Τι κρύβει το πρήξιμο των ματιών

Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε ξυπνήσει ένα πρωί με πρήξιμο γύρω από τα μάτια, σύμπτωμα ενοχλητικό, ευτυχώς όμως παροδικό, δεδομένου ότι κατά κανόνα υποχωρεί σε περίπου ένα 24ωρο. Μήπως όμως σε κάποιες περιπτώσεις μαρτυρά κάτι πιο σοβαρό; Και αν ναι, ποια είναι η αιτία και πότε πρέπει κανείς να απευθυνθεί σε ειδικό;

Οπως εξηγεί ο καθηγητής Οφθαλμολογίας του Πανεπιστημίου Νέας Υόρκης, «NYU Medical School», δρ Αναστάσιος Κανελλόπουλος, το πρήξιμο στο άνω ή στο κάτω βλέφαρο είναι συχνά σύμπτωμα άγνωστης αιτιολογίας. Σε κάθε περίπτωση, η αποφυγή φακών επαφής, η χρήση δροσερών επιθεμάτων (κομπρέσες), το ξέπλυμα των (κλειστών) ματιών με δροσερό νερό και το αντιισταμινικό κολλύριο (σε περίπτωση αλλεργίας), βοηθούν σημαντικά ώστε να υποχωρήσει άμεσα. «Οταν όμως διαρκεί περισσότερο από 24-48 ώρες ή/και συνοδεύεται από ορισμένα άλλα συμπτώματα πρέπει να ελέγχεται από οφθαλμίατρο. Και αυτό διότι μερικές φορές η αιτία είναι κάτι σοβαρό το οποίο σε ακραίες περιπτώσεις μπορεί ακόμη και να προκαλέσει μόνιμες βλάβες στην όραση». Πιο συγκεκριμένα, τα συνοδά συμπτώματα που πρέπει να υποψιάσουν τον ασθενή με αποτέλεσμα να απευθυνθεί σε οφθαλμίατρο είναι τα εξής:

– Ο πόνος στο ένα ή και στα δύο μάτια.

– Το θόλωμα της όρασης.

– Η μείωση της οπτικής οξύτητας.

– Τα μαύρα σημαδάκια ή κηλίδες που «επιπλέουν» στο οπτικό πεδίο.

– Η αίσθηση ότι κάτι έχει μπει στο μάτι.

«Τέτοιου είδους συμπτώματα, σε συνδυασμό με το επίμονο πρήξιμο των βλεφάρων ή του ματιού, θα μπορούσαν να έχουν παθολογική αιτία» τονίζει ο δρ Κανελλόπουλος. «Στις πιθανές αιτίες συμπεριλαμβάνονται από σχετικά απλές παθήσεις, όπως μια αλλεργική αντίδραση, έως πιο σοβαρές καταστάσεις».

Ειδικότερα, και όπως αναλύει ο καθηγητής Οφθαλμολογίας, οι συνήθεις αιτίες που οδηγούν (και) στο πρήξιμο των ματιών είναι:

– Επιπεφυκίτιδα. Είναι η φλεγμονή στον ιστό που επιστρώνει το εσωτερικό του βλεφάρου. Μπορεί να προκληθεί από παθογόνους μικροοργανισμούς (ιούς, βακτήρια), ερεθιστικές ουσίες (π.χ. σαμπουάν, καπνό, χλώριο της πισίνας), αλλεργιογόνα. Οταν προκαλείται από παθογόνο μικροοργανισμό μπορεί να είναι μεταδοτική από άτομο σε άτομο.

– Αλλεργία. Οι πάσχοντες από αλλεργική ρινίτιδα λ.χ. παρουσιάζουν συχνά και πρήξιμο στα βλέφαρά τους. Το πρήξιμο μπορεί όμως και να προκληθεί ως αλλεργική αντίδραση σε τρόφιμα, χημικά και ερεθιστικές ουσίες.

– Τραυματισμός. Αν το μάτι δεχτεί αμβλύ χτύπημα, θα συμπιεστεί και θα συμπτυχθεί, με συνέπεια να συγκεντρωθεί αίμα κάτω από την τραυματισμένη περιοχή. Αυτό συχνά προκαλεί πρήξιμο και αποχρωματισμό του οφθαλμού.

– Χαλάζιο. Είναι ένα αβλαβές, καλόηθες εξόγκωμα που εμφανίζεται στο βλέφαρο. Προκαλείται από απόφραξη ενός ή περισσότερων σμηγματογόνων αδένων.

– Κριθαράκι. Είναι μόλυνση σε θύλακο βλεφαρίδας ή στον δακρυϊκό αδένα. Προκαλεί κόκκινο εξόγκωμα στην εσωτερική (ρινική) πλευρά ή κατά μήκος του βλεφάρου, με αποτέλεσμα να μοιάζει το βλέφαρο πρησμένο.

– Κυτταρίτιδα του οφθαλμικού κόγχου. Πρόκειται για λοίμωξη που προκαλείται από βακτήρια, τα οποία εξαπλώνονται στον οφθαλμικό κόγχο από παρακείμενους ιστούς (συνήθως τους παραρρίνιους κόλπους). Η λοίμωξη από τα βακτήρια προκαλεί φλεγμονή, η οποία οδηγεί σε επώδυνο πρήξιμο του βλεφάρου και του δέρματος γύρω από τα μάτια. Η λοίμωξη είναι πιο συχνή στα παιδιά από ό,τι στους ενηλίκους.

– Νόσος Graves. Είναι μια αυτοάνοση ασθένεια του θυρεοειδούς αδένα, που αποτελεί τη συχνότερη αιτία υπερθυρεοειδισμού. Οδηγεί συχνά σε διόγκωση του αδένα. Μπορεί να εκδηλωθεί σε άτομα κάθε ηλικίας, αν και είναι επτά φορές συχνότερη στις γυναίκες από ό,τι στους άνδρες. Ενα από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματά της είναι οι οφθαλμικές εκδηλώσεις. Υπολογίζεται ότι ποσοστό έως και 80% των πασχόντων εκδηλώνουν οφθαλμικά προβλήματα, όπως η φλεγμονή και (σπανιότερα) η προβολή του οφθαλμικού βολβού (εξοφθαλμισμός) που παρατηρείται σε περίπου έναν στους τρεις ασθενείς.

«Σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις, το πρήξιμο μέσα ή γύρω από τα μάτια είναι απόρροια μιας κακοήθειας ή ενός λεμφώματος στο μάτι» λέει ο δρ Κανελλόπουλος. «Σε τέτοια περίπτωση, το πρήξιμο συνοδεύεται από θολωμένη όραση ή μείωση της όρασης, ενώ ο ασθενής μπορεί να βλέπει και κινούμενες κηλίδες ή σημαδάκια στο οπτικό πεδίο του».