Γυναίκα που ’γινες δίκοπο μαχαίρι

Γυναίκες συγγραφείς λοιπόν ξαναγράφουν τα ομηρικά έπη προσπαθώντας να αναδείξουν, λέει, τη θηλυκή τους διάσταση και τις ηρωίδες τους που, χιλιάδες χρόνια τώρα, «στέναζαν» κάτω από το σανδάλι φαλλοκρατικών γουρουνιών όπως ο Ομηρος. Ή ο Αχιλλέας – δεν κατάλαβα και πολύ καλά. Λίγες μόλις μέρες πριν μάθαμε ότι από τη Βιβλιοθήκη της Βαρκελώνης αφαιρέθηκε η «Κοκκινοσκουφίτσα» διότι το περιεχόμενό της κρίθηκε ως σεξιστικό. Μέχρι να φτάσουμε στο «Φαρενάιτ 451» του Μπράντμπερι όπου η ανάγνωση είναι ποινικό αδίκημα (ή να επιστρέψουμε σε εκείνον τον Μάιο του 1933 που οι ναζί έκαιγαν βιβλία), ο διαστρεβλωμένος από την πολιτική ορθότητα νεοφεμινισμός θα επιβάλλει τη συμμόρφωση προς τας υποδείξεις του.

Εντάξει, δεν θα φτάσουμε ώς εκεί. Πιστεύω – ή, έστω, ελπίζω – ότι η ανθρωπότητα τον τελευταίο αιώνα έχει καλλιεργήσει τα αντανακλαστικά της. Η ελευθερία της έκφρασης, τελικά, θα περισωθεί. Αυτό που μπορεί ίσως να κινδυνεύει είναι η ουσία των μεγάλων έργων. Ο πυρήνας της ίδιας της λογοτεχνίας. Που δεν «διαβάζει» τα φύλα με όρους τρέχουσας κοινωνιολογίας. Αν ήταν έτσι, η «Ιλιάδα» δεν θα επρόκειτο για έπος αλλά για ανταπόκριση από το μέτωπο της Τροίας. Και για να έρθουμε στα πιο σύγχρονα, η «Λολίτα» του Ναμπόκοφ και ο «Μεγάλος Ανατολικός» του Εμπειρίκου θα ήταν αποσπάσματα από ρεπορτάζ για το κύκλωμα της παιδεραστίας (Ωχ, μη βάζω ιδέες τώρα). Με δυο λόγια, οι σπουδαίοι συγγραφείς (και εδώ μιλάμε για Ομηρο) δεν γράφουν από αρσενικά ή θηλυκά μετερίζια. Αλλιώς δεν θα ήταν σπουδαίοι συγγραφείς. Ο Σαίξπηρ, για παράδειγμα, δεν γράφει από την πλευρά του Οθέλου ή της Δυσδαιμόνας. Γράφει από την πλευρά του ανθρώπου.

Για σκεφτείτε αυτό να γίνει και ανάποδα. Να ξαναγραφτεί η «Μήδεια» από την πλευρά του Ιάσονα. Η «Αννα Καρένινα» από την πλευρά του Βρόνσκι, η «Μαντάμ Μποβαρί» του Σαρλ και η «Εντα Γκάμπλερ» του Τέσμαν ή του Λέβμποργκ. Γιατί όχι και η «Στέλλα» από την πλευρά του Μίλτου.