Ποντάροντας στο μέλλον

Από την Αγία Τριάδα της Χάλκης – τη Σταυροπηγιακή Μονή του Οικουμενικού Πατριαρχείου, όπου ήταν ηγούμενος επί οκτώ χρόνια – φεύγει για να πάει σε μία άλλη Αγία Τριάδα. Στον Καθεδρικό Ναό της Νέας Υόρκης όπου στις 22 Ιουνίου θα γίνει η ενθρόνισή του στην Αρχιεπισκοπή Αμερικής.

Το όνομα αλλά και η προσωπικότητα του νέου Αρχιεπισκόπου Αμερικής Ελπιδοφόρου, του μέχρι πρότινος μητροπολίτη Προύσης, είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τέτοιους «ιερούς» συμβολισμούς και συμπτώσεις. Αλλά, όπως όλα δείχνουν, όλα αυτά δεν ακολουθούν καθόλου τυχαία τον ιδιαίτερα καταρτισμένο ιεράρχη που στα 52 του χρόνια αναλαμβάνει τη σημαντικότερη ίσως επαρχία του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Ενας άνθρωπος που γνωρίζει πρόσωπα και πράγματα στο Φανάρι και την Κωνσταντινούπολη είχε μοιραστεί μαζί μου, πριν από αρκετά χρόνια, κάπου στο 2008, μία πρόβλεψή του. «Ξέρεις ποιος θα είναι ο επόμενος Πατριάρχης; Ο Ελπιδοφόρος» μου είχε πει με μεγάλη σιγουριά. Πρέπει να τον είχα κοιτάξει με γουρλωμένα μάτια, αν θυμάμαι καλά. Ο Ελπιδοφόρος ήταν τότε αρχιγραμματέας της Αγίας και Ιεράς Συνόδου και είχα μάθει κάποια πράγματα για εκείνον, μολονότι ήμουν ακόμη νεόκοπος στο εκκλησιαστικό ρεπορτάζ. Ομως μου είχε φανεί λίγο πρόωρη αυτή η «μαντεψιά». Οχι γιατί αμφισβητούσα τις ικανότητες του Ελπιδοφόρου, που ήδη από τότε είχαν φανεί, αλλά διότι ο Πατριάρχης ήταν τότε μόλις 68 ετών και υγιής.

Καθώς περνούσαν τα χρόνια όμως, ο Ελπιδοφόρος παράλληλα με την ακαδημαϊκή του κατάρτιση και σταδιοδρομία – το 2009 γινόταν αναπληρωτής καθηγητής στη Θεολογική Σχολή της Θεσσαλονίκης στη Συμβολική και στις Διορθόδοξες και τις Διαχριστιανικές Σχέσεις – αποκτούσε αναβαθμισμένους ρόλους και καθήκοντα σε θέσεις – κλειδιά. Τον Αύγουστο του 2011 διορίστηκε ηγούμενος στη Μονή της Χάλκης. Ηταν ολοφάνερο ότι το Πατριαρχείο και ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος του έδειχναν μεγάλη εμπιστοσύνη. Ολοι έχουν αναγνωρίσει τη συστηματική δουλειά που έκανε για το άνοιγμα της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης. Η Σχολή μπορεί να μην έχει ανοίξει ακόμη – με ευθύνη της Τουρκίας βέβαια – αλλά ο Ελπιδοφόρος «άνοιξε» στο ευρύ κοινό τη Σχολή με εκδηλώσεις και επιστημονικά συνέδρια. Διεθνοποίησε το πρόβλημα. Εξήγησε σε ξένους διπλωμάτες γιατί η Σχολή πρέπει να ανοίξει ξανά.

Ολη αυτή η δράση του πολλές φορές με έκανε να σκεφτώ «λες;». Ακόμη κι αν εκείνη η πρόβλεψη δεν επιβεβαιωνόταν εντελώς, διαπίστωνα ότι ο μητροπολίτης Προύσης σιγά σιγά αποκτούσε τα προσόντα και τις προϋποθέσεις για να ηγηθεί σε οποιαδήποτε υψηλή εκκλησιαστική θέση. Γι’ αυτό αρκετοί είναι εκείνοι που στοιχηματίζουν πως στην Αρχιεπισκοπή Αμερικής με τις ιδιαίτερες απαιτήσεις θα τα καταφέρει. Εχει τις διοικητικές και οργανωτικές ικανότητες, λένε, για να συσπειρώσει και πάλι την ελληνορθόδοξη κοινότητα της Αμερικής – που είχε αποστασιοποιηθεί τελευταία από την Αρχιεπισκοπή – αλλά και να βάλει σε τάξη τα οικονομικά.

Οσοι έχουν γνωρίσει τον Ελπιδοφόρο επισημαίνουν ακόμη πως είναι ένας από τους πιο αγαπητούς ιεράρχες του Πατριαρχείου. Είναι ταπεινός και ευγενής – όπως οι περισσότεροι μητροπολίτες του Οικουμενικού Πατριαρχείου – αλλά και ένας μοντέρνος κληρικός. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο πρώτο του μήνυμα προς τους πιστούς της Αμερικής απευθύνθηκε μέσω του Facebook: «Ερχομαι στην Αμερική όχι μόνο για να είμαι ο αρχιεπίσκοπός σας, αλλά ο πνευματικός φίλος και αδελφός σας».

Η μακρά εμπειρία του στις σχέσεις και στους θεολογικούς διαλόγους του Οικουμενικού Πατριαρχείου με άλλες Εκκλησίες και δόγματα, καθώς έχει διατελέσει μέλος σε τέτοιες επιτροπές και έχει συμμετάσχει σε πολλά συνέδρια και επίσημες εκδηλώσεις, εκτιμάται θα τον βοηθήσει σημαντικά στην Αμερική όπου υπάρχει πανσπερμία θρησκειών και δογμάτων. Ο Πατριάρχης ποντάρει στις ικανότητές του σ’ αυτόν τον τομέα και επιδιώκει τη σύσφιγξη των σχέσεων της Αρχιεπισκοπής με άλλες θρησκευτικές κοινότητες. Και ήδη στο πρώτο μήνυμά του προς τους πιστούς έδωσε δείγματα γραφής σ’ αυτό το πεδίο, αφού τους ενημέρωσε ότι στις 22 Ιουνίου, στην ενθρόνισή του προσδοκά να αγκαλιάσει «και τους φίλους μας από άλλες Εκκλησίες και τα δόγματα, καθώς και από τις άλλες θρησκείες, καθώς και από ολόκληρη την πλουραλιστική αμερικανική κοινωνία, η οποία είναι αφοσιωμένη με πάθος στις αρχές της ελευθερίας της συνειδήσεως και της θρησκευτικής ελευθερίας».

Με κωνσταντινουπολίτικη παιδεία και ανατροφή – γεννήθηκε στο Μακροχώρι της Κωνσταντινούπολης – αλλά κοσμογυρισμένος, με μεταπτυχιακό στη Φιλοσοφική της Βόννης και σπουδές Θεολογίας στον Λίβανο όπου και βελτίωσε τις γνώσεις του στην αραβική γλώσσα, ο Ελπιδοφόρος θα διοικεί πλέον την Αρχιεπισκοπή Αμερικής με το ποίμνιο του 1,5 εκατομμυρίου πιστών.

Το μεγάλο στοίχημα πάντως, όπως έλεγαν άνθρωποι με γνώση της ελληνορθόδοξης κοινότητας στις ΗΠΑ, δεν είναι αν θα καταφέρει να σταθεροποιήσει την κατάσταση στην Αρχιεπισκοπή Αμερικής η οποία κλυδωνιζόταν εδώ και χρόνια από οικονομικά προβλήματα και αμφισβητήσεις. Πάντως η έως τώρα διαδρομή και πορεία του και η παμψηφεί εκλογή του από την Αγία και Ιερά Σύνοδο του Πατριαρχείου φαίνεται ότι ήδη του προσφέρουν επιπλέον πόντους στο δύσκολο έργο του. Οσο για την ηλικία του, είναι μόλις 52 ετών, με κάνει να ξανασκέφτομαι εκείνη την παλιά πρόβλεψη για εκείνον. «Λες;».