Μαύρη τρύπα 1,2 δισ. ευρώ κληρονομιά στην επόμενη κυβέρνηση

Μαύρη τρύπα 1,2 δισ. ευρώ στους δημοσιονομικούς στόχους για το 2019 προβλέπει η Τράπεζα της Ελλάδος, με τον διοικητή Γιάννη Στουρνάρα να δηλώνει χθες πως με βάση τα μέχρι τώρα διαθέσιμα στοιχεία το πρωτογενές πλεόνασμα αναμένεται να διαμορφωθεί στο 2,9% του ΑΕΠ έναντι δέσμευσης για πλεόνασμα 3,5%. Οι νέες προειδοποιήσεις έρχονται λίγες μέρες μετά από αντίστοιχες και ελαφρώς πιο απαισιόδοξες προβλέψεις από την Κομισιόν και έχουν την ίδια γενεσιουργό αιτία: το πακέτο Τσίπρα με την προεξόφληση υπερβάσεων στα πρωτογενή πλεονάσματα προκειμένου να χτιστεί ένα αφήγημα παροχών, λίγες μέρες πριν από τις ευρωκάλπες. Ο διοικητής της ΤτΕ, απέφυγε βέβαια να κάνει την παραμικρή σύνδεση με τις πολιτικές εξελίξεις στη χθεσινή του ομιλία σε συνέδριο για τις επενδύσεις στην Ελλάδα, αλλά δεν παρέλειψε να επαναλάβει την πάγια θέση του τα τελευταία χρόνια πως χρειάζεται ένα νέο μείγμα οικονομικής πολιτικής με μείωση φόρων και εισφορών και παράλληλη μείωση – κατόπιν συνεννόησης με τους δανειστές – των στόχων για τα πρωτογενή πλεονάσματα έως το 2022.

«Σε συνεννόηση και συμφωνία με τους ευρωπαίους εταίρους», είπε ο Γιάννης Στουρνάρας, «θα πρέπει να μειωθούν οι στόχοι για το πρωτογενές πλεόνασμα μέχρι το 2022 και η οικονομική πολιτική να υιοθετήσει ένα μείγμα δημοσιονομικής πολιτικής με χαμηλότερους φορολογικούς συντελεστές και χαμηλότερες εισφορές κοινωνικής ασφάλισης, ώστε να είναι φιλικότερο προς τις επενδύσεις, την ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη».

Ο στόχος πρωτογενούς πλεονάσματος 3,5% του ΑΕΠ έως το 2022, κρίνεται αδιαπραγμάτευτος στην παρούσα φάση από τους θεσμούς, δεδομένου ότι θα είχε κατά τις εκτιμήσεις τους, τεράστια αρνητική επίδραση στη βιωσιμότητα του δημοσίου χρέους. Η Κομισιόν μάλιστα εκτιμά πως αν τα πρωτογενή πλεονάσματα ήταν 2,5% του ΑΕΠ αντί για 3,5% του ΑΕΠ την περίοδο 2019-22, τότε το 2060 το δημόσιο χρέος θα ήταν υψηλότερο κατά 25 μονάδες σε σχέση με τις σημερινές προβλέψεις.

Στο επιχείρημα αυτό, χωρίς να το επικαλείται, εμφανίστηκε να «απαντά» ο διοικητής της ΤτΕ σημειώνοντας πως η μείωση του στόχου για το πρωτογενές πλεόνασμα σε πιο ρεαλιστικό επίπεδο σε σχέση με το ισχύον 3,5% του ΑΕΠ μέχρι το 2022, εφόσον συνδυαστεί με περισσότερες μεταρρυθμίσεις και ιδιωτικοποιήσεις, δεν συνεπάγεται υψηλότερο δημόσιο χρέος αλλά πιθανότατα χαμηλότερο.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς που παρουσίασε όταν το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι 180%, τότε 1% υψηλότερος ρυθμός ανάπτυξης (ο οποίος μπορεί να προκύψει εάν η μείωση του στόχου για το πρωτογενές πλεόνασμα επιτευχθεί με μείωση φόρων και εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, σε συνδυασμό με περισσότερες ιδιωτικοποιήσεις και μεταρρυθμίσεις) ή/και 100 μονάδες βάσης χαμηλότερο κόστος δανεισμού (που έχει ήδη προκύψει σε σχέση με το σενάριο βάσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής), είναι 1,8 φορές πιο αποτελεσματικά για τη μείωση του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ από ό,τι μία ποσοστιαία μονάδα του ΑΕΠ πρωτογενές πλεόνασμα. Σε αυτό πρέπει να προστεθούν και τα πρόσθετα έσοδα από τις περισσότερες ιδιωτικοποιήσεις.

Ο διοικητής της ΤτΕ, παράλληλα, επικαλούμενος στοιχεία από διεθνείς έρευνες, επισήμανε το φαινόμενο της υπερφορολόγησης από τη μια πλευρά σε συνδυασμό με την παροχή ανεπαρκών κοινωνικών υπηρεσιών από την άλλη.

Ερευνα του ΟΟΣΑ σε 22.000 πολίτες 21 χωρών το 2018, όσον αφορά τους κοινωνικούς και οικονομικούς κινδύνους, έδειξε πως πάνω από το 80% των ελλήνων γονέων (έναντι μέσου όρου στον ΟΟΣΑ λίγο πάνω από 60%) θεωρεί ότι για το ύψος των φόρων και εισφορών που πληρώνει δεν λαμβάνει δημόσιες υπηρεσίες που να το ικανοποιεί.