Σε β’ γύρο για πρόεδρο στα Σκόπια

Ιδιαίτερα κρίσιμες για το μέλλον της Βόρειας Μακεδονίας οι προεδρικές εκλογές που διεξήχθησαν στη σκιά της Συμφωνίας των Πρεσπών. Ο πρώτος γύρος που έγινε χθες, όπως αναμενόταν, ολοκληρώθηκε χωρίς αποτέλεσμα και οι πολίτες της γειτονικής χώρας θα κληθούν να προσέλθουν ξανά στις κάλπες στις 5 Μαΐου για δεύτερη φορά.

Ιδιαίτερα αξιοσημείωτη ήταν η χαμηλή συμμετοχή που έφτασε περίπου στο 40%, ενώ στις προηγούμενες προεδρικές εκλογές ήταν στο 49%. Ειδικότερα: Οι τρεις υποψήφιοι που αναμετρήθηκαν στον πρώτο γύρο ήταν ο Στέβο Πενταρόφσκι, με την υποστήριξη του πρωθυπουργού, Ζόραν Ζάεφ και του αλβανικού κόμματος DUI, που μετέχει στην κυβέρνηση, η Γκορντάνα Σιλιάνοφσκα-Ντάβκοβα, από το VMRO-DPMNE και ο Mπλέριμ Ρέκα, εκπροσωπώντας δύο μικρά αλβανικά κόμματα και ο οποίος δεν πέρασε στον δεύτερο γύρο.

ΠΡΩΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ. Σύμφωνα με τα πρώτα αποτελέσματα στο 31,41% των ψήφων ο Πενταρόβσκι προηγείτο με 42,23%, ακολουθούσε η Σιλιανόβσκα Ντάβκοβα με 40,74% και τέλος ο Ρέκα με 13%. Ο ρόλος του προέδρου είναι συμβολικός, ωστόσο ο απερχόμενος Γιόργκι Ιβάνοφ, σφοδρός πολέμιος της Συμφωνίας των Πρεσπών, αρνήθηκε να υπογράψει όλους τους νόμους που πέρασαν από το εθνικό Κοινοβούλιο και έφεραν το όνομα Βόρεια Μακεδονία, δημιουργώντας προβλήματα στην κυβέρνηση.

Το VMRO-DPMNE, έκανε προεκλογική εκστρατεία πάνω στην αντίθεση στη Συμφωνία των Πρεσπών. Σε περίπτωση νίκης της υποψήφιάς του στον β’ γύρο των εκλογών δεν θα θέσει πιθανότατα θέμα ακύρωσης της Συμφωνίας, ωστόσο θα επιχειρήσει να κατοχυρώσει και να διευρύνει τη χρήση των όρων «Μακεδονία – Μακεδόνας», με στόχο την επιβολή της διπλής ονομασίας.

Ο Σ. Πενταρόφσκι, από την πλευρά του στην προεκλογική του εκστρατεία χρησιμοποίησε επίσης τη Συμφωνία των Πρεσπών, αναδεικνύοντας τις θετικές πτυχές υπέρ των Σκοπίων και προτάσσοντας την ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ και στην ΕΕ. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Πενταρόφσκι εκτιμάται ότι ίσως να έχασε ψήφους από τους σλαβομακεδόνες πολίτες, ωστόσο υπολόγιζε ιδιαίτερα στις υπόλοιπες εθνικές ομάδες όπως τους Αλβανούς.

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΖΑΦΕΡΙ. Η ύπαρξη αποτελέσματος ακόμα και στον β’ γύρο θεωρείται αμφίβολη, αφού για να είναι νόμιμο θα πρέπει να έχει ψηφίσει το 40% του εκλογικού σώματος.

Η απαισιοδοξία εδράζεται στην έντονη απογοήτευση των ψηφοφόρων τόσο για την κυβέρνηση όσο και στην αντιπολίτευση, που εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε αποχή.

Πολιτικοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι η κατάσταση μπορεί να γίνει ακόμα χειρότερη, με δεδομένο ότι ίσως το VMRO-DPMNE να προχωρήσει σε μποϊκοτάζ στον β’ γύρο των προεδρικών εκλογών με στόχο να προκαλέσει πρόωρες εθνικές εκλογές ή για να χρησιμοποιήσει την κρίση που θα προκληθεί για να πιέσει την κυβέρνηση. Εάν δεν υπάρξει αποτέλεσμα στον β’ γύρο, τότε προκηρύσσονται νέες εκλογές και πρόεδρος της χώρας αναλαμβάνει προσωρινά ο πρόεδρος της Βουλής, δηλαδή ο Αλβανός Ταλάτ Τζαφέρι. Σε αυτό το σενάριο η κυβέρνηση μπορεί να αναθέσει στον Τζαφέρι να υπογράψει τη Συμφωνία των Πρεσπών και να δημοσιεύσει το αναθεωρημένο σύνταγμα κάτι που δεν έχει γίνει ακόμη, λόγω της αντίθεσης Ιβάνοφ.

Η επιλογή Τζαφέρι ωστόσο χαρακτηρίζεται προβληματική, αφού το γεγονός ότι είναι Αλβανός εκτιμάται ότι θα πυροδοτήσει τις διεθνοτικές αντιπαραθέσεις. Σε κάθε περίπτωση, οι προεδρικές εκλογές είναι η πρώτη εκλογική αναμέτρηση, μετά την εφαρμογή των Πρεσπών και το αποτέλεσμά τους θα κρίνει πολλά.