Η λίρα πέφτει, η Moody’s προειδοποιεί για ύφεση

Οι πιέσεις που δέχεται η λίρα, η υψηλή ανεργία, οι αντιξοότητες που αντιμετωπίζουν οι τράπεζες και ο κίνδυνος υποβάθμισης από οίκους αξιολόγησης που θα οδηγήσει σε πιο ακριβό δανεισμό είναι οι μεγάλες προκλήσεις που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει η οικονομία της Τουρκίας.

Η κόντρα με τις ΗΠΑ για την προμήθεια αντιαεροπορικών S-400 από τη Ρωσία έχει δημιουργήσει την ίδια στιγμή νέο γύρο ανησυχιών για τις αγορές, καθώς εάν αυτή κλιμακωθεί μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε κυρώσεις.

Υπό το πρίσμα αυτών των εξελίξεων η τουρκική λίρα βρίσκεται ξανά κοντά σε χαμηλά έτους έναντι του δολαρίου κάνοντας πιο δύσκολη την αποπληρωμή χρεών για επιχειρήσεις κυρίως που έχουν δανειστεί σε αμερικανικό νόμισμα. Την ίδια στιγμή ο πληθωρισμός τρέχει με διψήφια ποσοστά λόγω ανατιμήσεων σε εισαγόμενα προϊόντα, ενώ η ανεργία έκανε νέο άλμα φτάνοντας το 14,7%. Με την οικονομία μάλιστα να δέχεται πανταχόθεν πιέσεις, ο κίνδυνος να αυξηθεί περισσότερο η ανεργία είναι μεγάλος.

Οι οίκοι αξιολόγησης έχουν βάλει στο μικροσκόπιο τη χώρα όπου οι συνθήκες συνεχώς αλλάζουν. Η Moody’s προειδοποίησε μάλιστα ότι νέες εκτιμήσεις θέλουν την οικονομία της Τουρκίας να συρρικνώνεται κατά 2% φέτος.

Ολοι αυτοί οι παράγοντες αποτελούν νέα απειλή για τη χώρα, όπου από πέρυσι το καλοκαίρι κυρίως, όταν είχε ξεκινήσει η μεγάλη κόντρα με τις ΗΠΑ, η οικονομία έχει πάρει την κάτω βόλτα.

Τα οικονομικά προβλήματα άλλωστε ήταν αυτά που θεωρούνται ως κατεξοχήν υπεύθυνα για τη μείωση της δύναμης του κυβερνώντος κόμματος ΑΚΡ του προέδρου Ταγίπ Ερντογάν στις πρόσφατες δημοτικές εκλογές. Σε αυτές το ΑΚΡ έχασε μεγάλες πόλεις όπως η Κωνσταντινούπολη. Το όλο πολιτικό κλίμα στο εσωτερικό της Τουρκίας, σε συνδυασμό με τις κόντρες της Αγκυρας σε διεθνές επίπεδο, δημιουργεί νέες διακυμάνσεις στις τιμές του εθνικού νομίσματος της χώρας, των μετοχών και των ομολόγων. Η ισοτιμία του ενός δολαρίου έχει ξεπεράσει ξανά τις 5,7 λίρες φτάνοντας κοντά στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων μηνών.

Οι προσπάθειες της κεντρικής τράπεζας της Τουρκίας να παρέμβει για να στηριχθεί το εθνικό νόμισμα δαπανώντας συναλλαγματικά αποθέματα δεν φαίνεται να έχουν, προς το παρόν τουλάχιστον, το επιθυμητό αποτέλεσμα. Ολο και περισσότεροι πολίτες της χώρας αρχίζουν να κάνουν συναλλαγές κυρίως σε δολάρια αλλά και σε ευρώ γυρίζοντας την πλάτη στη λίρα, σύμφωνα με πληροφορίες του αμερικανικού δικτύου CNBC. Το δεύτερο εξάμηνο του 2018 η λίρα έχασε πάνω από 30% έναντι του δολαρίου. Η οικονομία δέχτηκε επίσης πέρυσι μεγάλο χτύπημα από τη μείωση της δραστηριότητας.

Ο πρόεδρος Ερντογάν κάνει ό,τι μπορεί για να διατηρήσει σε χαμηλά επίπεδα τα επιτόκια δανεισμού παρά την αύξηση του πληθωρισμού που διαμορφώνεται πλέον στο 19%. Η προσπάθεια αυτή έχει θέσει παράλληλα υπό αμφισβήτηση την ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας της χώρας.

Την ίδια στιγμή η κυβέρνηση έχει βάλει εμπρός σχέδιο για τη στήριξη των τραπεζών, οι οποίες βλέπουν τον αριθμό των κόκκινων δανείων συνεχώς να αυξάνονται. Πρόσφατα ο υπουργός Οικονομικών της Τουρκίας Μπεράτ Αλμπαϊράκ παρουσίασε σχέδιο ύψους 5 δισ. δολαρίων για τη στήριξη των τραπεζών της χώρας, οι οποίες έχουν στα χαρτοφυλάκιά τους πολλά μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Ο Αλμπαϊράκ θέλησε να καθησυχάσει το κοινό και τις αγορές αναφέροντας ότι η Αγκυρα θα διαθέσει το ποσό αυτό σε ορισμένες κρατικές τράπεζες για να τις βοηθήσει να ενισχύσουν τη ρευστότητά τους. Πολλά από τα κόκκινα δάνεια που τις βαραίνουν έχουν χορηγηθεί σε επιχειρήσεις – και ιδιαίτερα σε ομίλους που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ενέργειας και των κατασκευών. Επειδή πολλά από τα δάνεια έχουν χορηγηθεί σε δολάρια, η μείωση της αξίας της λίρας κάνει πιο δύσκολη την αποπληρωμή τους. Το ποσό των 5 δισ. όμως και οι γενικότερες προσπάθειες της Τουρκίας να αλλάξουν το κλίμα δεν φαίνεται να έχουν πείσει ακόμη τις αγορές, παρά τις προσπάθειες του Αλμπαϊράκ κατά τη διάρκεια της Συνόδου του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στην Ουάσιγκτον να πείσει ότι όλα πάνε καλά.