Τρία πέτρινα χρόνια για συντάξεις {LF}και εισφορές

Μεγάλες περικοπές σε συντάξεις και επιδόματα, χαράτσια στους ελεύθερους επαγγελματίες-αυτοαπασχολούμενους, αλλά και αδικίες είναι το τρίπτυχο που επέφερε στους ασφαλισμένους και συνταξιούχους ο νόμος Κατρούγκαλου (N. 4387/2016), ο οποίος συμπληρώνει τρία χρόνια από την εφαρμογή του.

Η μείωση των συντάξεων με τον νόμο Κατρούγκαλου (συντάξεις από τον Μάιο του 2016) είναι πλέον στην ημερήσια διάταξη. Ο νόμος Κατρούγκαλου για τις συντάξεις που ψήφισε η συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ (Ν. 4387/2016), ο οποίος άρχισε να εφαρμόζεται από τις 13/5/2016, ολοκληρώνεται – για όσους βγαίνουν στη σύνταξη από 1/1/2019 – με μειώσεις που φτάνουν μέχρι και το 40% των συντάξιμων αποδοχών.

Διαπιστώνεται έτσι ότι ο νόμος Κατρούγκαλου είναι κατά πολύ χειρότερος των προηγούμενων μνημονιακών νόμων (Ν. 3863 και 3865/10), αφού με εκείνους τους νόμους το ποσοστό αναπλήρωσης ήταν 45,85% στα 35 χρόνια και 60% στα 40 χρόνια υπηρεσίας. Επίσης, οι νόμοι εκείνοι υπολόγιζαν τις συντάξεις με τον νέο τρόπο για τα χρόνια ασφάλισης που θα είχε ο ασφαλισμένος μετά το 2013. Για τα χρόνια που είχε ώς το 2013 η σύνταξή του υπολογιζόταν ώς το 2007 στο 80% του τελευταίου μισθού και από το 2007 ώς το 2013 στο 70% της καλύτερης πενταετίας.

Χαρακτηριστικά των περικοπών είναι τα παρακάτω παραδείγματα:

1Με βάση τα στοιχεία της ΑΔΕΔΥ, η μείωση της σύνταξης νέου συνταξιούχου (με τον Ν. 4387/16) που βγαίνει στη σύνταξη με 35 χρόνια υπηρεσίας φτάνει στα 330 ευρώ τον μήνα. Η συντριπτική πλειοψηφία – το 95% – των υπαλλήλων του Δημοσίου, αλλά και του ιδιωτικού τομέα, βγαίνει στη σύνταξη με 35 έως 40 χρόνια υπηρεσίας και οι υπάλληλοι αυτοί έχουν μειώσεις από 300 έως 400 ευρώ τον μήνα.

2Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΠΟΣΕ – ΙΚΑ εντοπίστηκε περίπτωση ασφαλισμένου με 11.604 ημερομίσθια, δηλαδή με σχεδόν 40 έτη ασφάλισης, ο οποίος πριν από τον Νόμο Κατρούγκαλου θα λάμβανε 1.843,95 ευρώ μεικτά, ενώ με τον επανυπολογισμό της σύνταξής του αυτή θα μειωθεί κατά 438,38 ευρώ, στα 1.405,57 ευρώ μεικτά. Σε άλλη περίπτωση ασφαλισμένου με 11.875 ημερομίσθια προκύπτει διαφορά 378 ευρώ, δηλαδή από 1.949,16 η σύνταξη θα υποχωρήσει στα 1.571,16 ευρώ.

Παράλληλα διαπιστώνεται ότι η μικρή ανταποδοτικότητα στις συντάξεις που επέβαλε ο νόμος Κατρούγκαλου ενθαρρύνει την εισφοροδιαφυγή. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα που παρατίθεται σε πρόσφατη μελέτη του ΙΟΒΕ, σύμφωνα με το οποίο ένας χαμηλόμισθος ασφαλισμένος για 15 έτη εξασφαλίζει σύνταξη ίση με το 77% της σύνταξης που θα εξασφάλιζε αν συμπλήρωνε τα διπλάσια (30) έτη ασφάλισης. Τρία χρόνια μετά την εφαρμογή του ο νόμος Κατρούγκαλου (εκτός από τις δραματικές περικοπές) έχει μετατρέψει το Ασφαλιστικό σε ένα άδικο και μη ανταποδοτικό σύστημα με συντελεστές αναπλήρωσης που δεν ανταποδίδουν δίκαια τις καταβαλλόμενες εισφορές, λειτουργώντας περισσότερο ως προνοιακό σύστημα και λιγότερο ως ασφαλιστικό.

Σύμφωνα με το Ενιαίο Δίκτυο Συνταξιούχων, «με τον νόμο Κατρούγκαλου καταγράφονται αδικίες εις βάρος ασφαλισμένων που καταβάλλουν μεγάλες εισφορές επί πολλά χρόνια προς όφελος άλλων που έχουν μικρότερη ασφαλιστική συνεισφορά.

Συγκεκριμένα, υπάρχουν ασφαλισμένοι με υψηλές συντάξιμες αποδοχές που υφίστανται μεγάλες μειώσεις. Μάλιστα, με τον ίδιο νόμο οι συντάξεις είναι χαμηλότερες από τις εισφορές που καταβάλλονται. Από το 2019 και μετά οι συντάξεις του δημόσιου συστήματος ασφάλισης θα είναι υποχρηματοδοτημένες. Δηλαδή οι εισφορές που καταβάλλονται θα είναι πολύ υψηλότερες από τις τελικές συντάξεις!

Από την πλευρά του ο αντιπρόεδρος της ΑΔΕΔΥ, Δημήτρης Μπράτης παρατηρεί ότι έχει περάσει σχεδόν ενάμισης χρόνος και ακόμα δεν έχει βγει η απόφαση για την αντισυνταγματικότητα του νόμου Κατρούγκαλου. Χαρακτήρισε τον νόμο Κατρούγκαλου ως τον χειρότερο όλων των μνημονιακών νόμων, αφού συνεπάγεται μειώσεις έως 40% στις κύριες συντάξεις (330 ευρώ τον μήνα στα 35 χρόνια υπηρεσίας), 50% στις επικουρικές, 60% στις συντάξεις χηρείας και 20% στο εφάπαξ. Για αυτό, τόνισε, ο νόμος αυτός δεν παίρνει καμία διόρθωση ή βελτίωση και πρέπει άμεσα να καταργηθεί και να καθιερωθεί ένα σύστημα ασφαλιστικό που θα εγγυάται, όπως προβλέπει το Σύνταγμα, αξιοπρεπείς συντάξεις στους συνταξιούχους.