Η «φούσκα» των σκανδάλων

Το ημερολόγιο δείχνει 26 Ιανουαρίου του 2015. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει μόλις κερδίσει τις εκλογές και ο Αλέξης Τσίπρας αποφασίζει να κάνει μια συμβολική κίνηση. Συνοδευόμενος από στελέχη της περιοχής και τους πιο στενούς του συνεργάτες, με λουλούδια στο χέρι, ο μελλοντικός Πρωθυπουργός επισκέπτεται το Σκοπευτήριο της Καισαριανής αποδίδοντας φόρο τιμής στα 200 θύματα του 1944. Από τότε, το βίντεο της επίσκεψης παίχτηκε αμέτρητες φορές – και όχι λόγω συμβολισμού. Η εικόνα δεν πάγωνε στην ανθοδέσμη, αλλά στα πρόσωπα πίσω από τον Τσίπρα. Και συγκεκριμένα, σε ένα: στον Μανώλη Πετσίτη, τον άνθρωπο που έδωσε το τελικό χτύπημα στο ηθικό πλεονέκτημα της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ.

«ΤΕΛΕΙΩΣΤΕ ΤΟΥΣ». Η στρατηγική του νεοεκλεγέντος κόμματος ήταν ξεκάθαρη από την αρχή: «Ξεμπερδεύουμε με το παλιό». Το οποίο, στη συριζαϊκή αργκό, σήμαινε «τελειώστε τους». Ο ΣΥΡΙΖΑ βασίστηκε στο αφήγημα του διεφθαρμένου πολιτικού συστήματος και υποσχέθηκε πως θα φέρει το τέλος της διαπλοκής. Δεν αρκεί, όμως, να λες πως κάποιος είναι διεφθαρμένος. Πρέπει, με κάποιο τρόπο, να το αποδείξεις. Για να το καταφέρει, έμπλεξε περίτεχνα την αλήθεια με το ψέμα, χρησιμοποιώντας ένα υπαρκτό σκάνδαλο στον χώρο του φαρμάκου για να πλήξει τους πολιτικούς αντιπάλους του. Η υπόθεση Novartis μονοπώλησε τα πρωτοσέλιδα των φιλοκυβερνητικών Μέσων, που συχνά πυκνά, όποτε η κυβέρνηση στριμωχνόταν, προανήγγελλαν διώξεις.

Στόχος δεν ήταν απλά η ΝΔ και το Κίνημα Αλλαγής, αλλά τα πρόσωπα που συμβόλιζαν και στήριξαν εμπράκτως την προηγούμενη περίοδο. Με ελλιπή στοιχεία, μάρτυρες αμφιβόλου αξιοπιστίας και συνοπτικές διαδικασίες στήθηκαν δέκα κάλπες εντός της Ολομέλειας. Για τους πρώην πρωθυπουργούς Παναγιώτη Πικραμμένο και Αντώνη Σαμαρά. Για τους πρώην υπουργούς Γιάννη Στουρνάρα, Ευάγγελο Βενιζέλο, Δημήτρη Αβραμόπουλο, Αδωνη Γεωργιάδη, Ανδρέα Λοβέρδο, Ανδρέα Λυκουρέντζο, Μάριο Σαλμά και Γιώργο Κουτρουμάνη. Η δικογραφία έκανε λόγο για δωροληψία και παθητική δωροδοκία. Οι προστατευόμενοι μάρτυρες έκαναν λόγο ακόμα και για τροχήλατες βαλίτσες που πέρασαν την είσοδο του Μεγάρου Μαξίμου. Και η εικόνα του βουρκωμένου Πικραμμένου στο βήμα της Βουλής έδειξε το πραγματικό πρόσωπο του ΣΥΡΙΖΑ – στα κυβερνητικά έδρανα ο Παύλος Πολάκης γελούσε με το θέαμα. «Υπηρέτησα τη Δικαιοσύνη επί 40 χρόνια και σήμερα με κατηγορούν για δωροδοκία, επειδή κλήθηκα να βοηθήσω τη χώρα ως υπηρεσιακός πρωθυπουργός (…) Είμαι περήφανος γιατί ποτέ κανένας σε καμία στιγμή δεν διανοήθηκε ότι αυτή η κατηγορία είναι αληθινή». Περισσότερα στοιχεία από αυτά που άκουσαν ή αυτά που «εικάζουν» οι μάρτυρες δεν υπήρχαν. Σήμερα, οι φάκελοι για τα περισσότερα από αυτά τα πρόσωπα έχουν μπει στο αρχείο. Η Novartis περισσότερο έβλαψε παρά βοήθησε την κυβέρνηση – γιατί και εκεί φάνηκε πως ο στόχος ήταν άλλος και όχι η διαλεύκανση της υπόθεσης.

ΜΙΑ ΣΚΙΑ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΜΑΞΙΜΟΥ. Τα σκάνδαλα είναι σαν τις φούσκες – καμιά φορά σκάνε στα μούτρα σου. Ο ΣΥΡΙΖΑ ήρθε στην εξουσία με τη μάσκα του μασκοφόρου εκδικητή ή, τουλάχιστον, με το προσωπείο του πολιτικού σωτήρα. Ομως κάτι τέτοιο προϋποθέτει «λευκό» ιστορικό – και στην περίπτωση του κυβερνώντος κόμματος το λευκό γάριασε γρήγορα. Επιστρέφοντας για άλλη μία φορά στο χειμωνιάτικο μεσημέρι στην Καισαριανή, η φιγούρα του Μανώλη Πετσίτη απλώθηκε σαν σκιά πάνω από τον ΣΥΡΙΖΑ. Στη ΔΕΠΑ τον ήξεραν ως «τον κ. Πετσίτη από το Μαξίμου». Στην κυβέρνηση διατείνονταν πως ήταν απλώς ένας στενός, παιδικός φίλος του Νίκου Παππά που εργάστηκε ως εθελοντής στις εκλογές, «βρέθηκε κοντά» στο δημοψήφισμα και από το 2016 και έπειτα εργάστηκε στον ιδιωτικό τομέα, σε εταιρείες με τις οποίες η κυβέρνηση βρισκόταν σε σύγκρουση. Το μόνο βέβαιο είναι ότι από το 2015 έως το 2018 ο Πετσίτης βρέθηκε με αρκετά χρήματα στα χέρια του, πράγμα που έκανε την αντιπολίτευση να ζητά περαιτέρω διαλεύκανση της υπόθεσης.

Ο Πετσίτης είχε μια αδιάψευστη σχέση με τον Νίκο Παππά – ο οποίος, με τη σειρά του, ανήκε στον στενότερο πυρήνα της κυβέρνησης. Οταν οι αποκαλύψεις για το σκάνδαλο ΔΕΠΑ και τη σύνδεση με τον κύπριο δικηγόρο Αρτέμη Αρτεμίου είδαν το φως της δημοσιότητας, το Μέγαρο Μαξίμου επιστράτευσε το αφήγημα περί «fake news» της διαπλοκής. Διέψευσαν ότι η υπόθεση Πετσίτη είχε δημιουργήσει ενόχληση εντός του κόμματος. Λίγα εικοσιτετράωρα μετά, στελέχη και βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ έλεγαν δημοσίως πως «αν υπάρχει κάτι, πρέπει να διερευνηθεί». Και κάπως έτσι, τα σκάνδαλα της νέας εποχής άρχισαν να μοιάζουν πολύ με αυτά της παλιάς.

Ο «Μανώλης του Παππά» έπληξε τον ΣΥΡΙΖΑ γιατί κανένας εντός του κυβερνητικού μηχανισμού δεν κατάφερε να δώσει πειστικές απαντήσεις για την παρουσία του και τον ρόλο του. Κυρίως, όμως, γιατί απέδειξε ότι καμιά φορά οι πολιτικοί σωτήρες είναι χειρότεροι από εκείνους που υποσχέθηκαν να ανατρέψουν.