Σαράντα χρόνια από το πρώτο βήμα για την ένταξή μας στην ΕΟΚ

Ηταν μεγάλη μέρα γιορτής η 28-5-1979 για την Ελλάδα. Στο Ζάππειο είχε συγκεντρωθεί όλη η ευρωπαϊκή ηγεσία της ΕΟΚ των εννέα και υπέγραψε μαζί με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή και τον Γιώργο Ράλλη την ιστορική συνθήκη. Πρωταγωνιστές στη λαμπρή τελετή, ο Κ. Καραμανλής και ο φίλος του γάλλος πρόεδρος Ζισκάρ ντ’Εστέν, που τόσο τον είχε στηρίξει στον τιτάνιο αγώνα του για να φθάσουμε σ’ αυτή τη σημαντική μέρα για την Ελλάδα. Ως ο τελευταίος επιζών (91 ετών) της πενταμελούς Κεντρικής Επιτροπής Διαπραγματεύσεων (ΚΕΔ), η οποία διεξήγαγε τις διαπραγματεύσεις σε επίπεδο αναπληρωτών υπουργών, αισθάνομαι το χρέος να γράψω αυτές τις γραμμές για τις νεότερες γενιές.

Η διαπραγμάτευση δεν ήταν περίπατος όπως πολλοί νομίζουν. Η ένταξή μας δεν ήταν μόνο το αποτέλεσμα της ισχυρής πολιτικής βούλησης του Κ. Καραμανλή. Οι διαπραγματευτές έπρεπε ν’ αφομοιώσουν το περιεχόμενο των συνθηκών και των κοινών πολιτικών που είχαν διαμορφωθεί, κυρίως της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ). Μαζί δε με τους κοινοτικούς, έρεπε να αναλύσουν τις χιλιάδες των κοινοτικών Κανονισμών, Οδηγιών κ.λπ. ώστε να προσδιορίσουν τις μεταβατικές ρυθμίσεις που ήταν απαραίτητες για την εφαρμογή τους στις ελληνικές συνθήκες. Οι μεγάλες δυσκολίες στη διαπραγμάτευση προέκυψαν κυρίως από τις έντονες αντιδράσεις των μεσογειακών περιοχών της Γαλλίας και της Ιταλίας. Φοβόντουσαν τον ανταγωνισμό των ομοειδών με τα δικά τους γεωργικών μας προϊόντων, ενόψει της ένταξης και των δύο άλλων μεσογειακών χωρών, της Ισπανίας και της Πορτογαλίας. Ενα μείζων πρόβλημα εμφανίστηκε όταν εκδηλώθηκε η κοινοτική πρόθεση ομαδοποίησης των ενταξιακών διαπραγματεύσεων Ελλάδας – Ισπανίας – Πορτογαλίας. Ο διορατικός Κ. Καραμανλής διέβλεψε ότι αυτό θα οδηγούσε σε σοβαρή καθυστέρηση της ένταξής μας και με όρους πολύ λιγότερο ευνοϊκούς από εκείνους που θα μπορούσαμε να επιτύχουμε με ανεξάρτητες διαπραγματεύσεις. Οι προβλέψεις του επαληθεύτηκαν πλήρως, όπως θα δούμε στη συνέχεια. Ο Καραμανλής μάς πίεζε αφόρητα να επιταχύνουμε τον ρυθμό των δικών μας διαπραγματεύσεων για να απομακρύνουμε τον κίνδυνο της ομαδοποίησης. Πίσω από την ΚΕΔ υπήρχαν ομάδες επιλέκτων σε κάθε υπουργείο. Πιο ισχυρή και αποτελεσματική ήταν η ομάδα του υπουργείου Γεωργίας, λόγω του πρωτεύοντος ρόλου του γεωργικού τομέα. Καθ’ όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, οι αφανείς αυτοί ήρωες είχαν ξεχάσει τι σημαίνει ωράριο εργασίας, Σαββατοκύριακο και γιορτές. Είχαν απαρνηθεί και το δικαίωμα της άδειας. Και δεν πήραν δεκάρα για υπερωριακή απασχόληση. Είχαν δώσει τον καλύτερο εαυτό τους. Ετσι, οι διαπραγματεύσεις τελείωσαν σε λιγότερο από τρία χρόνια χωρίς η συντόμευση να αποβεί εις βάρος των αποτελεσμάτων. Αντίθετα, τα αποτελέσματα ήταν πολύ ικανοποιητικά, όπως τονίσθηκε από τον έγκυρο διεθνή Τύπο. Αναφέρουμε τα κυριότερα:

1) Η Ελλάδα κέρδισε πέντε χρόνια ενταξιακής ζωής έναντι των δύο ιβηρικών χωρών με τεράστια οικονομικά και πολιτικά οφέλη.

2) Χάρις στην έγκυρη ένταξή της, η Ελλάδα συμμετέσχε στην αναμόρφωση της ΚΑΠ προς όφελος των μεσογειακών προϊόντων, καθώς και στη διαμόρφωση των ΜΟΠ, λαμβάνοντας το μερίδιό της. Οι δύο ιβηρικές χώρες έμειναν απέξω.

3) Η Ελλάδα απέφυγε την επιβολή προενταξιακής περιόδου κατά την οποία η στήριξη μεγάλου μέρους της γεωργικής παραγωγής θα έπρεπε να χρηματοδοτείται από εθνικούς πόρους και σημαντικά προϊόντα θα αντιμετωπίζονταν ως προϊόντα τρίτης χώρας. Αντίθετα, στην Ισπανία και στην Πορτογαλία επιβλήθηκε μία πενταετής προενταξιακή περίοδος.

4) Χάρις στα ανωτέρω επιτεύγματα και σε διάφορες άλλες ρυθμίσεις που πετύχαμε, η Ελλάδα εισπράττει, σταθερά, κάθε χρόνο, περισσότερα και καταβάλλει λιγότερα στον κοινοτικό προϋπολογισμό.

Εάν δεν είχε γίνει η ένταξη, ας αναλογιστούμε μόνο ότι θα είχαμε μετά βεβαιότητας πτωχεύσει από το 2009. Δεν θα είχαμε τα πρωτοφανούς εκτάσεως έργα υποδομής σε όλη τη χώρα που αποκτήσαμε χάρις στη δωρεάν βοήθεια από την ΕΕ. Δεν θα ήταν τα σύνορά μας με την Τουρκία και σύνορα της ΕΕ. Θα είμεθα μία χρεοκοπημένη χώρα, με καταρρακωμένη οικονομία, χωρίς καμία ευρωπαϊκή στήριξη, εύκολη λεία των αρπακτικών διαθέσεων του άπληστου γείτονα.

Ο Αγγελος Ζαχαρόπουλος είναι επίτιμος διευθυντής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τέως γενικός διευθυντής του υπουργείου Γεωργίας