«Ενα Κοινοβούλιο των λαών της Ευρώπης»

Με όνομα βαρύ σαν Ιστορία – γιος του μάρτυρα του κομμουνιστικού κινήματος Νίκου Πλουμπίδη –  ο ομότιμος καθηγητής Ψυχιατρικής του ΕΚΠΑ Δημήτρης Πλουμπίδης και υποψήφιος ευρωβουλευτής ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτικής Συμμαχίας μιλάει στα «ΝΕΑ» για την υποψηφιότητά του και τις προκλήσεις της ευρωκάλπης. Λέει για παράδειγμα πως για να αποτραπεί ένα ενδεχόμενο ακροδεξιάς ηγεμονίας «χρειάζεται ενεργοποίηση όλων των προοδευτικών δυνάμεων», ενώ σημειώνει πως ο ίδιος πάντα ανήκε πολιτικά στην Αριστερά. Τέλος, περιγράφει ως μια ιδανική εκδοχή του Ευρωκοινοβουλίου «ένα Κοινοβούλιο των λαών της Ευρώπης».

Γιατί με τον ΣΥΡΙΖΑ κύριε Πλουμπίδη;

Εγώ πάντα ανήκα πολιτικά στην Αριστερά. Ο ΣΥΡΙΖΑ κέρδισε κάτι ιδιαίτερα σημαντικό, δηλαδή την αξιοπιστία της Ελλάδας στην ΕΕ ακόμα και από αυτούς που δεν συμμερίζονται το κοινωνικό του πρόταγμα. Στο εσωτερικό έβαλε τις βάσεις για μια ομαλή κοινωνική και οικονομική πορεία της χώρας μετά τα χρόνια των Μνημονίων.

Γίνεται μια συζήτηση πως οι θεσμοί και τα όργανα της Ευρωπαϊκής Ενωσης δεν αποτελούν πυλώνες ενός ενιαίου οικοδομήματος, αλλά επίφαση διακοσμητικού τύπου. Πώς πιστεύετε πως θα βαθύνει η ΕΕ ως υπερκράτος χωρίς ταυτόχρονα να μην απολέσει τα δημοκρατικά χαρακτηριστικά της;

Είναι γεγονός ότι τα κύρια όργανα της Ευρωπαϊκής Ενωσης, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αντανακλούν τον συσχετισμό δυνάμεων των ισχυρότερων κρατών και δεν εκλέγονται από το Ευρωκοινοβούλιο. Είμαστε ακόμα μακριά από την ΕΕ ως ενιαίο οικοδόμημα και όλοι αναφέρονται στο δημοκρατικό έλλειμμα που υπάρχει. Η αύξηση των αρμοδιοτήτων του Ευρωκοινοβουλίου, η ενίσχυση του κοινωνικού προφίλ και της συνοχής  της ΕΕ, τα ενιαία κριτήρια μείωσης της ανεργίας, ο ενιαίος κατώτατος μισθός, το ευρωοομόλογο κ.ά. θα αποτελούσαν βήματα ενοποίησης που θα καθοδηγήσουν την περαιτέρω πορεία. Ομως, όλα αυτά αποτελούν αντικείμενο πολιτικής διεκδίκησης.

Σύμφωνα με μια εκδοχή, οι ευρωεκλογές θα αναδείξουν δυνάμεις της Ακροδεξιάς, οι οποίες σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις θα δυναμώσει σε όλη την Ευρώπη. Συμφωνείτε με αυτή την εκτίμηση και για εσάς τι απαιτείται για να αποτραπεί ένα τέτοιο ενδεχόμενο;

Είναι βέβαιο ότι υπάρχουν ενδείξεις ενδυνάμωσης των δυνάμεων της Ακροδεξιάς οι οποίες, επιπλέον, προσπαθούν να αποκτήσουν και ενιαία ομάδα στο Ευρωκοινοβούλιο. Κάτι τέτοιο θα ήταν σημαντική υποχώρηση της ευρωπαϊκής ιδέας και της δημοκρατίας. Για να αποτραπεί ένα τέτοιο ενδεχόμενο χρειάζεται ενεργοποίηση όλων των προοδευτικών δυνάμεων, αυτό υπηρετεί και το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία. Το ψηφοδέλτιό του είναι πολυσυλλεκτικό και επιχειρεί να εξασφαλίσει τη συνεργασία ευρύτερων τμημάτων του ελληνικού λαού.

Πείτε μας μερικές ιδέες – προτάσεις για την πιο ουσιαστική και εύρυθμη λειτουργία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και πώς φαντάζεστε την ιδανική του εκδοχή;

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποτελεί έναν πρωτόγνωρο θεσμό αφού στην πραγματικότητα θέλει να εκφράζει τον ευρωπαϊκό λαό, ο οποίος ακόμη επί της ουσίας δεν είναι κάτι το απτό. Μια ιδανική εκδοχή του Ευρωκοινοβουλίου θα ήταν να αποτελέσει ένα Κοινοβούλιο των λαών της Ευρώπης. Μέχρι να φτάσουμε όμως σ’ αυτό το ιδανικό είναι βέβαιο ότι χρειάζονται παρεμβάσεις στη λειτουργία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ώστε η γνώμη του, αφού είναι το μόνο δημοκρατικά εκλεγμένο όργανο της Ευρωπαϊκής Ενωσης, να είναι πιο αποφασιστική έως καθοριστική για τις επιλογές που γίνονται από τα άλλα όργανα της Ενωσης, κάποια  από τα οποία, όπως το Εurogroup, δεν διαθέτουν καμία δημοκρατική νομιμοποίηση.

Βλέπετε την ΕΕ ως το αντίπαλο δέος άλλων μεγάλων δυνάμεων και βάζετε και σεις ως προϋπόθεση – στο στρατιωτικό σκέλος –  τη δημιουργία Ευρωστρατού; Αν ναι πώς; Αν όχι γιατί;

Η ΕΕ είναι ακόμα αρκετά μακριά από ένα στάδιο ενοποίησης που θα επέτρεπε την ύπαρξη Ευρωστρατού υπό πολιτικό και δημοκρατικό έλεγχο. Δεν είναι ζήτημα που μπορεί να συζητηθεί σήμερα, έξω από στρατιωτικές συνεργασίες ευρωπαϊκών στρατών. Ο ευρωπαϊκός στρατός προϋποθέτει πολιτική συνεργασία και κοινή στόχευση, πρώτα απ’ όλα  για την υπεράσπιση της ειρήνης.

Εσείς ανήκετε στους ευρωσκεπτικιστές; Αν ναι ή όχι γιατί;

Δεν ανήκω στους ευρωσκεπτικιστές χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν έχω κριτική στάση απέναντι σε πολιτικές που προωθούνται από τις κυρίαρχες ελίτ της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Εχω συναίσθηση της δυσκολίας του εγχειρήματος για μια  ουσιαστική σύγκλιση των λαών που συναποτελούν την ΕΕ. Χωρίς ισχυρό κοινωνικό κράτος δεν μπορούν να υπάρξουν συγκλίσεις καθώς οι παγκοσμιοποιημένες δυνάμεις της αγοράς  γεννούν ανισότητες που ακυρώνουν τη δημοκρατική συναίνεση των ευρύτερων κοινωνικών στρωμάτων. Γι’ αυτό, χωρίς να υιοθετούμε τις ευρωσκεπτικιστικές θέσεις, παλεύουμε για μια προοδευτική αλλαγή στην Ευρώπη. Αλλωστε, οι πραγματικές και απειλητικές ευρωσκεπτικιστικές δυνάμεις είναι αυτές  που προτάσσουν τους εθνικισμούς και την ξενοφοβία. Και ο ΣΥΡΙΖΑ απέδειξε ότι βρίσκεται απέναντι από τέτοιες λογικές.

Γίνεται μια συζήτηση για το αν ο ΣΥΡΙΖΑ και η Συμμαχία που έχει οικοδομήσει ανήκει στην επικράτεια του προοδευτικού χώρου. Τι λέτε;

Ασφαλώς και ανήκει στον προοδευτικό χώρο. Το ισχυρότερο κόμμα είναι ο ΣΥΡΙΖΑ, ενώ οι άλλες συνιστώσες της Προοδευτικής Συμμαχίας διαμορφώνουν την ταυτότητά τους. Πιστεύω όμως ότι τα προβλήματα συνέχισης της οικοδόμησης μιας δημοκρατικής και κοινωνικής Ευρώπης είναι τέτοια που  οι ευρύτερες συνεργασίες κομμάτων θα αναδειχθούν στην κεντρική πολιτική σκηνή, όπως συμβαίνει στην Ισπανία και την Πορτογαλία.