Πώς αλλάζεις μια αβίωτη πόλη;

Εκλαμβάνω τη φράση του Κώστα Μπακογιάννη, μετά τον εκλογικό θρίαμβό του, ότι δεν θα είναι ο πρώτος αλλά ο τελευταίος πολίτης της πόλης, ως καλό οιωνό για την πρωτεύουσα – την πόλη που πολλές και πολλοί έχουμε συνυφάνει με τη ζωή μας και την καθημερινότητά μας.

Τα πολλά προβλήματα της Αθήνας μεγεθύνθηκαν μετά το 2008 και τα γεγονότα που ακολούθησαν τη δολοφονία Γρηγορόπουλου. Η πόλη έγινε πεδίο μιας ιδιότυπης κοινωνικής αναμέτρησης, που παρήγαγε συμβολισμούς, αλλά όχι μόνο. Μια ομάδα οργισμένων «λύκων», προσκείμενων σε μια μηδενιστική αντίληψη για την επανάσταση, ηγήθηκε για περίπου ένα μήνα μιας κίνησης διάλυσης του κοινωνικού ιστού στο ιστορικό κέντρο. Τα Εξάρχεια παραδόθηκαν αμέσως – και έκτοτε δεν ανακτήθηκαν. Στη συνέχεια, η «οργή» έγινε απόπειρα να διαχυθεί στο Κολωνάκι – την παλιά «Σκομπία», που η πτώση της θα είχε μεγάλη συμβολική αξία: «μας πήραν την Αθήνα, νανούμ, νανούμ, νανούμ, μα μόνο για ένα μήνα…», που έλεγε και το αριστερό τραγουδάκι μετά τα αληθινά Δεκεμβριανά. Ωσπου, μετά τη χρεοκοπία και τα Μνημόνια, η μηδενιστική βία συναντήθηκε με την αντιμνημονιακή βία – και διέλυσαν το ιστορικό κέντρο.

Η ερήμωση της Αθήνας δεν άφησε μόνο κλειστά μαγαζιά και ερείπια όπως το «Αττικόν». Αφησε μια πόλη ρημαγμένη, γεμάτη προβλήματα. Πιο σοκαριστικό είναι οι διαλυμένοι άνθρωποι (ναρκομανείς, μετανάστες, άστεγοι) σε κοινή θέα, μέσα στα σκουπίδια – μια βόλτα στην περιοχή γύρω από το Εθνικό Θέατρο είναι εμπειρία τρόμου. Μια πόλη που δεν μπορεί να στεγάσει τους αδύναμους είναι αβίωτη πόλη.

Αλλά δεν είναι αβίωτη μόνο γι’ αυτό. Δεν την κάνουν βιώσιμη οι υποδομές της. Η κυκλοφορία στους δρόμους είναι άναρχη. Το πάρκινγκ είναι μπελάς – και εναλλακτικά κίνητρα να μην παίρνουν οι οδηγοί το αυτοκίνητο δεν υπάρχουν. Δεν έχει πάρκα, κι αυτά που έχει είναι κλειστά (το Πεδίον του Αρεως, που ανήκει στην περιφέρεια, είναι ο ορισμός της αποτυχημένης διαχείρισης). Τα πεζοδρόμια είναι γεμάτα λακκούβες – και μαζί, γεμάτα περιττώματα σκύλων. Οι πλατείες είναι βρώμικες. Και τα σκουπίδια είναι πάντα το πρώτο πρόβλημα. Η συλλογή και η βιώσιμη διαχείρισή τους, κόντρα σε συντεχνίες και συμφέροντα, είναι η πρώτη δουλειά κάθε δημάρχου. Δύσκολη δουλειά. Δεν έχει λάμψη.

Ομως ο δήμαρχος δεν είναι για τη λάμψη. Είναι για όλα τα παραπάνω, για πολλά ακόμη. Αλλά κυρίως είναι για τα σκουπίδια.