Η κοινωνική ένταξη των προσφύγων δεν γίνεται με καταλήψεις!

Η κοινωνική ένταξη των περισσότερων από τους περίπου 20.000 πρόσφυγες που φιλοξενούνται σήμερα μόνο στην Αθήνα δεν είναι μια απλή υπόθεση, ιδιαίτερα όταν υπάρχει τεράστια ανεργία, όταν πρόκειται για ολόκληρες οικογένειες και όχι για μόνους οικονομικούς μετανάστες, και το κυριότερο όταν οι άνθρωποι αυτοί αναγκάστηκαν να μείνουν στην Ελλάδα ενώ θα ήθελαν να πάνε στη Γερμανία ή αλλού.

Εδώ και τέσσερα χρόνια, κονδύλια συρρέουν, διεθνείς οργανισμοί και μη κυβερνητικές οργανώσεις ενεργοποιούνται, όμως με κύρια ευθύνη του αρμόδιου υπουργείου δεν καταφέραμε ως χώρα να αντιμετωπίσουμε τα άμεσα προβλήματα της υποδοχής, ταυτοποίησης και κυρίως κοινωνικής ένταξης των προσφύγων.

Ο Δήμος της Αθήνας αναγκάστηκε να αναπτύξει πρωτοπόρες πολιτικές για την υποδοχή, προσωρινή στέγαση, κοινωνική στήριξη και τελικά κοινωνική ένταξη όσων προσφύγων εγκλωβίστηκαν στην Αθήνα. Χρειάστηκαν ευρωπαϊκοί πόροι, γερές χορηγίες από το Ιδρυμα Νιάρχος και άλλοι ιδιωτικοί πόροι για να έχουμε αποτελέσματα. Χρειάστηκε ακόμα να διαχειριστούμε τις αντιδράσεις στις γειτονιές όπου νοικιάστηκαν τα διαμερίσματα και στα σχολεία που δέχθηκαν τα προσφυγοπούλα. Και το κυριότερο, από την 1 Απριλίου έχουμε κληθεί να ολοκληρώσουμε την κοινωνική ένταξη (μόνιμη στέγαση, εύρεση εργασίας κ.λπ.) όσων πρέπει να περάσουν από τη φιλοξενία στην αυτόνομη διαβίωση για να έρθουν άλλοι από τα νησιά και να φιλοξενηθούν με τη σειρά τους.

Ομως ορισμένοι πρόσφυγες έγιναν αντικείμενο εκμετάλλευσης των αντιεξουσιαστικών ομάδων, οι οποίες «παρείχαν στέγαση» σε δεκάδες καταλήψεις στο κέντρο της Αθήνας, σε κτίρια που ανήκουν στον δήμο (σχολεία), σε άλλους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς και σε μεμονωμένους ιδιώτες. Οι καταλήψεις έβαλαν ιδιοκτήτες και γείτονες σε καθεστώς ομηρείας και τους ίδιους τους πρόσφυγες εκτός διαδικασίας κοινωνικής ένταξης. Εικόνες τριτοκοσμικές με ελλιπέστατες συνθήκες υγιεινής (αποχετεύσεις στα όμβρια κ.λπ.) στην Πρασσά, στη Σουρμελή, στα Εξάρχεια, στην Πλατεία Βάθη, στο ξενοδοχείο Plaza κ.λπ. Σε συνθήκες που συνιστούν υγειονομικές βόμβες και εξαθλιώνουν τους «φιλοξενουμένους».

Η παρέμβαση της Αστυνομίας για την αποκατάσταση της νομιμότητας αλλά και της ομαλής διαδικασίας κοινωνικής ένταξης των προσφύγων αποφεύγεται συστηματικά για λόγους που δεν αφορούν τους πρόσφυγες, αλλά την ευνοϊκή αντιμετώπιση των ακροαριστερών στοιχείων που καλύπτουν στους κόλπους τους και μπαχαλάκηδες αλλά και, συχνά, ποινικούς και άλλα παραβατικά στοιχεία.

Αυτή η ασαφής και χωρίς όρια κατάσταση δημιουργεί πρόσφορο έδαφος να εκδηλωθούν ξενοφοβικά και συχνά ρατσιστικά αντανακλαστικά πολλών κατοίκων στις γειτονιές με τις καταλήψεις. Αυτά εκμεταλλεύονται φασιστοειδή μορφώματα και τα κεφαλαιοποιούν. Ετσι υπάρχει κίνδυνος η – επί τετραετία υπόδικη – Χρυσή Αυγή να πλησιάσει ή και να ξεπεράσει το 16% που πήρε στις δημοτικές του 2014 στην Αθήνα.

Τι πρέπει να γίνει άμεσα και αποφασιστικά για να προχωρήσουν οι δήμοι απρόσκοπτα στην κοινωνική ένταξη των προσφύγων;

1. Απονομή πλήρων δικαιωμάτων σε όλους τους πρόσφυγες σχετικά με την κοινωνική ένταξη (απασχόληση, πρόσβαση στα επιδόματα και στα προγράμματα κοινωνικής ένταξης χωρίς προσκόμματα).

2. Κατανομή των προσφύγων σε όλη την Ελλάδα ανάλογα με τον πληθυσμό και την οικονομική θέση κάθε δήμου, όπως έγινε στη Γερμανία. Μόνο έτσι δεν θα επιβαρύνονται δυσανάλογα το κέντρο της Αθήνας και τα νησιά Λέσβος, Σάμος κ.λπ.

3. Μεταφορά πόρων για την κοινωνική ένταξη των προσφύγων στους δήμους και απαλλαγή από τις εξουθενωτικές διαδικασίες αναθέσεων και προσλήψεων εξειδικευμένου στελεχικού ανθρώπινου δυναμικού.

4. Εκκένωση των κατειλημμένων κτιρίων και απόδοσή τους στους ιδιοκτήτες τους και στις συνήθεις χρήσεις τους.

Η Μαρία Στρατηγάκη είναι αντιδήμαρχος Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Πρόνοιας και Ισότητας του Δήμου Αθηναίων, υποψήφια δημοτική σύμβουλος με τον Παύλο Γερουλάνο