Δημοψήφισμα για τις συντάξεις

Τα «καλά» νέα είναι ότι η κυβέρνηση βρήκε τρόπο να μειώσει την ηλικία συνταξιοδότησης από τα 62 έτη στα 60 για χιλιάδες ασφαλισμένους του ΟΑΕΕ. Δεν ήταν τόσο τυχεροί οι 200 χιλιάδες κανονικοί ασφαλισμένοι που αναμένουν τη σύνταξή τους για 2-3 χρόνια.

Οι νέοι συνταξιούχοι κάτω των 60 ετών θα προστεθούν στους υφιστάμενους 500.000 συνταξιούχους που είναι κάτω των 65 ετών και απορροφούν περισσότερα από 6,5 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Δηλαδή, το κόστος των πρόωρων συντάξεων είναι ίσο με 2 ΕΝΦΙΑ.

Το όνειρο του Ελληνα της Μεταπολίτευσης ήταν να γίνει… συνταξιούχος. Αυτό δεν ήταν παράλογο διότι οι πολίτες είχαν αντιληφθεί ότι το σύστημα συντάξεων προσέφερε παροχές που ήταν μεγαλύτερες από τους μισθούς και, μάλιστα, σε ηλικίες 50-60 ετών. Με τον τρόπο αυτό οι πολίτες αποκτούσαν πρόσβαση σε «νοητό κεφάλαιο» περίπου 500.000 ευρώ (για μέσες συντάξεις 1.500 ευρώ), έως 1.000.000 ευρώ (για όσους λάμβαναν συντάξεις 3.000 ευρώ). Αυτοί οι σύγχρονοι ραντιέρηδες είχαν ένα προσδόκιμο ζωής 25-30 ετών, το οποίο στις περισσότερες περιπτώσεις ήταν μεγαλύτερο από τη διάρκεια της εργασιακής τους ζωής.

Αυτές οι πρακτικές ήταν και είναι απόλυτα νόμιμες και προβλέπονται από την ισχύουσα ασφαλιστική νομοθεσία. Το πρώτο αρνητικό αποτέλεσμα αυτών των ρυθμίσεων είναι η υπέρογκη επιβάρυνση του συστήματος συντάξεων. Το δεύτερο αρνητικό αποτέλεσμα είναι ότι η εθνική οικονομία χάνει εργατικό δυναμικό που είναι στην πλήρη ακμή του και θα μπορούσε να συνεισφέρει για πολλά χρόνια σημαντικές προσθήκες στο ΑΕΠ της χώρας. Το χειρότερο αποτέλεσμα των σχετικών ρυθμίσεων ήταν ότι δημιούργησαν μια κουλτούρα «δικαιωμάτων» στην ελληνική κοινωνία της Μεταπολίτευσης που ήταν εντελώς παράλογη και ανεδαφική, και η οποία καλά κρατεί μέχρι σήμερα.

Είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον να τονιστεί ότι οι «ειδικοί» που παρείχαν, σε όλη τη διάρκεια της Μεταπολίτευσης, υποστήριξη στο πολιτικό σύστημα για τον σχεδιασμό του πιο αλλοπρόσαλλου συστήματος συντάξεων στην Ευρώπη, δεν βρήκαν ποτέ μια λέξη για να καυτηριάσουν αυτές τις πρακτικές των πρόωρων συντάξεων, παρότι μια τέτοια παρέμβαση θα βελτίωνε δραστικά τη βιωσιμότητα του υφιστάμενου Διανεμητικού συστήματος συντάξεων. Επίσης, αυτοί που δεν αρθρώνουν καμία κριτική για τις πρόωρες συντάξεις αδιαφορούν για το γεγονός ότι οι συνταξιούχοι κάτω των 65 ετών λαμβάνουν μια μέση σύνταξη 1.200 ευρώ, ενώ οι υπερήλικες συνταξιούχοι λαμβάνουν μέση σύνταξη κάτω των 800 ευρώ. Φαίνεται ότι υπάρχει διαβάθμιση και στην κοινωνική ευαισθησία των «ειδικών».

Επίσης, δεν διαπιστώνεται καμία κοινωνική ευαισθησία για τις εργαζόμενες γενιές, οι οποίες στη μεγάλη πλειονότητα αμείβονται με μέσους μισθούς που υπολείπονται των μέσων συντάξεων, πληρώνουν τις υψηλότερες ασφαλιστικές εισφορές στην Ευρώπη και θα συνταξιοδοτηθούν στα 70 έτη, χωρίς καμία πολυτέλεια πρόωρων συντάξεων, και με ποσοστά αναπλήρωσης πολύ κάτω του 50%.

Επειδή, εσχάτως, έχουν γίνει της μόδας τα δημοψηφίσματα, θα είχε ενδιαφέρον να τεθεί στον ελληνικό λαό το ερώτημα: «ΝΑΙ ή ΟΧΙ στην κατάργηση των πρόωρων συντάξεων και του ΕΝΦΙΑ;».

Ο Μιλτιάδης Νεκτάριος είναι καθηγητής Ασφαλιστικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς