Νέο ακροδεξιό καμπανάκι στην Ευρώπη

Ακόμα ένα καμπανάκι ήχησε την Κυριακή στην Ευρώπη, λιγότερο από ενάμιση μήνα πριν από τις ευρωεκλογές: το εθνολαϊκιστικό, αντιμεταναστευτικό Κόμμα των Φινλανδών, ή Αληθινών Φινλανδών, που βλέπει με σκεπτικισμό όχι μόνο την ΕΕ αλλά και την κλιματική αλλαγή, ήρθε δεύτερο στις κοινοβουλευτικές εκλογές σε απόσταση αναπνοής από το πρώτο κόμμα, τους Σοσιαλδημοκράτες (SDP) του Αντι Ρίνε: απέσπασε 17,5% των ψήφων και 39 έδρες έναντι 17,7% και 40 εδρών του SDP. Και ο ηγέτης του, Γιούσι Χάλα-άχο, ένας πολιτικός που υποχρεώθηκε το 2012 από το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας να πληρώσει πρόστιμο για σχόλια που συνέδεεαν το Ισλάμ με την παιδοφιλία και τους Σομαλούς με τις κλοπές, αναδείχθηκε δημοφιλέστερος πολιτικός στη Φινλανδία αποσπώντας στην εκλογική του περιφέρεια, το Ελσίνκι, 30.500 ψήφους – έναντι μόλις 11.400 υπέρ του Ρίνε. «Δεν θα μπορούσα να περιμένω ένα αποτέλεσμα σαν αυτό, κανείς δεν το περίμενε», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Οι κάλπες που στήθηκαν στη Φινλανδία έκρυβαν πολλές ανατροπές. Για πρώτη φορά από το 1999, οι Σοσιαλδημοκράτες έκοψαν, έστω και οριακά, πρώτοι το νήμα. Το SPD είχε έρθει πρώτο για τελευταία φορά στις βουλευτικές εκλογές του 1999 και ο Πάαβο Λίπονεν είχε ηγηθεί τότε μιας κυβέρνησης συνασπισμού Κεντροαριστεράς – Κεντροδεξιάς έως το 2003. Εκτοτε, οι Σοσιαλδημοκράτες συμμετείχαν σε πολλές κυβερνήσεις, χωρίς ποτέ να αναλάβουν τα ηνία. Για πρώτη φορά όμως τον τελευταίο αιώνα, κανένα κόμμα δεν κατάφερε να συγκεντρώσει ποσοστό μεγαλύτερο του 20%: η Φινλανδία μένει με ένα κατακερματισμένο Κοινοβούλιο που αντικατοπτρίζει τους βαθείς κοινωνικούς διχασμούς όσον αφορά στη μετανάστευση και το περιβάλλον και τον ενδεδειγμένο τρόπο μεταρρύθμισης ενός παραπαίοντος συστήματος κοινωνικής πρόνοιας, με βαθιές όμως ρίζες στις σκανδιναβικές κοινωνικές παραδόσεις.

Μεγαλύτερος χαμένος των εκλογών είναι αναμφισβήτητα το κόμμα του Κέντρου, του απερχόμενου πρωθυπουργού Γιούχα Σίπιλα, που απέσπασε μόλις 13,8%, έναντι 21,1% το 2015, χάνοντας 18 έδρες, το χειρότερο αποτέλεσμά του από το 1917 – μια τιμωρία για την πολιτική λιτότητας που εφάρμοσε προκειμένου να βγάλει τη χώρα από την ύφεση του 2016 αλλά και για την αδυναμία του να ολοκληρώσει τη μεταρρύθμιση της υγείας που είχε υποσχεθεί. Ο συγκυβερνών Εθνικός Συνασπισμός, απεναντίας, βγήκε από τις κάλπες με μόνο μερικές γρατζουνιές, ήρθε τρίτο κόμμα με 17% και 38 βουλευτές. Σαφώς εντυπωσιακότερη, ωστόσο, ήταν η επίδοση των Πρασίνων, ενός από τους νικητές των εκλογών, που απέσπασαν 11,5%, το καλύτερο ποσοστό στην ιστορία τους, και 20 έδρες. Σε άνοδο αποδείχθηκε και η ριζοσπαστική Αριστερά: η Συμμαχία της Αριστεράς απέσπασε 8,2% των ψήφων.