Το στυλ του πλεονάσματος

Το 1964 η αμερικανίδα θεωρητικός Σούζαν Σόνταγκ έγραψε ένα δοκίμιο για την αισθητική έννοια Camp («Notes on Camp»). Το κείμενο ήταν καθοριστικό στην κουλτούρα των γκέι και των σπουδών για το queer, το οποίο στις μέρες μας εξελίσσεται διαρκώς και αναπτύσσεται γύρω από την εικονολογία της διαφορετικότητας. Αυτήν την αφετηρία, των σημειώσεων της Σόνταγκ, χρησιμοποιεί ως βάση του το Ινστιτούτο Μόδας του Μητροπολιτικού Μουσείου Τέχνης της Νέας Υόρκης για την έκθεση «Camp: Notes on Fashion» που εγκαινιάζεται σε λίγες ημέρες.

Η Σόνταγκ θεωρεί ότι Camp είναι τα φαντασμαγορικά μιούζικαλ του Μπάσμπι Μπέρκλεϊ της δεκαετίας του 1930, η ντίβα Μέι Γουέστ, ο γάλλος στρατηγός Ντε Γκολ, αλλά και οι κόμικ ιστορίες του Φλας Γκόρντον , οι μπαρόκ πίνακες ζωγραφικής του Καραβάτζο, οι λεπτομέρειες της κινεζικής χειροτεχνίας και το σύνολο του Art Nouveau κινήματος. «Το γούστο του Camp συγγενεύει με ορισμένες τέχνες και όχι με όλες» σημειώνει η Σούζαν Σόνταγκ. «Τα ρούχα, τα έπιπλα, όλα τα στοιχεία μιας οπτικής διακόσμησης, για παράδειγμα, αποτελούν ένα μεγάλο μέρος του Camp».
Για τον επιμελητή της έκθεσης Αντριου Μπόλτον, «το Camp έχει γίνει η επικρατούσα έκφραση για τις σύγχρονες πολυφωνίες. Αν και έχει περιγραφεί ως στυλ χωρίς περιεχόμενο, νομίζω ότι πρέπει να είμαστε πολύ δεκτικοί στις αντιλήψεις μας για να καταλάβουμε το Camp. Οι δημιουργίες των Yves Saint Laurent, Marc Jacobs, John Galliano, Moschino, Thom Browne, Jean Charles de Castelbajac και των νεότερων σχεδιαστών όπως οι Molly Goddard και Richard Quinn δείχνουν προς αυτήν την κατεύθυνση».

Το Camp γίνεται ένα διαβατήριο στο στυλ του μέλλοντος. Είναι προφανές ότι ο επιμελητής της έκθεσης Αντριου Μπόλτον επέλεξε αυτό το ερεθιστικό θέμα – με πολλά διαφορετικά κεφάλαια στην ιστορία της μόδας ήδη από την εποχή του Λουδοβίκου ΙΔ’ – για να σκανδαλίσει τον αμερικανό πρόεδρο Τραμπ και τη στερεοτυπική πρόσληψη του γούστου του για το ανδρικό και γυναικείο ντύσιμο. Φυσικά ιδανικός σύμμαχος σε αυτήν την έκθεση υπερβολών, φαντασίας, χρώματος και ελευθερίας εμφανίζεται να είναι ο καλλιτεχνικός διευθυντής του οίκου Gucci Αλεσάντρο Μικέλε. Αλλωστε οι δικές του συλλογές στον ιταλικό οίκο ανανεώνουν διαρκώς την αισθητική του Camp δίνοντας σε αυτό το λεξιλόγιο αισθητικής νέες ιδέες για να ειρωνευτείς, να δείξεις στόμφο, να προκαλέσεις, να εκνευρίσεις, να οδηγήσεις εκτός ορίων την ανοχή του περίγυρου με την παράτολμη συνδυαστική μέθοδο των πολλών. Σύμφωνα με την οποία τα ντυμένα με όρους Camp σώματα διασχίζουν τα όρια ανάμεσα στο υλικό και το άυλο, τα γεγονότα και τις ερμηνείες, τα φύλα και τις γλώσσες, σε διαρκείς αναδιπλώσεις του χώρου και του χρόνου. Ενώ τα υλικά από τα οποία είναι φτιαγμένα αποτελούν τις επιφάνειες ενός κόσμου με αναρίθμητες επιρροές.

Πρόκειται για μείξεις που διαπερνούν τον χρόνο χωρίς αυτή η διαπίστωση να μας συνθλίβει. Η άποψη του Camp λειτουργεί ως τρόπος ανάγνωσης για πολλές πραγματικότητες που δικαιωματικά έχουν λόγο να υπάρχουν ταυτόχρονα και να συναντά η μία την άλλη. Οι εξελίξεις στην επιστήμη όπως η πρώτη φωτογραφία μιας μαύρης τρύπας του Σύμπαντος, ή ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης στην καθημερνή ζωή, η ένταση της περιβαλλοντικής καταστροφής και η μεταστροφή της τέχνης προς μία θεωρητική διερεύνηση εντείνουν την ανάγκη, οι κοινωνίες του 21ου αιώνα να αναγνωρίσουν το χάος ως δημιουργική αρχή. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο χάους και μοναδικότητας, αποξένωσης και εμπλοκής η φετινή έκθεση του MET παρουσιάζει τις πολλαπλές αφηγήσεις της μόδας.