Κάλπες – δημοψήφισμα για τον Εμανουέλ Μακρόν

Το λέμε, το ακούμε, το διαβάζουμε ξανά και ξανά: αυτές οι ευρωεκλογές είναι κρίσιμες, κρίνεται το ίδιο το μέλλον της ΕΕ. Θα μπορούσε όμως να ισχυριστεί κανείς πως πουθενά αλλού δεν είναι τόσο κρίσιμες όσο στη Γαλλία. Το γιατί, θα το βρει σε αυτή τη δήλωση που έκανε την περασμένη Πέμπτη η Μαρίν Λεπέν: «Γίνονται λοιπόν ένα δημοψήφισμα υπέρ ή κατά του Εμανουέλ Μακρόν αυτές οι ευρωεκλογές. Το δέχομαι, αλλά υπό αυτές τις συνθήκες πρέπει να κάνει ό,τι και ο στρατηγός Ντε Γκολ: αν χάσει αυτές τις εκλογές, τότε θα πρέπει να φύγει» αποφάνθηκε η επικεφαλής της γαλλικής Ακροδεξιάς.

Απαραίτητη ιστορική σημείωση: τον Απρίλιο του 1969, σε μια κίνηση που πολλοί θεωρούν ηθελημένη πολιτική αυτοκτονία, ο Σαρλ ντε Γκολ ζητεί με δημοψήφισμα την αποδυνάμωση της Γερουσίας και, όταν ηττάται, παραιτείται από το προεδρικό αξίωμα. Και μία ακόμη, απολύτως επίκαιρη αυτή: λίγες ώρες πριν κάνει την επίμαχη δήλωση η Λεπέν, ο γάλλος πρόεδρος είχε δηλώσει από το Σιμπίου της Ρουμανίας, όπου διεξήχθη η τελευταία άτυπη ευρωπαϊκή σύνοδος, πως θα αφιερώσει «όλη του την ενέργεια» ώστε «να μην έρθει πρώτο» το κόμμα της, ο Εθνικός Συναγερμός, στις ευρωεκλογές. Για να συνοψίσουμε, στις 26 Μαΐου οι Γάλλοι ετοιμάζονται να ξαναζήσουν μία μονομαχία Μακρόν – Λεπέν, σαν εκείνη του δεύτερου προεδρικού γύρου, τον Μάιο του 2017. Αλλά πολύ πιο επισφαλή. Γιατί στη Γαλλία των Κίτρινων Γιλέκων, η δημοτικότητα του γάλλου προέδρου έχει πέσει στο 32%.

Οι ευρωεκλογές θα είναι η πρώτη δοκιμασία του Εμανουέλ Μακρόν στην κάλπη αφότου εξελέγη. Και ο ίδιος δεν παύει να επισημαίνει, ή και να δραματοποιεί για κάποιους, τη σημασία της: «Σε 15 ημέρες, κάπου 400 εκατομμύρια Ευρωπαίοι θα επιλέξουν ανάμεσα σε ένα σχέδιο (…) για την περαιτέρω οικοδόμηση της Ευρώπης ή ένα σχέδιο για την καταστροφή, την αποδόμηση της Ευρώπης και την επιστροφή στον εθνικισμό» επανέλαβε από το Σιμπίου. «Πρέπει να κινηθούμε ταχύτερα τώρα και με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα για την ευρωπαϊκή αναγέννηση» πρόσθεσε. Το ευρωπαϊκό ζήτημα άλλωστε είναι το ίδιο το DNA του μακρονισμού. Είναι όμως τόσο έντονη η εμπλοκή του στην προεκλογική εκστρατεία που κάποιοι, όπως ο Σερζ Ραφί, τον προειδοποιούν πως εγκλείοντας τον εαυτό του σε μία άγρια μονομαχία με τη Λεπέν, παγιδεύτηκε σε μια «αυτοκτονική στρατηγική»: «Κατάλαβε πραγματικά ο Εμανουέλ Μακρόν», αναρωτιόταν το Σάββατο ο γνωστός αρθρογράφος του L’Obs, «πως το 2017 διορίστηκε πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας και όχι αρχηγός κόμματος;».

Το πιο καίριο ερώτημα, σε κάθε περίπτωση, είναι άλλο: ποια θα έρθει πρώτη στις ευρωεκλογές, η λίστα του LREM, του κόμματος του Εμανουέλ Μακρόν, υπό την 54χρονη Ναταλί Λουαζό, μία (ελάχιστα χαρισματική) πρώην διπλωμάτη, και πρώην διευθύντρια της ENA, που ήταν έως τον Μάρτιο υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων ή η λίστα του Εθνικού Συναγερμού υπό τον 23χρονο Ζορντάν Μπαρντελά, έναν φωτογενή γόνο ιταλών μεταναστών (από την πλευρά της μητέρας του) που χειρίζεται άψογα το λεξιλόγιο της λαϊκιστικής διεθνούς; Το 2014, το τότε Εθνικό Μέτωπο είχε θριαμβεύσει αποσπώντας 24,86% των ψήφων και 24 έδρες στο Ευρωκοινοβούλιο. Τώρα, ακόμα και το Politico περιχαρακώνεται στην ασφαλή πρόβλεψη της απόλυτης ισοπαλίας: 21,96% και 21 έδρες για το LREM (που σύμφωνα με χθεσινή ανακοίνωση θα ενώσει μετεκλογικά τις δυνάμεις του στο Ευρωκοινοβούλιο με τους Φιλελεύθερους του ALDE), 21,1% και 21 έδρες για τον Εθνικό Συναγερμό. Την υποψηφιότητα της Λουαζό ήρθε να αμαυρώσει η αποκάλυψη πως στα νιάτα της, όταν σπούδαζε στη Sciences-Po, είχε κατεβεί υποψήφια στις φοιτητικές εκλογές με μία ακροδεξιά λίστα: στην αρχή το αρνήθηκε, μετά αναγνώρισε ένα νεανικό σφάλμα, μία «πραγματική βλακεία». Και ο Μπαρντελά κατηγορείται βέβαια ότι εισέπραξε το 2015 συνολικά 10.444 ευρώ από το Ευρωκοινοβούλιο κάνοντας (ενώ δεν ήταν στην πραγματικότητα) τον βοηθό ευρωβουλευτή. Αλλά το κοινό της Ακροδεξιάς δεν σκάει με τέτοια.

Συνολικά 33 λίστες, αριθμός – ρεκόρ, είναι υποψήφιες στις γαλλικές ευρωεκλογές. Σύμφωνα με το Politico, ωστόσο, μόνο τέσσερα ακόμη κόμματα, πέραν του LREM και του Εθνικού Συναγερμού, θα καταφέρουν να περάσουν το όριο του 5% και να μπουν στο Ευρωκοινοβούλιο: οι Ρεπουμπλικανοί, που αναμένεται να εξασφαλίσουν 14,03% των ψήφων και 13 έδρες (από 20,81% και 20 έδρες πέντε χρόνια και μία αιωνιότητα νωρίτερα), η Ανυπότακτη Γαλλία του Ζαν-Λικ Μελανσόν, με 8,8% και 8 έδρες (πολύ πιο χαμηλά από το εντυπωσιακό 19,6% που είχε φέρει ο Μελανσόν στον πρώτο προεδρικό γύρο), η Ευρώπη Οικολογία – Οι Πράσινοι, με 7,94% και 7 έδρες καθώς και η ενιαία λίστα του Σοσιαλιστικού Κόμματος και του κινήματος Place Publique, υπό τον Ραφαέλ Γκλικσμάν, το οποίο εμφανίζεται να αποσπά ποσοστό 5,03% και να εισέρχεται έτσι οριακά στο Ευρωκοινοβούλιο με τέσσερις έδρες, εννέα λιγότερες από όσες διέθετε – μια ελάχιστη παρηγοριά για ένα άλλοτε κυρίαρχο κόμμα.