Οι αναποφάσιστοι ετοιμάζουν εκπλήξεις

Οι φωτογραφίες, λένε, είναι η αποτύπωση μιας στιγμής – και οι δημοσκοπήσεις η καταγραφή μιας τάσης σε μια συγκεκριμένη χρονική συγκυρία. Το πολωτικό κλίμα του τελευταίου διαστήματος στρέφει την προσοχή στους δύο βασικούς διεκδικητές της εξουσίας, τον ΣΥΡΙΖΑ και τη ΝΔ. Οι μετρήσεις, όμως, της αδιευκρίνιστης ψήφου είναι ίσως πιο ενδεικτικές τού τι ακριβώς συμβαίνει. Οι αλλαγές εκεί δείχνουν πως οι πόλοι δεν είναι δύο, αλλά τρεις – ο καθένας με τις δικές του επιδιώξεις.

Το κάθε κομματικό επιτελείο «διαβάζει» τις δημοσκοπήσεις διαφορετικά. Ειδικά, δε, την προέλευση της αδιευκρίνιστης ψήφου, που μπορεί τελικά να καθορίσει το αποτέλεσμα. Γι’ αυτό, σύμφωνα με τον Δημήτρη Μαύρο της MRB, οι δημοσκόποι έχουν αρχίσει να επιμερίζουν διαφορετικά το ποσοστό εκείνων που δηλώνουν πως δεν έχουν αποφασίσει ποιο κόμμα θα στηρίξουν. Εκτός από τον αναλογικό επιμερισμό, που αυξάνει το ποσοστό εκείνου που βγήκε πρώτος στην πρόθεση ψήφου, επιχειρούν ένα είδος «ανάποδης αναγωγής», επιστρέφοντας τους ψηφοφόρους στην κομματική τους προέλευση. Ετσι, μπορεί μεν η ψαλίδα των δύο πρώτων να κλείνει, όμως η διαφορά παραμένει σε όρια που δύσκολα είναι αναστρέψιμα. Οι δημοσκόποι δίνουν πλέον ιδιαίτερη βαρύτητα στα εύρη και όχι στον μέσο όρο τους, καθώς έτσι αποτυπώνονται καλύτερα οι τάσεις και οι ροές των ψηφοφόρων. Οι «εκλογολόγοι» των κομματικών επιτελείων, πάντως, γνωρίζουν πως ο ΣΥΡΙΖΑ ποντάρει στην πολιτική καταγωγή των ψηφοφόρων του. Στην τελευταία έρευνα της Metron Analysis για «Το Βήμα της Κυριακής», η αδιευκρίνιστη ψήφος έφτανε στο 12,3% – το 20% εξ αυτών στις εκλογές του 2015 είχε στηρίξει τον ΣΥΡΙΖΑ. Η τάση αυτή εμφανίζεται γενικά στις μετρήσεις, με τους ψηφοφόρους που είναι διστακτικοί να δηλώσουν την πρόθεσή τους ή δεν γνωρίζουν ακόμα τι θα πράξουν στην κάλπη να προέρχονται κυρίως από το κυβερνητικό στρατόπεδο.

Τόσο στη ΝΔ όσο και στο Κίνημα Αλλαγής, ωστόσο, πιστεύουν πως δύσκολα το ποσοστό αυτό θα επιστρέψει εξ ολοκλήρου στη συριζαϊκή επιλογή του 2015. Στη ΝΔ μιλούν για τη μεσαία τάξη που πριν από τέσσερα χρόνια στήριξε τον Αλέξη Τσίπρα εξαιτίας της υπόσχεσης για μείωση του ΕΝΦΙΑ και των ευρύτερων ελαφρύνσεων που προέβλεπαν το πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης και η μετέπειτα ρητορική των κυβερνητικών στελεχών. Κρίνουν, όμως, πως στην πλειονότητά τους δεν πρόκειται να επαναλάβουν το ίδιο λάθος.

Οι «πράσινες» δυνάμεις. Από την άλλη, στο Κίνημα Αλλαγής βλέπουν πως το τελευταίο διάστημα έχει ξεκινήσει μια διαδικασία επαναπατρισμού των ψηφοφόρων τους – στελέχη εντός του φορέα τονίζουν πως «έτσι κι αλλιώς» η πλειονότητα εκείνων που στήριξαν τον ΣΥΡΙΖΑ το 2015 προέρχεται από την Κεντροαριστερά. Μιλούν κυρίως για εκείνους που, παρότι στις τελευταίες εκλογές τούς γύρισαν την πλάτη, σήμερα βρίσκονται πιο κοντά από ποτέ στην επιστροφή τους. Πράγμα που έγινε σαφές τόσο από τις παρουσίες στο πρόσφατο συνέδριο όσο και από τα ποσοστά της δυνητικής ψήφου που κερδίζουν στις δημοσκοπήσεις που διεξάγονται.

Παράλληλα, η αυτοδιοικητική ισχύς της παράταξης σε περιοχές με πολιτική βαρύτητα, όπως ο Δήμος Αθηναίων και η Περιφέρεια Αττικής, στις οποίες οι υποψήφιοι που στηρίζονται από το Κίνημα Αλλαγής «σκοράρουν» ψηλά δημοσκοπικά, δείχνει πως οι «πράσινες» δυνάμεις δεν περιορίζονται στο ποσοστό που πήρε η Δημοκρατική Συμπαράταξη σε εθνικό επίπεδο. Υπό μια έννοια, επομένως, αυτές οι μετακινήσεις περιορίζουν το μερίδιο των αναποφάσιστων του ΣΥΡΙΖΑ, που μοιράζεται τις δυνάμεις του 2015 τόσο με τη ΝΔ όσο και με το Κίνημα Αλλαγής – λόγω της κοινής εκλογικής δεξαμενής, μάλιστα, ο κεντροαριστερός φορέας δείχνει να μπαίνει σφήνα στην προσπάθεια του ΣΥΡΙΖΑ να μειώσει σημαντικά τη διαφορά του και να διεκδικήσει την πρωτιά.