Οριστικό τέλος για τα δάνεια με ελβετικό φράγκο

Με μια απόφαση που έχει σημαντικές διαστάσεις κοινωνικές και οικονομικές – η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου έβαλε οριστικά και αμετάκλητα τέλος στις ελπίδες περίπου 70.000 δανειοληπτών, που είχαν πάρει δάνειο σε ελβετικό φράγκο.

Οι ανώτατοι δικαστικοί λειτουργοί, με σημαντική πλειοψηφία έκριναν ότι ο επίμαχος όρος των δανειακών συμβάσεων που αφορά την αποπληρωμή του δανείου σε ευρώ ή ελβετικό φράγκο, με βάση την τρέχουσα ισοτιμία, δεν υπόκειται σε έλεγχο καταχρηστικότητας.

Η απόφαση του Αρείου Πάγου, που δημοσιεύθηκε χθες, δημιουργεί νέα δεδομένα για 65.000 – 70.000 δανειολήπτες – τόσοι εκτιμάται ότι έχουν δανειακές συμβάσεις σε ελβετικό φράγκο – οι οποίοι και με τη σφραγίδα πλέον της Δικαιοσύνης καλούνται να αποπληρώσουν τα δάνειά τους σύμφωνα με την τρέχουσα ισοτιμία και όχι με εκείνη που ίσχυε την περίοδο που πήραν το δάνειο, γεγονός που σημαίνει υπέρογκα υπόλοιπα δανείων. Ιδιαίτερη σημασία έχει μάλιστα το γεγονός ότι εκ του νόμου η απόφαση που εκδόθηκε από την Ολομέλεια του Ανώτατου Δικαστηρίου είναι δεσμευτική για όλες τις προσφυγές που εκκρεμούν, είτε στον Αρειο Πάγο είτε σε κατώτερα δικαστήρια, και έχουν ως νομική βάση τον όρο περί καταχρηστικότητας του συγκεκριμένου όρου των τραπεζών.

Οπως εκτιμάται, η δικαστική απόφαση ουσιαστικά δικαιώνει τις τράπεζες, καθώς κρίνει ότι οι δανειολήπτες δεν παραπλανήθηκαν, αλλά είχαν επαρκώς ενημερωθεί από τους υπευθύνους για τους ενδεχόμενους κινδύνους και είχαν αποδεχθεί και τον επίμαχο όρο που κρίθηκε δηλωτικός και συνεπώς εκφεύγει του ελέγχου καταχρηστικότητας. Επί της ουσίας, η απόφαση κρίνει ότι οι δανειολήπτες δεν παραπλανήθηκαν, αλλά είχαν επαρκώς ενημερωθεί από τους υπευθύνους για τους ενδεχόμενους κινδύνους και είχαν αποδεχθεί και τον επίμαχο όρο που κρίθηκε δηλωτικός και συνεπώς εκφεύγει του ελέγχου καταχρηστικότητας.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των τραπεζών, τα δάνεια που έχουν χορηγηθεί σε ελβετικό φράγκο φτάνουν τα 13 δισ. ευρώ και στην πλειονότητά τους οι δανειακές συμβάσεις έχουν ήδη καταγγελθεί.

Η υπόθεση για το «ελβετικό φράγκο», όπως έγινε γνωστή, έφτασε μέχρι το Ανώτατο Δικαστήριο ύστερα από προσφυγή δανειολήπτριας, η οποία ζητούσε την αναίρεση απόφασης που είχε εκδοθεί από το Πολυμελές Πρωτοδικείο της Θεσσαλονίκης.

Στην προσφυγή της υποστήριζε, μεταξύ άλλων, ότι είναι καταχρηστικός ο όρος που προβλέπει την αποπληρωμή των δανείων βάσει της τρέχουσας συναλλαγματικής ισοτιμίας με το ευρώ.

Το δάνειο συνολικού ύψους 243.225 ελβετικών φράγκων (150.000 ευρώ) είχε εγκριθεί το 2007. Και, όπως αναφέρει, έκανε την επιλογή αυτή ύστερα από προτροπή υπαλλήλων της τράπεζας, λόγω του χαμηλού επιτοκίου. Το 2015 μετά τις αλλαγές στην ισοτιμία ευρώ – φράγκου βρέθηκε να οφείλει 239.041 ευρώ.

Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι ο εισαγγελέας είχε διατυπώσει διαφορετική άποψη προς την Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, εισηγούμενος να γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης της δανειολήπτριας. Εισήγηση, που είχε θεωρηθεί ότι ανοίγει «παράθυρο» για χιλιάδες δανειολήπτες.

Ο ανώτατος εισαγγελικός λειτουργός επικαλέστηκε απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ενωσης, σύμφωνα με την οποία, οι τράπεζες πρέπει να παρέχουν στους δανειολήπτες επαρκή ενημέρωση, ώστε να μπορούν να παίρνουν συνετές αποφάσεις και σύμφωνα με τις οικονομικές δυνατότητές τους, ιδίως όταν πρόκειται για δάνεια σε συνάλλαγμα, όπου ελλοχεύει ο κίνδυνος μιας σοβαρής υποτίμησης του εγχώριου έναντι του ξένου νομίσματος.

Για το ζήτημα των δανειοληπτών με δάνεια σε ελβετικό φράγκο είχε παρέμβει και ο υπουργός Οικονομίας και Ανάπτυξης Γιάννης Δραγασάκης, ο οποίος στη Βουλή είχε αφήσει, από τον περασμένο Μάρτιο, ανοικτό το ενδεχόμενο να εξεταστεί από την κυβέρνηση νομοθετική λύση για να διευκολυνθούν οι δανειολήπτες που έχουν πάρει δάνεια με ελβετικό φράγκο και αδυνατούν πραγματικά να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις του λόγω ανατροπής της ισοτιμίας εξαιτίας της υπερτίμησης κατά 60% του ελβετικού φράγκου έναντι του ευρώ.