Η μάχη των διαδόχων της Αλληλεγγύης

Η Πολωνία υπήρξε η πιο πολυπληθής χώρα και η μεγαλύτερη οικονομία που εισήλθε στην Ευρωπαϊκή Ενωση κατά τη διάρκεια της «big bang» διεύρυνσης του 2004.

Κομβικό σημείο της πολωνικής παρουσίας στην Ευρωπαϊκή Ενωση υπήρξε η εκλογή του πρώην πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ ως προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Η Πολωνία ακολουθεί το σύστημα της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας κι έτσι θα ανέμενε κανείς ότι ο πρωθυπουργός της, ο Ματέους Μοραβιέτσκι, αποτελεί την ισχυρότερη πολιτική προσωπικότητα της χώρας, έχοντας στο πλάι του τη διακριτική παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας Αντρέι Ντούντα. Στην πράξη όμως, τουλάχιστον για τώρα, επειδή και ο Μοραβιέτσκι και ο Ντούντα ανήκουν στο κυβερνών κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS), σημαντική επιρροή στις πολιτικές αποφάσεις ασκεί ο αρχηγός του κόμματος Γιάροσλαβ Κατσίνσκι.

Στο πολωνικό πολιτικό σκηνικό κυριαρχούν δύο κόμματα. Το εθνικό συντηρητικό κόμμα PiS και η φιλελεύθερη – συντηρητική Πολιτική Πλατφόρμα (PO), συνιδρυτής και πρόεδρος της οποίας διετέλεσε ο Τούσκ. Και τα δύο κόμματα ιδρύθηκαν το 2001 και προέρχονται από το ιστορικό σωματείο και κίνημα της Αλληλεγγύης, που υπό την καθοδήγηση του Λεχ Βαλέσα έφερε τα πάνω κάτω στην πολιτική κατάσταση της χώρας στη δεκαετία του 1980 και του 1990.

Το PiS έχει κατά καιρούς προχωρήσει σε αμφιλεγόμενες νομοθετικές μεταρρυθμίσεις επιδιώκοντας έλεγχο των δημόσιων ΜΜΕ και φέρνοντας αλλαγές στη δημόσια και δικαστική διοίκηση, με αποτέλεσμα να υποσκάπτονται οι δημοκρατικοί θεσμοί και να διχάζεται η πολωνική κοινωνία. Παρ’ όλα αυτά, παραμένει δημοφιλές κυρίως λόγω των κοινωνικών του προγραμμάτων. Επιπλέον υποστηρίζεται από την Καθολική Εκκλησία και το εθνικό τηλεοπτικό δίκτυο TVP, που είναι ανοιχτά φιλοκυβερνητικό. Πάντως, ούτε η Εκκλησία ούτε η κρατική τηλεόραση δείχνουν να πτοούνται από το γεγονός ότι ο ηγέτης του PiS Γιάροσλαβ Κατσίνσκι ενεπλάκη πρόσφατα σε σκάνδαλο διαφθοράς. Από την άλλη πλευρά, τo PO, προκειμένου να αντιμετωπίσει το PiS, κατόρθωσε να δημιουργήσει έναν ευρύ συνασπισμό δυνάμεων με το όνομα Eυρωπαϊκή Συμμαχία, με τη συμμετοχή πολλών μικρών κομμάτων, τα οποία, σύμφωνα με τις αναλύσεις, αναμένεται να παίξουν σημαντικό ρόλο και στις εθνικές εκλογές του φθινοπώρου.

Σημαντικό ρόλο στα πολιτικά πράγματα της Πολωνίας αναμένεται να παίξει και το κόμμα Kukiz’15 του πανκ-ροκ μουσικού Πάβελ Κούκιτς, που μέχρι πρότινος συνεργαζόταν με το ακροδεξιό Εθνικό Κίνημα και στις προεδρικές εκλογές του 2015 κέρδισε το 42% των ψηφοφόρων ηλικίας μεταξύ 18 και 29 ετών.

Σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις, στον αγώνα των ευρωεκλογών το PiS προηγείται με 41%, ενώ το PO συγκεντρώνει το 39%.  Ολα λοιπόν είναι ρευστά όχι μόνο για τις ευρωεκλογές, αλλά και για τις πολωνικές εθνικές εκλογές που χαρακτηρίζονται ως οι σημαντικότερες από το 1989.