Ανέξοδες υποσχέσεις μπροστά στην επερχόμενη ήττα

Το ρολόι δείχνει εννιά παρά δέκα όταν ο Αλέξης Τσίπρας μπαίνει στο Αίθριο του Μεγάρου Μουσικής. Πενήντα λεπτά, δηλαδή, μετά την προγραμματισμένη έναρξη της παρουσίασης του προεκλογικού προγράμματος του ΣΥΡΙΖΑ. Και πέντε λεπτά πριν σταματήσει μπροστά από την είσοδο ένα θηριώδες SUV μάρκας Jaguar, από το οποίο κατέβηκε ένα ζευγάρι που έφτασε αργοπορημένο στην κομματική φιέστα. Αν έχει μια αξία η περιγραφή τού εν λόγω τυχαίου συμβάντος, αυτή είναι πως υπογραμμίζει το γεγονός ότι ο κόσμος που πήγε να ακούσει από το στόμα του Πρωθυπουργού τις αριστερές υποσχέσεις ενόψει της 7ης Ιουλίου – σαν την αύξηση κατά 7,5% το 2020 και 7,5% το 2021 του κατώτατου μισθού ή την επαναφορά της αρμοδιότητας καθορισμού του στους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους από το 2022 – δεν ήταν ο κόσμος των πέτρινων χρόνων του 4%. Υπογραμμίζει, επομένως, ότι το κόμμα βρίσκεται σε μια μεταβατική φάση.

Μια φάση που αποτυπωνόταν όχι μόνο στο πράσινο και κόκκινο φόντο των πρωθυπουργικών εξαγγελιών για 500.000 νέες θέσεις εργασίας, για μείωση της ανεργίας των γυναικών στο 10% εντός τετραετίας, για εφαρμογή κινήτρων για τη δημιουργία θέσεων πλήρους εργασίας, για ενίσχυση των μέτρων κατά της παραβατικότητας, ώστε να μην υπάρχει ούτε μία ώρα απλήρωτης εργασίας, ή – κατά τη συριζαϊκή καραμέλα των ημερών – ενίσχυση της μεσαίας τάξης. Αλλά γινόταν αντιληπτή και από το βασικό θέμα συζήτησης στα πηγαδάκια. Ποιο ήταν αυτό; Μα, το τι πήγε λάθος τη νύχτα της 26ης Μαΐου. Οι αναλύσεις ήταν πολλές και διαφορετικές ως προς τον κρίσιμο παράγοντα. Συμφωνούσαν, ωστόσο, σχεδόν όλες στο εξής ένα συμπέρασμα: πως η ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη έρχεται.

«Το 80% των δημοσίων υπαλλήλων, το 60% των ιδιωτικών και σχεδόν όλοι οι ελεύθεροι επαγγελματίες έχασαν λεφτά» έλεγε ένας νεολαίος στον διπλανό του. «Και τι μπορούμε να κάνουμε;» αναρωτιόταν αυτός. «Θα πρέπει να τους πείσουμε, να τους εξηγήσουμε αυτό που πιστεύουμε» ανταπαντούσε εκείνος. Αυτή ήταν η ρομαντική προσέγγιση. Γιατί υπήρχε και η πιο μπρούτα σαν την επισήμανση ενός κοστουμαρισμένου – προς Θεού χωρίς γραβάτα – κομματικού στελέχους σε έναν φίλο του «θα τα γυρίσουμε όλα, είτε με εκλογές είτε χωρίς εκλογές». Μια μεσήλικη κυρία προσπαθούσε να εξηγήσει στους συντρόφους πως «άλλο η μεσαία τάξη κι άλλο η μικρομεσαία».

Τα πρόσωπα δεν ήταν συνοφρυωμένα, μια ματιά όμως στον χώρο του Αιθρίου που δεν είχε γεμίσει ασφυκτικά (μάλλον το αντίθετο, αφού τα κατά το κλισέ ορεινά που δεν φαίνονται στους τηλεοπτικούς δέκτες ήταν άδεια) αποδείκνυε ότι το ρεύμα δεν πάει πια προς τα αριστερά, πάει προς τα κεντροδεξιά. Μέχρι κι εκείνοι που φιλότιμα ανέβαιναν τις σκάλες για να τις γεμίσουν, ώστε η τηλεοπτική εικόνα να δίνει την ψευδαίσθηση της γιορτής που είχε μεγάλη συμμετοχή, δεν επιφύλαξαν ιδιαιτέρως ηχηρό χειροκρότημα στον Αλέξη Τσίπρα όταν έφθασε. Σε ολόκληρο δε τον χώρο μπορούσε κανείς να εντοπίσει μόλις δύο σημαίες με το λογότυπο του ΣΥΡΙΖΑ, μια λευκή και μια κόκκινη.

Προς ιδρυτικό συνέδριο. Οπως άλλωστε έλεγε σε συνομιλητή του ένας από τους γνώστες των εσωκομματικών παρασκηνίων, «όλοι ετοιμάζονται για ένα ιδρυτικό συνέδριο. Ισως τον Δεκέμβριο». Αλλοι, σαν αυτούς που βρίσκονται στο στενό πρωθυπουργικό περιβάλλον, για να στρίψουν το κόμμα προς τα κεντροαριστερά κι άλλοι, σαν τους παλιούς τους συριζαίους τους ορθόδοξους, για να πάνε, μεταφορικά μιλώντας, «με σφεντόνες στα όργανα», όπως ανέφερε μια 40άρα στη συντρόφισσά της.

Πέντε πυλώνες. Με δυο λόγια, οι πέντε πυλώνες του κυβερνητικού προγράμματος – ανάπτυξη για όλους, αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, νέες και ποιοτικές δουλειές με αυξημένους μισθούς, δικαιότερη φορολογία, δημοκρατικό και αποτελεσματικό κράτος, αλληλεγγύη και ασφάλεια για την κοινωνία, που παρουσίασε χθες ο Τσίπρας δεν φάνηκε να πείθουν ούτε καν το κομματικό του ακροατήριο. Παρότι είχαν διαφημιστεί ήδη από την προηγουμένη με διαρροές στον φιλοκυβερνητικό Τύπο ως ένα πλήρως κοστολογημένο – προκειμένου να είναι συνεπές απέναντι στις Βρυξέλλες – και ταυτόχρονα πλήρως κωδικοποιημένο πρόγραμμα. Λογικό. Ετσι κι αλλιώς, πρόκειται για ανέξοδες υποσχέσεις αφού ούτε καν οι συριζαίοι δεν έδειχναν να πιστεύουν πως θα κληθούν να διαχειριστούν τις τύχες της χώρας την επόμενη τετραετία.

Το κλασικό αφήγημα. Για λόγους ντοπαρίσματος των συμμετεχόντων, πάντως, ο Δημήτρης Τζανακόπουλος, που προλόγισε τον Πρωθυπουργό, έσπευσε να πλασάρει στο φιλοθέαμον κοινό το κλασικό αφήγημα, ότι δηλαδή «στις 7 Ιουλίου το δίλημμα ενώπιον όλων μας είναι σαφές. Ή θα κάνουμε το αποφασιστικό βήμα προς τα μπρος. Ή θα γυρίσουμε πίσω στα χέρια αυτών που μας χρεοκόπησαν». Αν ήταν εκεί ο Νίκος Ανδρουλάκης, σίγουρα θα τον ξαναρωτούσε «το τρίτο Μνημόνιο που έφερες, αγάπη μου, το ξέχασες;». Κάποιος άλλος απλά θα του θύμιζε πως το αφήγημα δοκιμάστηκε στην ευρωκάλπη κι απέτυχε.