Επιδιώκει τον πόλεμο με το Ιράν;

Οι ΗΠΑ έχουν μια μακρά ιστορία πρόκλησης, υποκίνησης ή κήρυξης πολέμων βασισμένων σε αμφίβολες, σαθρές ή κατασκευασμένες απειλές. Το 1986, γράφει η Ρόμπιν Ράιτ στο «New Yorker», η κυβέρνηση Ρίγκαν σχεδίασε να χρησιμοποιήσει αμερικανικά γυμνάσια που γίνονταν έξω από τις ακτές της Λιβύης για να προκαλέσει τον Μουαμάρ Καντάφι σε αντιπαράθεση. Ο σχεδιασμός της επιχείρησης «Prairie Fire» με τρία αεροπλανοφόρα και 30 πολεμικά σκάφη διήρκεσε τρεις μήνες. Πριν από την άφιξη του ναυτικού, αμερικανικά μαχητικά έκαναν αποστολές για να προκαλέσουν την λιβυκή αεράμυνα, είχε δηλώσει αμερικανική στρατιωτική πηγή στους «Los Angeles Times» τότε. «Ηταν ξεκάθαρη πρόκληση» είπε. «Παρ’ ότι όλα όσα κάναμε ήταν απολύτως νόμιμα, δεν θα χάναμε την ευκαιρία να χτυπήσουμε». Ο Καντάφι τσίμπησε το δόλωμα και οι εχθροπραξίες διήρκεσαν δύο ημέρες, με τις ΗΠΑ να ασκούν την πίεση που ήθελαν στην Τρίπολη.

Η πιο σκανδαλώδης περίπτωση ήταν η αμερικανική εισβολή στο Ιράκ, το 2003, που βασίσθηκε σε υποτιθέμενες πληροφορίες των μυστικών υπηρεσιών ότι η Βαγδάτη διέθετε όπλα μαζικής καταστροφής έτοιμα προς χρήση. Οι επιπτώσεις εκείνης της εισβολής είναι αισθητές ακόμα και σήμερα 16 χρόνια (και περισσότερους από 4.000 θανάτους αμερικανών στρατιωτών) μετά. Η έναρξη του πολέμου του Βιετνάμ αποφασίσθηκε έπειτα από δύο αμφισβητούμενα περιστατικά με αμερικανικά πολεμικά σκάφη στον κόλπο του Τονκίν. Ο πόλεμος διήρκεσε μια δεκαετία, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 57.000 Αμερικανοί και ένα εκατομμύριο Βιετναμέζοι στρατιώτες και πολίτες.

Σήμερα, το ερώτημα στην Ουάσιγκτον – και σίγουρα και στην Τεχεράνη – είναι εάν ο πρόεδρος Τραμπ κάνει κινήσεις που θα προκαλέσουν, θα υποκινήσουν ή θα σύρουν τις ΗΠΑ σε πόλεμο με το Ιράν. Οι απειλές του Τραμπ ξεκίνησαν δώδεκα ημέρες αφότου εγκαταστάθηκε στον Λευκό Οίκο το 2017, όταν ο τότε σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας Μάικλ Φλιν, δήλωσε στην αίθουσα Τύπου του Λευκού Οίκου: «Από σήμερα, στέλνουμε επίσημα προειδοποίηση στο Ιράν».

Την Κυριακή 5 Μαΐου ο Λευκός Οίκος εξέδωσε μια ασυνήθιστη ανακοίνωση – από τον νυν σύμβουλο Ασφάλειας Τζον Μπόλτον, όχι από το Πεντάγωνο – με την οποία γνωστοποιούσε ότι το αεροπλανοφόρο «Λίνκολν» μαζί με άλλα πολεμικά σκάφη και μία μοίρα βομβαρδιστικών, μεταξύ των οποίων και B-52, θα σταλούν έξω από τις ιρανικές ακτές. Ο Μπόλτον ισχυρίσθηκε ότι η ισλαμική δημοκρατία έχει εμπλακεί σε «αρκετές ανησυχητικές ενδείξεις και προειδοποιήσεις» χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες. Ο Μπόλτον, που έπαιξε ρόλο στον πόλεμο των ΗΠΑ στο Ιράκ, είχε ταχθεί υπέρ του βομβαρδισμού του Ιράν πριν ακόμα πάρει θέση στην κυβέρνηση Τραμπ.

Πέντε ημέρες αργότερα, το Πεντάγωνο ανακοίνωσε την αποστολή και άλλων δυνάμεων με επικεφαλής το αεροπλανοφόρο «Αρλινγκτον» και μια συστοιχία πυραύλων Πάτριοτ. Παρά την επιθετική στάση των ΗΠΑ, δεν έχουν υπάρξει σημαντικά περιστατικά στον Περσικό Κόλπο τα τελευταία δύο χρόνια, αν και πρόσφατα απείλησε ότι θα κλείσει τα Στενά του Ορμούζ. Η αποστολή αμερικανικών δυνάμεων είναι το τελευταίο βήμα στην εκστρατεία «άσκησης μέγιστης πίεσης» του Λευκού Οίκου. «Η ανησυχία εντείνεται στην Ουάσιγκτον, καθώς η μέγιστη πίεση έχει φέρει μόνο ελάχιστα στρατηγικά αποτελέσματα και το ρολόι τρέχει» σχολιάζει Αλι Βαέζ, στέλεχος του International Crisis Group. «Κάποιοι στην Ουάσιγκτον αλλά και στην περιοχή επιθυμούν ή θα προσπαθήσουν να προκαλέσουν σύγκρουση σε μια προσπάθεια να επιτύχουν εκείνα που δεν κατάφεραν μέχρι στιγμής οι κυρώσεις». Ο Βαέζ κάνει λόγο για δύο σενάρια: το Ιράν θα μείνει ήρεμο «προκαλώντας τον Λευκό Οίκο να επιβάλει ακόμα σκληρότερες κυρώσεις που θα το φέρουν σε σύγκρουση με στενούς συμμάχους του και θα ρισκάρουν την περιφερειακή κλιμάκωση». Ή το Ιράν θα υπολογίσει ότι δεν έχει πολλά να χάσει και «θα αποφασίσει να κλιμακώσει περαιτέρω με κινήσεις είτε στο θέμα των πυρηνικών είτε στην ευρύτερη περιοχή».