Ανησυχία για τουρκικά «νταηλίκια» τον Αύγουστο

Η τελευταία φορά που Ελλάδα και Τουρκία ήρθαν εν μέσω θέρους στα πρόθυρα σύρραξης ήταν πριν από 43 χρόνια. Τον Αύγουστο του 1976 η Αγκυρα είχε στείλει το σεισμογραφικό «Χόρα» για έρευνες εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

Η κρίση έμεινε στην Ιστορία για τη φράση του Ανδρέα Παπανδρέου «Βυθίσατε το “Χόρα”», ενώ δεν υπήρξε συνέχεια και «θερμό επεισόδιο», καθώς μπροστά στην κινητοποίηση του ελληνικού Στόλου το «Χόρα» οπισθοχώρησε στα Δαρδανέλλια. Αντίθετα, οι άλλες δύο μείζονες ελληνοτουρκικές κρίσεις συνέβησαν τον Μάρτιο του 1987 και τον Ιανουάριο του 1996. Για πρώτη φορά όμως μετά το 1976 η Αγκυρα φαίνεται να δρομολογεί, σύμφωνα με πληροφορίες, την κλιμάκωση των προκλήσεων μέσα στο καλοκαίρι, ακόμη και στο «peak της τουριστικής περιόδου», τον μήνα Αύγουστο. Ο σχεδιασμός της Τουρκίας είναι να πραγματοποιήσει έρευνες ή ακόμη και γεώτρηση με το δεύτερο γεωτρύπανό της, το «Γιαβούζ», σε μια περιοχή που παγίως «γκριζάρει», δηλαδή στο σημείο νότια του Καστελλόριζου, όπου η κυπριακή ΑΟΖ συναντάει την ελληνική υφαλοκρηπίδα.

ΤΑ ΣΕΝΑΡΙΑ. Μολονότι ουδείς σοβαρός θα επεδίωκε μία κρίση στην καρδιά του καλοκαιριού, η Αθήνα προετοιμάζεται ακόμη και γι’ αυτό το ακραίο σενάριο. Στο Μαξίμου, το ΥΠΕΞ και το «Πεντάγωνο» γνωρίζουν καλά πως η Αγκυρα θα μπορούσε να προχωρήσει ακόμη και σε μία τέτοια ενέργεια για δύο λόγους. Ο πρώτος είναι στο τιμόνι της γείτονος είναι ο απρόβλεπτος τούρκος πρόεδρος Ερντογάν και ο δεύτερος είναι ότι η Τουρκία αισθάνεται στριμωγμένη στον ενεργειακό τομέα και γι’ αυτόν τον λόγο επιλέγει να επιδείξει την ισχύ της με σειρά προκλητικών δηλώσεων και ενεργειών.

Υπό αυτά τα δεδομένα, εδώ και πάρα πολύ καιρό οι επιτελείς του ελληνικού «Πενταγώνου» μελετούν σενάρια και τρόπους αντίδρασης τόσο της ελληνικής διπλωματίας όσο και των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων σε περίπτωση μιας τέτοιας κλιμάκωσης. Αλλωστε το τελευταίο διάστημα ο προβληματισμός της Αθήνας εκδηλώνεται και επισήμως. Προ ημερών από τις ΗΠΑ ο υπουργός Αμυνας Ευάγγελος Αποστολάκης επανέλαβε την ανησυχία του για τον αποσταθεροποιητικό ρόλο και την προβληματική στάση της Τουρκίας, η οποία εκφράζεται μέσω αβάσιμων ισχυρισμών που περιφρονούν τα κυριαρχικά μας δικαιώματα επισημαίνοντας πως όλοι «θα πρέπει να ανησυχούμε διαρκώς για την προοπτική ενός ατυχήματος με πιθανώς πολλαπλές αρνητικές επιπτώσεις». Αλλά και ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Κατρούγκαλος υποστήριξε χθες πως «χρειάζεται εγρήγορση» και πως «πάντα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί απέναντι σ’ έναν μεγάλο γείτονα που έχει αναθεωρητική πολιτική και πολλές φορές είναι απρόβλεπτος» διαμηνύοντας ταυτόχρονα ότι η ελληνική πλευρά «έχει στείλει τα απαραίτητα σήματα» (One TV) και συνακόλουθα η Τουρκία δεν θα στείλει γεωτρύπανο.

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ. Το πρώτο ισχυρό μήνυμα της Αθήνας και των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων άλλωστε έχει ήδη σταλεί στην Αγκυρα από τον περασμένο Οκτώβριο. Τότε, η Τουρκία είχε δεσμεύσει με παράνομη Navtex μία περιοχή για σεισμικές έρευνες με το σκάφος της «Barbaros» κοντά στο σημείο που η κυπριακή ΑΟΖ τέμνει την ελληνική υφαλοκρηπίδα, αλλά και σε τμήμα της ελληνικής. Το ελληνικό ΥΠΕΞ αντέδρασε άμεσα με διάβημα, ενώ όταν το «Barbaros» αποπειράθηκε να μπει στην ελληνική υφαλοκρηπίδα, δόθηκε εντολή στη φρεγάτα του Πολεμικού Ναυτικού να κάνει αισθητή την παρουσία της. Αυτό ακριβώς έγινε και αμέσως το «Barbaros» αποχώρησε από το σημείο.

Μέχρι στιγμής, η Αγκυρα δεν έχει προχωρήσει σε ανάλογου τύπου κλιμάκωση. Ομως ανώτατες στρατιωτικές πηγές του «Πενταγώνου» επισημαίνουν στα «ΝΕΑ» πως ο παραπάνω τρόπος αντίδρασης δείχνει πως αν απαιτηθεί οι ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις «θα κάνουν αυτό που πρέπει για την υπεράσπιση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων και δεν θα μείνουν με σταυρωμένα τα χέρια σε μία ακραία πρόκληση». Σταθερή επιδίωξη της ελληνικής κυβέρνησης πάντως είναι η μείωση της έντασης και γι’ αυτό επιμένει στη συνέχιση των επαφών Ελλάδας – Τουρκίας για την προαγωγή των υφιστάμενων Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.

ΠΑΡΑΒΙΑΣΕΙΣ. Στο μεταξύ και χθες η Τουρκία συνέχισε την πάγια τακτική των παραβιάσεων στο Αιγαίο. Τουρκικά αεροσκάφη προχώρησαν σε 84 παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου της Ελλάδας. Την ίδια ώρα πληροφορίες αναφέρουν πως μετά τα εντάλματα σύλληψης που εξέδωσε η Λευκωσία για πληρώματα του τουρκικού γεωτρύπανου «Φατίχ», εργαζόμενοι από τη Νορβηγία και τις ΗΠΑ που φέρεται ότι είχαν εκδηλώσει πρόθεση να συνεργαστούν με την τουρκική εταιρεία πετρελαίων για τη γεώτρηση, τελικά αποχώρησαν.