Ποιος φώναζε «να καούν, τραπεζικοί είναι»;

Ανοιξη, μεσημέρι Τετάρτης, στον αριθμό 23 της οδού Σταδίου. Ο θόρυβος από μια τζαμαρία που γίνεται θρύψαλα, οι φλόγες που γιγαντώνονται, ο μαύρος καπνός και οι κραυγές («Να καείτε, ρε…», «Βοήθεια!») που μπλέκονται με τα συνθήματα ειρηνικών διαδηλωτών κατά του πρώτου Μνημονίου, σηματοδοτούν το ξεκίνημα μιας τραγωδίας χωρίς «κάθαρση». Γιατί ακόμα και σήμερα, εννέα χρόνια μετά τον εμπρησμό της τράπεζας Marfin στο κέντρο της Αθήνας, οι θρασύδειλοι δολοφόνοι τριών ανθρώπων παραμένουν ασύλληπτοι. Και οι νεκροί, αδικαίωτοι. Πριν από μόλις δύο μήνες (στις 5 Μαρτίου) συζητήθηκε εκ νέου στο Εφετείο το θέμα των αποζημιώσεων προς τους συγγενείς των τριών θυμάτων καθώς και άλλους εργαζομένους του τραπεζικού υποκαταστήματος, το οποίο ανεγκέφαλοι πυρπόλησαν με μολότοφ στις 5 Μαΐου του 2010, ενόσω οι δρόμοι του κέντρου πάλλονταν στον ρυθμό δεκάδων χιλιάδων διαδηλωτών. Τώρα πλέον οι οικογένειες των αδικοχαμένων Αγγελικής Παπαθανασοπούλου (ήταν 32 ετών και έγκυος τεσσάρων μηνών), Νώντα Τσάκαλη (36 ετών) και Παρασκευής Ζούλια (35 ετών) καθώς και επιζώντες περιμένουν τη νέα δικαστική κρίση για το ύψος της χρηματικής ικανοποίησης. Αρχικά πάντως είχαν επιδικαστεί αποζημιώσεις λόγω ψυχικής οδύνης ύψους 35.000-350.000 ευρώ, ανάλογα με την περίπτωση, ωστόσο οι αρεοπαγίτες «επέστρεψαν» την υπόθεση στο δικαστήριο.

Την ίδια στιγμή, μάταια όλα αυτά τα χρόνια αναζητεί απάντηση μια σειρά από ερωτήματα για τα 13 φρικτά λεπτά της Marfin (τόσο είχε διαρκέσει η αγωνιώδης προσπάθεια απεγκλωβισμού των υπαλλήλων από το φλεγόμενο κτίριο): Ποιος πέταξε μολότοφ στο ισόγειο, ενώ ήξερε ότι στο εσωτερικό του βρίσκονται άνθρωποι; Ποιος ανατροφοδοτούσε τη φωτιά για να υψωθεί σε όλους τους ορόφους; Ποιος φώναζε «να καούν, τραπεζικοί υπάλληλοι είναι»; Οι ένοχοι, εκείνοι που προκάλεσαν την αδιανόητη τραγωδία, εξακολουθούν να είναι άγνωστοι και να κυκλοφορούν ανενόχλητοι. Η Αστυνομία είχε προχωρήσει σε δεκάδες προσαγωγές ανθρώπων του αντιεξουσιαστικού χώρου και για τον μοναδικό συλληφθέντα το κατηγορητήριο τελικά κατέρρευσε. Ο κατηγορούμενος για ανθρωποκτονίες εκ προθέσεως αθωώθηκε ομόφωνα. Ουδείς μάρτυρας τον αναγνώρισε και κανένα στοιχείο δεν τον «έδεσε» με τον εμπρησμό της τράπεζας και τις ανθρωποκτονίες κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας. Το ίδιο συνέβη και με έναν ακόμα νεαρό, που κάθισε στο εδώλιο για τη φωτιά στο βιβλιοπωλείο Ιανός. Καταδίκες ωστόσο – αμετάκλητες πλέον – υπήρξαν μόνο για στελέχη της τράπεζας (διευθύνων σύμβουλος, υπεύθυνος ασφαλείας κ.λπ.) που δικάστηκαν για φόνο εξ αμελείας, σωματικές βλάβες και παραλείψεις στα μέτρα πυρασφάλειας.

Η τραγωδία της Marfin είχε συγκλονίσει το πανελλήνιο και κάποιες εικόνες παραμένουν ανεξίτηλες στη μνήμη όσων παρακολουθούσαν τότε τις δραματικές στιγμές, είτε από τα μέσα ενημέρωσης είτε επειδή βρίσκονταν στο σημείο, συμμετέχοντας σε εκείνο το μεγαλειώδες συλλαλητήριο: η τρομοκρατημένη γυναίκα με το μαυρισμένο πρόσωπο και το απλωμένο χέρι, η νεκρή στο μπαλκόνι, τα λουλούδια που άφηναν για μέρες οι πολίτες έξω από τη «βομβαρδισμένη» είσοδο της τράπεζας. Ολα είχαν ξεκινήσει όταν η ειρηνική μαζική διαδήλωση διακόπηκε από επεισόδια στο ύψος της Κλαυθμώνος. Κουκουλοφόροι επιτέθηκαν με τις βόμβες μολότοφ στον Ιανό και στο τραπεζικό υποκατάστημα, και ενώ το κτίριο φλεγόταν οι δυνάμεις των ΜΑΤ από την απέναντι πλευρά της Σταδίου έριχναν δακρυγόνα. Η ατμόσφαιρα ήταν αποπνικτική για μέρες, λες και η μυρωδιά του καμένου είχε ποτίσει τον «πολιορκημένο» χώρο, όπου τρεις νέοι άνθρωποι ξεψύχησαν από αναθυμιάσεις και εισπνοή τοξικών αερίων.