό δυσλεξίας και μαθησιακών δυσκολιών (κληρονομικοί παράγοντες σε ποσοστό 80%), η διαδικασία θα πρέπει να ξεκινήσει τον Φεβρουάριο της Α’ Δημοτικού (δηλαδή στα μέσα της σχολικής χρονιάς), καθώς το πρώιμο πρόγραμμα παρέμβασης μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό για τη μετέπειτα σχολική πορεία των παιδιών και συνεπακόλουθα των επιδόσεών τους.

«Ομως, η πιο σωστή ηλικία για να αξιολογηθούν οι όποιες μαθησιακές δυσκολίες είναι από τα μέσα της Β’ Δημοτικού (και όχι από το τέλος) και να ολοκληρώνεται στις αρχές της Γ’ Δημοτικού. Εφόσον ο γονιός διαπιστώσει κάποια από τα παραπάνω χαρακτηριστικά, καλό είναι να υπάρχει ένας ανιχνευτικός μαθησιακός έλεγχος, έστω και αν είναι προληπτικός», διευκρινίζει η Ιωάννα Δημητριάδου.

Επειτα οι γονείς πρέπει να απευθυνθούν σε αρμόδιους δημόσιους φορείς (ΚΕΔΔΥ, Ιατροπαιδαγωγικά Κέντρα και δημόσια νοσοκομεία), όπου μία κατάλληλη και εξειδικευμένη ομάδα – ψυχολόγος, κοινωνικός λειτουργός, ειδικός παιδαγωγός, λογοθεραπευτής, εργοθεραπευτής και παιδοψυχίατρος – θα αξιολογήσει το παιδί και μέσα από μια ειδική διαγνωστική έκθεση θα δώσουν τις κατάλληλες κατευθύνσεις. Αντίστοιχα υπάρχουν και ιδιωτικές δομές.

Το επόμενο και πλέον καθοριστικό βήμα είναι η αντιμετώπιση του παιδιού από ειδικό παιδαγωγό, εξειδικευμένο σε θέματα δυσλεξίας και μαθησιακών δυσκολιών.

Σε κάθε περίπτωση, οι μήνες του καλοκαιριού είναι επίσης ιδιαίτερα σημαντικοί για την ακαδημαϊκή ανάπτυξη του παιδιού. «Είναι μια πολύ καλή ευκαιρία να τους υπενθυμίσουμε όλα αυτά που έμαθαν κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς. Είναι μια πολύ καλή ευκαιρία για τα παιδιά να μπορούν να ανακαλύψουν όλα τα όμορφα σημεία της μάθησης και να αναπτύξουν τις δεξιότητές τους στη χαλαρή καλοκαιρινή περίοδο», καταλήγει η ειδικός.