Ομοιότητες

Εκθειάσαμε αρκετά στο παρελθόν αυτή τη χώρα, την ωριμότητά της, την εγκαρτέρηση και την ψυχραιμία της, τον τρόπο με τον οποίο αντέδρασε στην κρίση, την ταχύτητα με την οποία βγήκε από τα Μνημόνια. Κάναμε συγκρίσεις. Επισημάναμε, με αφορμή αυτόν τον φρικτό σίριαλ κίλερ, ότι εκεί υπήρξαν παραιτήσεις, ή εν πάση περιπτώσει αποπομπές, ενώ εδώ οι εμπλεκόμενοι σε εθνικές καταστροφές όχι μόνο παραμένουν στις θέσεις τους, αλλά ελπίζουν και να επανεκλεγούν.

Η αλήθεια όμως είναι ότι αυτά τα ίδια τρομακτικά εγκλήματα ανέδειξαν και θλιβερές ομοιότητες ανάμεσα στην Κύπρο και την Ελλάδα. Ενα πολιτικό σύστημα ανάλγητο, ευθυνόφοβο, αργό και γραφειοκρατικό. Μια αστυνομία ανίκανη ή, ακόμη χειρότερα, αδιάφορη. Κι ένας ρατσισμός, ανοιχτός ή λανθάνων, ακόμη κι από τα πιο επίσημα χείλη.

Είναι που αναρωτιέσαι, καλά, ούτε μια συγγνώμη; Κι όταν τελικά έρχεται αυτή η συγγνώμη, λες, δεν πειράζει, καλά ήμασταν πριν, υπήρχε τουλάχιστον λιγότερη υποκρισία. Το σκεφτήκαμε με αφορμή τη μισή και επιθετική συγγνώμη της Ρένας Δούρου για το Μάτι (κι ακόμη δεν είχε δακρύσει ακούγοντας τους πρωθυπουργικούς επαίνους για το έργο της). Το σκεφτήκαμε και πάλι διαβάζοντας την προχθεσινή ομιλία του Νίκου Αναστασιάδη στο Παγκύπριο Συνέδριο του ΔΗΣΥ. «Εμείς τολμήσαμε και ζητήσαμε συγγνώμη», είπε, «ανεξάρτητα αν τα θύματα ήταν αλλοδαπές».

Τουλάχιστον δεν πρόσθεσε «ανεξάρτητα επίσης αν ανήκουν σε μια φυλή που έχει τα χαρακτηριστικά της υποταγής και της υπηρεσίας». Ισως δεν είχε ακούσει την περιβόητη τοποθέτηση του γνωστού ψυχιάτρου και πρώην βουλευτή Θάνου Ασκητή. Ισως πάλι να μην ήθελε να το παρακάνει. Πρέπει πάντως να ξεπέρασε τον εαυτό του, εκφράζοντας τη λύπη του για μερικές δολοφονημένες Φιλιππινέζες.

Είχε γενικότερο ενδιαφέρον ο λόγος του κύπριου προέδρου, καθώς συμπυκνώνει τη λογική μιας ολόκληρης πολιτικής τάξης, όχι και τόσο διαφορετικής από την ελληνική. Χαρακτηριστική, για παράδειγμα, είναι η αντίθεση ανάμεσα στον απαξιωτικό τρόπο με τον οποίο μίλησε για τους Τουρκοκύπριους (τους πολίτες, όχι τις ηγεσίες τους) και τα εγκώμια που επιφύλαξε για τους Ρώσους (τις ηγεσίες, όχι τους πολίτες τους). Η ψήφος των πρώτων είναι δεύτερης κατηγορίας και δεν μπορεί να προσμετράται στη δύναμη ενός κόμματος. Τα χρήματα των δεύτερων αξίζουν δημόσιας αναφοράς γιατί δόθηκαν, λέει, «από φιλία». Πώς είναι άραγε ένα δάνειο από φιλία; Εχει χαμηλότερο επιτόκιο, μεγαλύτερη διάρκεια αποπληρωμής, μπορεί να εξοφληθεί με άλλους τρόπους;

Κρίμα που δεν ήξερε τη συνταγή ο Λαφαζάνης εκείνες τις κρίσιμες ημέρες του 2015, κι αντί για φιλικό δάνειο από τους Ρώσους πήραμε εχθρικό δάνειο από τους Ευρωπαίους. Ευτυχώς και πάλι επιβιώσαμε. Και μάθαμε να είμαστε ολιγαρκείς. Δεν απαιτούμε, ας πούμε, μια ανακοίνωση από τον ΣΥΡΙΖΑ για το έγκλημα της Μαρφίν. Γιατί υπάρχει κίνδυνος να βγει κανένας Πολάκης και να πει, «λυπούμαστε, ανεξάρτητα αν τα θύματα ήταν τραπεζικοί».

Κόλπα

{ARXMEG}Η αρχιτεκτονική τους, παρ’ όλα αυτά, αγνοεί ότι η κρίση που θα προκύψει από τα lockdowns ίσως θυμίζει τη Μεγάλη Υφεση, όχι τις γονιδιακά γραμμένες στον ευρωπαϊκό οργανισμό. Ο Γκι Φέρχοφσταντ, για παράδειγμα, σε άρθρο που συνυπογράφει με δυο ευρωβουλευτές της φιλευρωπαϊκής ομάδας Renew Europe, υποστηρίζει πως η Κομισιόν καταφεύγει σε κάποια «μαγικά κόλπα» από τα παλιά προκειμένου να παρουσιάσει την ευρωπαϊκή ανταπόκριση στην επερχόμενη οικονομική κρίση ως αρκετή. Οπως το να ξοδέψει μέσα σε δυο-τρία χρόνια τα περισσότερα από τα χρήματα που θα προβλέπει έτσι κι αλλιώς ο επταετής ευρωπαϊκός προϋπολογισμός. Αυτό, ωστόσο, σημαίνει ότι μετά το 2023 η ΕΕθα έχει τη δυνατότητα να πληρώνει μόνο για τις βασικές της ανάγκες – παρότι τώρα θα μπορεί να λέει πως ρίχνει ζεστό χρήμα. Ή το να δώσει δάνεια αντί για μετρητά. Χωρίς, όμως, να έχει βρει την απάντηση στην ερώτηση: πώς τα κράτη θα επενδύουν στις οικονομίες τους αν όλοι οι φόροι που συλλέγουν θα πρέπει πηγαίνουν στην αποπληρωμή των δανείων; Πάντως η επιβίωση, εξελικτικά μιλώντας, προϋποθέτει αλλαγές στο DNA.{ARXMEG}