Χωρίς σχέδιο, λάθος διάγνωση και δηλητηριώδεις θεραπείες!

Η εφαρμογή ενός νόμου που επιφέρει μεγάλες αλλαγές, αλλά ψηφίζεται λίγους μήνες πριν από τη διάλυση της Βουλής και την προκήρυξη των εκλογών, χωρίς τη συναίνεση της αντιπολίτευσης, είναι εντελώς αμφίβολη. Οταν, μάλιστα, οι προωθούμενες αλλαγές δεν εντάσσονται σε κάποιο ευρύτερο και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό που ανταποκρίνεται στις ανάγκες της χώρας ή έστω επιλύουν χρονίζοντα προβλήματα του παρελθόντος, αλλά αντίθετα δημιουργούν τετελεσμένα που δεν αντιστρέφονται εύκολα, τότε η αναγκαία επιστροφή της χώρας στην κανονικότητα θεσμικής λειτουργίας απομακρύνεται. Αυτό συμβαίνει όμως με το λεγόμενο «πολυνομοσχέδιο» Γαβρόγλου, που ψηφίζεται σήμερα στη Βουλή.

Η εσπευσμένη διάλυση της τεχνολογικής εκπαίδευσης και η άναρχη και άκριτη ενσωμάτωση των ΤΕΙ στα πανεπιστήμια, η αβέβαιη αντικατάστασή τους από κάποια διετή προγράμματα στο μέλλον και η αλόγιστη ίδρυση νέων πανεπιστημιακών τμημάτων, χωρίς τον παραμικρό εξορθολογισμό του γεωγραφικού κατακερματισμού τους, θα έχουν μεγάλες και μάλλον εύκολα προβλέψιμες επιπτώσεις. Η ρήξη που επέφερε η κρίση στη σύνδεση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας θα διευρυνθεί περαιτέρω. Η εξωτερική μετανάστευση των ανέργων πτυχιούχων θα συνεχιστεί, ενισχύοντας τη γήρανση της χώρας. Οσοι δεν μπορούν να φύγουν, άνεργοι ή εργαζόμενοι σε άσχετες με τις σπουδές τους θέσεις εργασίας, με διαψευσμένες προσδοκίες, θα αναζητούν «προστασία» και «αποκατάσταση» από ένα δημόσιο τομέα με λίγες δυνατότητες και διαφορετικές ανάγκες. Επενδύσεις δεν θα γίνουν, αν δεν μπορούν να βρουν τους κατάλληλους εργαζόμενους. Νέες επιχειρήσεις δεν θα ιδρυθούν και παλιές δεν θα επεκταθούν.

Ούτε όμως οι παθογένειες του Λυκείου και το κόστος του ιδιωτικού φροντιστηρίου για τα νοικοκυριά μπορούν να περιοριστούν, με τη μετατροπή της Γ’ τάξης σε οιονεί «κρατικό φροντιστήριο», όπως ψηφίζεται σήμερα. Γιατί την ανάγκη για φροντιστήριο δεν τη γεννά η όποια μορφή του ίδιου του Λυκείου, αλλά η ανταγωνιστικότητα της πρόσβασης στην ανώτατη εκπαίδευση που ακολουθεί. Και αυτή η ανταγωνιστικότητα δεν θα περιοριστεί με τη θεσμοθέτηση «Τμημάτων χαμηλής ζήτησης». Πόσοι γονείς θα ενθαρρύνουν το παιδί τους να μη δώσει εξετάσεις για να πάει σε ένα τμήμα χαμηλής ζήτησης, που είναι τέτοιο επειδή, προφανώς, δεν προσφέρει επαγγελματικές προοπτικές; Και πόσοι γονείς δεν θα βάλουν το χέρι στην τσέπη, ώστε να δώσουν στα παιδιά τους καλύτερες πιθανότητες επιτυχίας στις εξετάσεις αυτές, όπως προσφέρει το φροντιστήριο; Η ζήτηση και η προσφορά για ανώτατες σπουδές δεν μπορούν να ευθυγραμμιστούν, ώστε να εκλείψει η ανταγωνιστικότητα της  εισαγωγής. Για τους ίδιους λόγους που δεν μπορεί να εφαρμοστεί η «ελεύθερη πρόσβαση» παντού.

Ούτε όμως η «φροντιστηριοποίηση» του Λυκείου και ο προσανατολισμός του στην προετοιμασία για τις εξετάσεις σε 4 μαθήματα θα κάνει τους αποφοίτους Λυκείου καλύτερους ως φοιτητές. Για τους ίδιους λόγους που το ιδιωτικό φροντιστήριο δεν «μορφώνει» αλλά μόνο προετοιμάζει για τις εξετάσεις. Ενώ και όσοι τελικά δεν συνεχίσουν στην ανώτατη εκπαίδευση, με λιγότερα εφόδια θα βγουν στην αγορά εργασίας από το Λύκειο.

Με άλλα λόγια, το «πολυνομοσχέδιο» κινείται, χωρίς σχέδιο, σε κατεύθυνση αντίθετη από τις ανάγκες της χώρας και της εκπαίδευσης, με λάθος διαγνώσεις και δηλητηριώδεις «θεραπείες». Και όμως κάποιες από τις προωθούμενες αλλαγές θα είναι σύντομα δύσκολα αναστρέψιμες. Είναι φανερό ότι η αναγκαία εθνική αυτογνωσία για τα αίτια της χρεοκοπίας της χώρας δεν έχει επιτευχθεί. Η προσπάθεια της επόμενης κυβέρνησης για να ανατάξει την εκπαίδευση και να τη συνδέσει με τις ανάγκες της χώρας θα χρειαστεί να είναι τιτάνια.