Εβαλαν αχρείαστη λιτότητα 2 δισ. ευρώ

Αχρείαστη λιτότητα πάνω από 2 δισ. ευρώ «φορτώθηκαν» και το 2018 οι Ελληνες προκειμένου η κυβέρνηση να δρέψει τους καρπούς των υπερπλεονασμάτων συντηρώντας το αφήγημα παροχών και κοινωνικών μερισμάτων. Το «παιχνίδι» των έξτρα παροχών του 2019 αναμένεται να στηθεί στη βάση των περυσινών υπερπλεονασμάτων σε συνδυασμό με το «μαξιλάρι» δαπανών 658 εκατ. ευρώ οι οποίες τελούν υπό κατανομή στον φετινό προϋπολογισμό.

Η Eurostat επικύρωσε χθες τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ από τα οποία προκύπτει ότι πέρυσι, όταν οι θεσμοί ζητούσαν πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ, το υπουργείο Οικονομικών κατάφερε να πετύχει πλεόνασμα 4,29% ή περίπου 1,5 δισ. ευρώ παραπάνω από τις δεσμεύσεις. Οι επιδόσεις αυτές έρχονται μετά τη διανομή κοινωνικού μερίσματος 768 εκατ. ευρώ στο τέλος του περασμένου έτους σε 1.659.452 δικαιούχους, συντηρώντας την παράδοση των τελευταίων ετών της κυβέρνησης: πρώτα υπερφορολογεί, κόβει τις δαπάνες του ΠΔΕ  και συνεχίζει να βάζει «φέσι» στους ιδιώτες προμηθευτές του Δημοσίου και στη συνέχεια μοιράζει υπερπλεονάσματα.

Η αντιπαραβολή στόχων και αποτελεσμάτων τα τελευταία χρόνια έρχεται να αποδείξει μια «βιομηχανία» παραγωγής υπερπλεονασμάτων. Το 2016 και το 2017, όταν η συμφωνία με τους δανειστές απαιτούσε πρωτογενή πλεονάσματα 1,75% του ΑΕΠ, οι τελικές επιδόσεις, αφού είχε προηγηθεί η διανομή κοινωνικού μερίσματος, έδειξαν αντίστοιχα πρωτογενή πλεονάσματα 4,19% και 4,2% του ΑΕΠ. Αντίστοιχα και το 2018, όταν ο στόχος είχε ανέβει στο 3,5% του ΑΕΠ, το πλεόνασμα προέκυψε στο 4,29% του ΑΕΠ (κατά πρόγραμμα ή 4,4% του ΑΕΠ σε όρους ESA 2010).

Συστηματικά, το υπουργείο Οικονομικών τα τελευταία χρόνια κάνει «λάθος» στις εκτιμήσεις για το πρωτογενές πλεόνασμα. Πάντα διαψεύδεται από καλύτερα στοιχεία αλλά οι διαψεύσεις βασίζονται μόνιμα στην ίδια συνταγή. Λιγότερες δαπάνες σε σχέση με τις προϋπολογισθείσες, «μαχαίρι» στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, «βουνό» φόρων και εισφορών, αδυναμία μηδενισμού των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του Δημοσίου προς τους ιδιώτες με αλλεπάλληλες προθεσμίες και δεσμεύσεις οι οποίες διαρκώς δεν τηρούνται. Σύμφωνα με τους κανόνες, οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις δεν προσφέρονται για «παιχνίδια» με τα πλεονάσματα, δεδομένου ότι οι δαπάνες εγγράφονται στον προϋπολογισμό την ώρα που γεννάται η υποχρέωση και όχι την ώρα που αυτές πληρώνονται σε αντιδιαστολή με την υποεκτέλεση των δημοσίων δαπανών. Αν οι υπολογισμοί έχουν γίνει με ένα συγκεκριμένο ύψος δαπανών και τελικά αυτές προκύπτουν κατά παραπάνω από 1 δισ. ευρώ χαμηλότερες σε σχέση με τον στόχο, το πλεόνασμα απευθείας «φουσκώνει».

Οι χθεσινές ανακοινώσεις των στατιστικών δημοσιονομικών δεδομένων έρχονται σε μια συγκυρία όπου η κυβέρνηση αναζητεί, κατά δήλωση του Πρωθυπουργού, «έξτρα δημοσιονομικό χώρο εντός του 2019», ενώ όπως είπε στους «Financial Times» ο Αλέξης Τσίπρας επιζητεί «συμφωνία με τους πιστωτές για ένα νέο μείγμα πολιτικής».

Ο Πρωθυπουργός έχει προαναγγείλει συνάντηση με το οικονομικό επιτελείο μετά το Πάσχα προκειμένου να μετρηθούν τα δημοσιονομικά περιθώρια του τρέχοντος έτους και να καταρτιστεί ένα νέο πακέτο πρόσθετων (υποσχέσεων) παροχών για τα επόμενα χρόνια. Για φέτος, θεωρητικά, ο όποιος δημοσιονομικός χώρος έχει ήδη εξαντληθεί με τα μέτρα τα οποία ψηφίστηκαν στα τέλη του 2018. Ο προϋπολογισμός επισήμως προβλέπει ότι το φετινό πρωτογενές πλεόνασμα θα είναι 3,6% του ΑΕΠ οριακά υψηλότερο σε σχέση με το 3,5% της δέσμευσης προς τους δανειστές αλλά οι περυσινές επιδόσεις δεν αποκλείεται να οδηγήσουν σε αναθεώρηση των εκτιμήσεων.