Αντίφαση

Oι ημέρες πένθους αυξάνονται επικίνδυνα. Στην 5^η Ιουλίου, επέτειο του μοιραίου δημοψηφίσματος, προστίθεται η 26^η Μαΐου, ημέρα της πρώτης μεγάλης ήττας. Και το αρνητικό παλμαρέ θα συμπληρωθεί χωρίς αμφιβολία με την ημέρα της δεύτερης ήττας, η οποία θα σηματοδοτήσει και το τέλος ενός εγχειρήματος που ξεκίνησε με τη φιλοδοξία να αλλάξει η Ελλάδα και η Ευρώπη και κατέληξε σε ανταλλαγή συνταγών για λουκάνικα.

Το πότε και γιατί κλαίει ο καθένας είναι βέβαια προσωπικό του ζήτημα – μέχρι τη στιγμή που επιλέγει να το δημοσιοποιήσει, επιτρέποντας πλέον στον καθένα να το σχολιάσει. Εξίσου επίκαιρο, αλλά πολιτικά πολύ πιο ενδιαφέρον, είναι όμως το σημείο της περίφημης περυσινής συνέντευξης της Περιστέρας Μπαζιάνα στην Εφημερίδα των Συντακτών όπου η σύντροφος του Πρωθυπουργού διαπίστωνε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ πήρε την κυβέρνηση, αλλά όχι και την εξουσία.

Θα μπορούσε ο ΣΥΡΙΖΑ να έχει πάρει και την εξουσία; Και τι διαφορά θα έκανε αυτό στο αποτέλεσμα των προχθεσινών εκλογών;

Σε μια συνέντευξη που μου έδωσε τον περασμένο Ιανουάριο, ο καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου Νίκος Αλιβιζάτος επισήμανε ότι δύο είναι οι λόγοι για τους οποίους η Ελλάδα δεν έγινε Ουγγαρία του Ορμπαν: το ότι δεν αλώθηκε η Δικαιοσύνη, όπως φάνηκε από την απόφαση για τις τηλεοπτικές άδειες, και το ότι δεν αλώθηκαν τα μίντια, όπως φάνηκε από το γεγονός πως ο ΔΟΛ δεν κατέληξε σε φίλα προσκείμενο της κυβέρνησης επιχειρηματία. Αν επιτυγχανόταν αυτή η διπλή άλωση, ο ΣΥΡΙΖΑ θα έκανε αποφασιστικά βήματα για την κατάληψη της εξουσίας. Και πάλι όμως θα υπήρχαν ισχυρά αντίβαρα: η κοινωνία των πολιτών, οι διανοούμενοι, η Ευρώπη. Οσο κι αν αυτό ενοχλεί μερικούς νεοσταλινικούς, η Ελλάδα είναι αναπόσπαστο μέρος της Δύσης. Δεν μπορεί να γίνει ούτε Ουγγαρία ούτε Ρωσία, όπως ασφαλώς δεν μπορεί να γίνει και Βενεζουέλα.

Παρ’ όλα αυτά, η πολυσυζητημένη φράση της Περιστέρας Μπαζιάνα ανέδειξε μια θεμελιώδη αντίφαση που χαρακτήριζε από την αρχή τον ΣΥΡΙΖΑ και εξηγεί σε έναν βαθμό το άδοξο τέλος της διακυβέρνησής του. Για να εκπληρώσει τις υποσχέσεις του, και να είναι συνεπής προς τη φυσιογνωμία του, έπρεπε να συγκεντρώσει στα χέρια του όσο το δυνατόν περισσότερες εξουσίες. Από τη στιγμή που αυτό δεν μπορούσε να γίνει, είχε δύο επιλογές. Η μία ήταν ο δρόμος που ήθελε ο Βαρουφάκης: η σύγκρουση. Η άλλη ήταν ο δρόμος που είχε δείξει ο Αριστείδης Μπαλτάς με τη δήλωσή του ότι «στον δρόμο προς τον σοσιαλισμό υπάρχουν ήττες και συμβιβασμοί».

Ο Αλέξης Τσίπρας απέρριψε την πρώτη λύση – και μετά το comeback του πρώην υπουργού Οικονομικών θα δεχθεί ισχυρή πίεση από τα αριστερά του. Οσο για τη λύση του συμβιβασμού, δεν έπεισε για την ειλικρίνειά του, και την καταλληλότητά του, παρά μερικούς Ευρωπαίους. Δυστυχώς γι’αυτόν, όμως, δεν μπορούσαν να τον ψηφίσουν.